Sau nhiều ngày nghị án, sáng 16/6, Hội đồng xét xử sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã ra phán quyết đối với các bị cáo là cựu lãnh đạo Tổng Công ty xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco 1) cùng các bị cáo khác trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Cấn Hồng Lai (SN 1955, cựu Tổng Giám đốc Cienco 1) 7 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Cùng tội danh trên, bị cáo Phạm Dũng (SN 1961, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Cienco 1) bị tuyên phạt 6 năm tù; bị cáo Lê Văn Long (cựu kế toán trưởng Cienco 1) 4 năm tù; Nguyễn Mạnh Tiến (cựu Trưởng phòng Kế hoạch thị trường Cieno 1) 3 năm tù; bị cáo Nguyễn Thị Bích Hạnh (cựu Phó phòng Tài chính - Kế toán, Ciecon 1) 3 năm tù; bị cáo Nguyễn Anh Tuấn (Thẩm định viên) 30 tháng tù; bị cáo Nguyễn Ngọc Tuyến - cựu kiểm toán viên Công ty Kiểm toán A&C (nay là Phó Tổng Giám đốc Công ty Kiểm toán và định giá ASCO) 24 tháng tù.
Về trách nhiệm dân sự, Hội đồng xét xử ghi nhận sự thỏa thuận, thống nhất giữa Bộ Giao thông Vận tải, DATC và Cienco 1- Công ty cổ phần tại biên bản họp ngày 30/3/2023 về việc bàn giao khoản nợ hơn 184 tỷ đồng hoàn trả cho Nhà nước số tiền đã thu hồi được từ khoản nợ này.
Hội đồng xét xử tuyên tịch thu 65 tỷ đồng là số tiền Cienco 1 đã thu hồi của 6 công ty. Số tiền này được trừ vào khoản tiền 184 tỷ đồng. Hội đồng xét xử xác định, việc không tính giá trị 4 khu đất khi cổ phần hóa thuộc trách nhiệm của công ty kiểm toán và Cienco 1. Tuy nhiên, Cienco 1- công ty cổ phần đang được hưởng lợi khi sử dụng 4 lô đất liên quan đến vụ án với giá thấp từ năm 2013 đến nay. Do đó, Hội đồng xét xử tuyên buộc Cienco 1 phải có trách nhiệm nộp lại cho Nhà nước số tiền 54 tỷ đồng.
Hội đồng xét xử tuyên hủy bỏ lệnh kê biên và hạn chế giao dịch đối với 4 khu đất liên quan đến vụ án sau khi Cienco 1 đã khắc phục 54 tỷ đồng. Do các bị cáo không phải bồi thường nên Hội đồng xét xử tuyên hủy bỏ lệnh kê biên tài sản đảm bảo thi hành án của các bị cáo.
Bản án sơ thẩm xác định, Cienco 1 ban đầu thuộc Bộ Giao thông Vận tải. Năm 2013, có chủ trương cổ phần hóa nên Bộ Giao thông Vận tải ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo cổ phần hóa do bị cáo Phạm Dũng là Trưởng ban, bị cáo Cấn Hồng Lai là Phó trưởng Ban thường trực.
Tháng 6/2014, Cienco 1 được cổ phần hóa thành công với đăng ký kinh doanh mới thể hiện vốn điều lệ doanh nghiệp này là 700 tỷ đồng, trong đó có 35% của Nhà nước. Trước đó, Bộ Giao thông Vận tải thoái toàn bộ 35% vốn. Quá trình cổ phần hóa, các bị cáo trong vụ án và một số người, đơn vị liên quan có sai phạm gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng.
Sai phạm thứ nhất thể hiện qua việc, nhóm bị cáo Cần Hồng Lai đã xóa khoản nợ phải thu 184 tỷ đồng sai quy định. Cụ thể, từ năm 2010 đến năm 2012, Cienco 1 đã trích lập dự phòng với những khoản thu khó đòi của 50 công ty với số tiền 306 tỷ đồng.
Năm 2013, để xử lý các vấn đề khi cổ phần hóa, nhóm bị cáo Cấn Hồng Lai xác định, 50 công ty trên nợ Cienco 1 với tổng số 364 tỷ đồng có 184 tỷ đồng là nợ “khó đòi” nên quyết định xóa nợ, dù đây là tài sản công. Sau khi cổ phần, nhóm điều hành mới của Cienco 1 đã đòi được 65 tỷ đồng trong số này, nhưng không bàn giao cho Nhà nước.
Cienco 1 trước khi cổ phần hóa phải bàn giao “các khoản nợ phải thu đã xử lý xóa nợ” cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam. Tuy nhiên, nhóm bị cáo Cấn Hồng Lai và cấp dưới khi bàn giao đã “bỏ quên” 184 tỷ đồng. Quá trình điều tra, bị cáo Cấn Hồng Lai thừa nhận sai phạm nhưng cho rằng, vẫn thực hiện với động cơ “Làm đẹp sổ sách kế toán, thuận tiện việc chào bán cổ phần phục vụ cổ phần hóa”.
Sai phạm thứ hai thể hiện qua việc, Cienco 1 khi cổ phần hóa còn “bỏ quên” giá trị quyền sử dụng 4 khu đất vào giá trị doanh nghiệp. Số tài sản này gồm 422m2 tại số 135 Nguyễn Văn Đậu, TP Hồ Chí Minh; 916m2 tại TP Tân An, tỉnh Long An; 16.706m2 tại huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang và 852m2 tại TP Pleiku, tỉnh Gia Lai.
Theo quy định của Chính phủ, khi doanh nghiệp cổ phần hóa, UBND cấp tỉnh sẽ có ý kiến chính thức để làm căn cứ xác định giá trị đất. Tuy nhiên, nhóm lãnh đạo Cienco 1 và các bị cáo thuộc Công ty kiểm toán và định giá A&C đã xác định 4 khu đất trên là “tài sản cố định vô hình” với tổng giá trị 12,6 tỷ đồng.
Hội đồng định giá tài sản tố tụng hình sự tại 4 tỉnh thành trên xác định, năm 2013, tổng giá trị 4 khu đất của Cienco 1 là hơn 67,4 tỷ đồng. Do vậy, hành vi của bị cáo Cấn Hồng Lai và các bị cáo khác gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 54,7 tỷ đồng.
Viện kiểm sát nói gì về việc bị cáo muốn được tuyên vô tội trong vụ án Cienco1? 
Xét xử cựu Chủ tịch và cựu Tổng Giám đốc Cienco1 vì tự ý xóa nợ hàng trăm tỷ đồng 
