Trong 2 tuần gần nhất, gần 2.000 trường hợp vi phạm đã được phát hiện, trong đó mô tô, xe gắn máy chiếm gần 50%, cho thấy việc ứng dụng công nghệ đang góp phần thu hẹp những “khoảng trống” trong quản lý, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
“Phạt nguội” tăng sức răn đe
Giữa dòng phương tiện đông đúc như TP Đà Nẵng, không phải lúc nào người điều khiển cũng nhìn thấy CSGT làm nhiệm vụ. Nhưng sự vắng mặt của lực lượng chức năng trên đường không đồng nghĩa hành vi vi phạm không được ghi nhận. Những “mắt thần” được bố trí tại các tuyến đường trung tâm, nút giao và khu vực có mật độ phương tiện cao đang góp phần thu hẹp khoảng trống trong công tác quản lý, giám sát TTATGT.
Theo Đại tá Phan Thanh Hồng, Trưởng Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng, việc ứng dụng hệ thống camera trong công tác giám sát, xử lý vi phạm đang góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm TTATGT. Thông qua hệ thống này, lực lượng CSGT có thể ghi nhận hình ảnh phương tiện, xác định thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm; từ đó tiến hành xác minh người điều khiển để xử lý theo quy định.
Những lỗi như vượt đèn đỏ, không chấp hành biển báo, đi sai phần đường, làn đường… thường diễn ra rất nhanh. Nếu lực lượng chức năng không trực tiếp có mặt tại thời điểm xảy ra vi phạm, việc phát hiện, xử lý có thể gặp khó khăn. Với hệ thống camera, những hành vi này được ghi nhận bằng hình ảnh, trở thành căn cứ phục vụ quá trình xác minh, xử lý.
Theo Đại tá Phan Thanh Hồng, mục tiêu của việc xử lý vi phạm qua camera không chỉ dừng ở việc xử phạt những hành vi đã xảy ra, mà quan trọng hơn là tạo sức răn đe, chủ động phòng ngừa vi phạm, từng bước nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
Thực tế cho thấy, phương thức “phạt nguội” đang phát huy vai trò ngày càng rõ trong công tác bảo đảm TTATGT.
Theo thống kê của Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng, trong 2 tuần gần nhất, qua tăng cường triển khai chuyên đề, lực lượng CSGT đã phát hiện gần 2.000 trường hợp vi phạm các loại.
Số liệu trên cho thấy, bên cạnh những chuyển biến tích cực về ý thức chấp hành pháp luật, vẫn còn một bộ phận người điều khiển mô tô, xe gắn máy có tâm lý chủ quan, xem nhẹ những lỗi tưởng như nhỏ. Một lần vượt đèn đỏ khi đường vắng, một lần đi sai làn hay không chấp hành biển báo có thể chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng nếu xảy ra va chạm, hậu quả có thể rất lớn.
Trong khi đó, mô tô, xe gắn máy là nhóm phương tiện có số lượng lớn trên đường phố, người điều khiển và người ngồi trên xe gần như không có lớp bảo vệ khi xảy ra tai nạn. Vì vậy, việc tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đối với nhóm phương tiện này có ý nghĩa trực tiếp trong phòng ngừa tai nạn, bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người tham gia giao thông.
Anh Nguyễn Duy Cường, trú phường Hòa Xuân, người thường xuyên đi lại trên tuyến Cách mạng Tháng 8, cho rằng việc tăng cường camera giám sát là cần thiết. “Đi đường bây giờ thấy camera nhiều thì mọi người cũng ý thức hơn. Trước đây có người thấy đường vắng là vượt đèn đỏ, chạy nhanh hoặc đi không đúng làn. Nhưng nếu biết camera ghi lại và sau đó vẫn bị xử lý thì chắc chắn sẽ phải cân nhắc trước khi vi phạm”, anh Cường chia sẻ.
Từ góc nhìn của người tham gia giao thông, giá trị của camera không chỉ nằm ở thiết bị được lắp đặt trên đường phố. Quan trọng hơn, sự hiện diện của hệ thống giám sát tạo ra tâm lý chấp hành: người điều khiển phương tiện phải ý thức rằng hành vi của mình có thể được ghi nhận, xác minh và xử lý ngay cả khi không nhìn thấy CSGT.
Nếu tuần tra, kiểm soát trực tiếp giúp lực lượng chức năng phát hiện và xử lý ngay trên đường thì camera mở rộng không gian và thời gian giám sát. Một hành vi vi phạm không nhất thiết phải được xử lý ngay tại thời điểm xảy ra, nhưng có thể được xác minh, làm rõ sau đó trên cơ sở hình ảnh được thu thập.
Theo Đại tá Phan Thanh Hồng, mục tiêu của việc xử lý qua camera không đơn thuần là xử phạt những lỗi đã xảy ra mà quan trọng hơn là tạo sức răn đe, chủ động phòng ngừa. Khi người điều khiển phương tiện nhận thức rằng hành vi vi phạm có thể được phát hiện, ghi nhận và xử lý dù không có CSGT trực tiếp tại hiện trường, ý thức chấp hành pháp luật sẽ từng bước được nâng lên.
“Lực lượng CSGT sẽ kiên quyết theo dõi hệ thống, xác minh và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để tạo sức răn đe. Không vì người điều khiển phương tiện không bị lực lượng chức năng phát hiện trực tiếp tại thời điểm vi phạm mà bỏ qua hành vi vi phạm”, Đại tá Phan Thanh Hồng nhấn mạnh.
“Mắt thần” đồng hành cùng văn hóa giao thông
Ông Trần Lê Cử, cán bộ Công an hưu trí, trú tại tổ 11, phường Hòa Cường, Đà Nẵng, cho rằng “phạt nguội” chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được thực hiện nghiêm minh, nhất quán.
“Phạt nguội phải làm đến nơi đến chốn thì mới có tác dụng răn đe. Nếu người vi phạm biết camera ghi lại nhưng sau đó không bị xử lý thì lâu dần sẽ mất tác dụng. Ngược lại, khi một số trường hợp bị xử lý nghiêm, những người khác sẽ tự giác hơn”, ông Cử nói.
Theo ông Cử, việc xử lý vi phạm cần bảo đảm công bằng, không phân biệt người địa phương, người từ nơi khác đến hay người nước ngoài. Qua theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông, ông nhận thấy có những trường hợp người nước ngoài điều khiển xe mô tô, xe gắn máy vi phạm các quy định về an toàn giao thông như không đội mũ bảo hiểm, lạng lách, đánh võng.
Trong bối cảnh Đà Nẵng ngày càng thu hút đông du khách quốc tế, yêu cầu chấp hành pháp luật giao thông càng phải được đặt ra bình đẳng đối với mọi người tham gia giao thông. Không chỉ người dân địa phương hay người từ các địa phương khác đến, người nước ngoài điều khiển phương tiện trên địa bàn cũng phải tuân thủ các quy định về TTATGT và chịu xử lý khi có hành vi vi phạm theo quy định.
“Đến Đà Nẵng du lịch, tham quan không có nghĩa là được phép xem nhẹ pháp luật về giao thông. Những trường hợp người nước ngoài vi phạm cũng cần được xác minh, xử lý nghiêm theo quy định, nhất là khi hành vi được camera ghi lại đầy đủ, rõ ràng. Không có ngoại lệ, không có vùng cấm trong xử lý vi phạm giao thông. Làm nghiêm, làm công bằng thì người dân sẽ ủng hộ, đồng thời phát huy rõ hơn vai trò của hệ thống camera trong bảo đảm TTATGT”, ông Cử chia sẻ.
Có thể nói, hệ thống camera giám sát của lực lượng CSGT Công an TP Đà Nẵng không chỉ là công cụ hỗ trợ phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn góp phần hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật giao thông trong cộng đồng. Khi người dân và du khách đều hiểu rằng mọi hành vi vi phạm đều có thể được ghi nhận, xác minh và xử lý theo quy định, công nghệ sẽ thực sự trở thành một phần đồng hành cùng văn hóa giao thông của một thành phố đáng sống, một điểm đến an toàn như Đà Nẵng.
Việc ứng dụng camera cũng giúp lực lượng CSGT mở rộng phạm vi giám sát, hỗ trợ phát hiện vi phạm tại những khu vực không thể bố trí cán bộ thường xuyên. Đây là bước chuyển từ phương thức xử lý trực tiếp sang tăng cường quản lý giao thông bằng công nghệ. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ; yếu tố quyết định vẫn là ý thức của người tham gia giao thông.
Thời gian tới, Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm qua hệ thống camera, đồng thời kết hợp với tuần tra, kiểm soát trực tiếp trên các tuyến đường. Lực lượng CSGT cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đề nghị người dân nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về TTATGT; không vượt đèn đỏ, đi sai phần đường, làn đường, không chấp hành biển báo, tín hiệu giao thông hoặc thực hiện các hành vi nguy hiểm khác.
Mục tiêu của “phạt nguội” vì thế không chỉ là xử lý những vi phạm đã xảy ra, mà quan trọng hơn là tạo sức răn đe, phòng ngừa, từng bước hình thành thói quen tự giác chấp hành pháp luật.
Camera có thể ghi lại hành vi vi phạm trong tích tắc. Nhưng khi công nghệ được đặt bên cạnh ý thức, “mắt thần” của camera mới thực sự phát huy giá trị, góp phần chuyển công tác quản lý giao thông từ xử lý sang phòng ngừa, xây dựng văn hóa giao thông và một Đà Nẵng văn minh, hiện đại, an toàn, Đại tá Phan Thanh Hồng thông tin thêm.
