Bị cáo Nguyễn Văn Thuấn (cựu Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường) bị xét xử về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Theo cáo trạng, bị cáo Nguyễn Linh Ngọc và bị cáo Nguyễn Văn Thuấn cùng một số bị cáo liên quan được giao nhiệm vụ thực hiện công tác quản lý Nhà nước trong việc thẩm định, cấp giấy phép khai thác quặng đất hiếm. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, bị cáo Ngọc và bị cáo Thuấn cố ý làm trái nguyên tắc, điều kiện cấp phép khai thác cho Công ty Thái Dương do bị cáo Đoàn Văn Huấn làm Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Mặc dù, được cấp phép khai thác đất hiếm, nhưng do năng lực tài chính không đảm bảo nên Công ty Thái Dương không thể xây dựng Nhà máy Thủy luyện Yên Bái và Nhà máy tách chiết Hải Phòng để chế biến sâu đất hiếm.
Từ năm 2019 đến tháng 10/2023, Đoàn Văn Huấn chỉ đạo cấp dưới tổ chức khai thác, tiêu thụ trái phép quặng đất hiếm, quặng sắt có tổng trị giá hơn 736 tỷ đồng và xả trái phép hơn 350.000 tấn chất thải ra môi trường.
Sau khi được cấp giấy phép khai thác đất hiếm không đúng quy định pháp luật, nhân dịp sinh nhật Nguyễn Văn Thuấn, Đoàn Văn Huấn đến gặp và “cảm ơn” ông Thuấn, khi đó là Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản 500 triệu đồng.
Trình bày tại tòa, bị cáo Thuấn thừa nhận, hồ sơ của Công ty Thái Dương chưa đủ điều kiện và lẽ ra hồ sơ phải được thẩm định và xem xét lại tất cả. “Thế nhưng lúc đó, anh em trình lên, bị cáo thấy đầy đủ theo quy định nên bị cáo không kiểm tra mà ký tờ trình luôn”, bị cáo Thuấn khai.
Giải trình về sai phạm này, bị cáo Thuấn cho rằng, hy vọng doanh nghiệp nước ngoài với công nghệ tiên tiến sớm vào Việt Nam thúc đẩy hợp tác nên bị cáo không xem kỹ hồ sơ đã duyệt.
Về số tiền 500 triệu đồng nhận của Công ty Thái Dương, bị cáo Thuấn thừa nhận: “Dịp sinh nhật năm 2013, Huấn có đến chúc mừng bị cáo bằng một bó hoa và một túi hoa quả. Khi Huấn về, bị cáo mở túi hoa quả ra thấy bên trong có 500 triệu đồng. Tôi gọi lại nhưng Huấn không nhấc máy”. Cũng theo lời khai của bị cáo Thuấn, khi làm việc với cơ quan điều tra, bị cáo đã khai ngay và nộp lại hết số tiền đã nhận.
Kết quả điều tra xác định, người trình hồ sơ xin khai thác đất hiếm của Công ty Thái Dương lên cho Nguyễn Văn Thuấn là Hoàng Văn Khoa (cựu Vụ trưởng Vụ Khoáng sản). Bị cáo Khoa cùng bị xét xử về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Khai báo tại tòa, bị cáo Khoa cho biết, hồ sơ của Công ty Thái Dương nằm trong số rất nhiều hồ sơ tồn đọng khi bị cáo được giao giải quyết. Bị cáo là Vụ trưởng nhưng không theo dõi hồ sơ từ đầu. Hồ sơ Công ty Thái Dương được Lê Duy Phương, chuyên viên nhiều kinh nghiệm của Vụ Khoáng sản trình lên bị cáo và nói “đã đủ điều kiện”.
“Khi xem xét hồ sơ của Công ty Thái Dương, bị cáo thấy có vấn đề nhưng bị cáo không phải người theo từ đầu nên không đủ tự tin nói ra các thiếu sót đó mà ký ngay”, bị cáo Khoa khai báo.
Cựu Vụ trưởng Khoáng sản trình bày thêm, do hồ sơ Công ty Thái Dương tồn quá lâu rồi, nếu yêu cầu doanh nghiệp làm lại sẽ rất mất thời gian, sợ mang tiếng nhũng nhiễu này khác...
Xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường trong vụ án đất hiếm ở Yên Bái 
Cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chuẩn bị hầu tòa vụ đất hiếm 
