Huyền bí thung lũng chết
Chiếc máy bay ấy rơi xuống thung lũng Ô Kha cách đây hơn 20 năm, vào một ngày trời kéo mây u ám. Chỉ còn một người duy nhất sống sót đó là bà Annette Herfkens. Lần thứ 2 trở lại Khánh Sơn (lần đầu là vào năm 2006), tác giả Annette vẫn tràn ngập cảm xúc. Khác với lần trước, lần này bà mang theo cuốn tự truyện 192 Hours - Giành giật sự sống từ chuyến bay định mệnh vừa mới ra mắt cùng con gái Joosje để con gái gặp những ân nhân đã cứu mạng mình. Chuyến đi lần này có khá nhiều câu chuyện bất ngờ. Trong một quán ăn sáng tại xã Sơn Trung (huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa), bà Annette tình cờ gặp lại ông Hoàng Trọng Nhẫn, 64 tuổi, đang cư trú tại thôn Ma O, xã Sơn Trung. Ông Nhẫn chính là một trong tám người đã khiêng bà Annette từ hiện trường vụ tai nạn máy bay xuống trạm y tế xã. Trong tâm trí của người đàn ông này, những hình ảnh về hiện trường vụ tai nạn cũng như về nạn nhân sống sót duy nhất vẫn chưa phai. Ông cho biết: “Lúc nhìn thấy bà ấy, tôi thấy bà ấy ngồi co ro trên một tảng đá, trời thì mưa nên không thể nhận ra đó là một con người. Tôi vẫn còn nhớ lúc khiêng bà ấy xuống núi, bà ấy nằm trong võng và chỉ ló mắt ra. Ánh mắt bà ấy rất vô hồn”.
Chuyến đi vào năm 2006, bà Annette đã gặp lại người đàn ông mặc áo màu cam, mà theo miêu tả trong tự truyện 192 Hours đó là người đã bỏ đi để mặc những tiếng kêu yếu ớt của bà. Mãi đến sau này, khi trở lại Sơn Trung, gặp lại người đàn ông đó thì những vướng mắc trong bà đã được giải tỏa. Sở dĩ người đàn ông quay lưng đi là vì ông tưởng bà Annette là ma! Ông chưa bao giờ trông thấy một người da trắng. Lần trở lại Sơn Trung vào năm 2014 này, bà đã dẫn con gái mình gặp lại người đàn ông mặc áo màu cam, là ân nhân đã kêu gọi mọi người cứu mình. Người đàn ông năm xưa chính là ông Cao Văn Hạnh, năm nay 55 tuổi. Gặp lại bà Annette lần này, ông Hạnh không giấu được xúc động. Trong một khoảnh khắc không thể kìm nén, cả ông và bà Annette đã ôm nhau khóc. Ông Hạnh nhớ lại: “Tôi thấy có một người kêu rên và nói gì đó mà tôi không hiểu. Đã 8 ngày trôi qua, tôi không nghĩ là có người sống sót. Bà ấy ngồi chổm hổm trên tảng đá, lúc đó sức khỏe cũng đã yếu rồi. Tôi bỏ đi và kêu mọi người ở trại lán gần đó tới giải cứu”. “Ô Kha được người dân địa phương gọi là dãy núi “khó hiểu” và họ cho rằng ở thung lũng này có sự hiện diện của một “luồng không khí bí hiểm” - nguyên Phó Chỉ huy Tham mưu trưởng Cơ quan Quân sự huyện Khánh Sơn, ông Nguyễn Thành Chung cho biết.
Ông Cao Văn Nhiến, nguyên Chỉ huy trưởng Cơ quan Quân sự huyện Khánh Sơn kể: Ô Kha là ngọn núi có hình yên ngựa, cao hơn 1.200 mét (có tài liệu ghi Ô Kha cao hơn 1.400 mét so với mực nước biển) cách thị trấn Tô Hạp, huyện Khánh Sơn hơn 10km và nằm giữa hai ngọn núi cao là Ma Hang án ngữ phía Đông và núi Suối Chè nằm ở phía Bắc của huyện này. Vào mùa đông, thung lũng này mưa lâm thâm suốt ngày đêm, sương mù và mây rất dày đặc. Vào mùa khô khi người ta quan sát thì ít khi thấy ánh nắng mặt trời. Do không khí ở đây rất loãng nên khi máy bay bay qua khu vực này thường bị “kéo” xuống vài trăm mét. “Ngay cả chiếc trực thăng Mi-8 trước khi bị rơi ở gần thung lũng này đã từng chở tôi và mấy đồng chí hàng không dân dụng đi thị sát 4 lần, nhưng không dám bay qua thung lũng vì ở đây không khí rất loãng, chúng tôi chỉ bay vòng quanh thung lũng nhưng vẫn bị kéo xuống 300-400 mét như muốn rơi”, ông Nhiến nói.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Chung, nguyên Phó Chỉ huy Tham mưu trưởng Cơ quan Quân sự huyện Khánh Sơn cho biết, không chỉ có chiếc Yak-40 hay sau đó là chiếc Mi-8 của quân đội bị rơi tại đây mà từ thời Pháp và thời Mỹ-ngụy, nhiều máy bay đã rơi khi bay qua thung lũng này. Lần này trở về Khánh Sơn, những nhân chứng sống trong vụ cứu nạn năm xưa cũng không thể nào lý giải được những huyền bí từ thung lũng này. Ông Nhiến vẫn luôn mơ hồ khẳng định; dường như có một sự chỉ dẫn kỳ lạ trong ý niệm của mình nên cứ đi theo sự chỉ dẫn ấy thôi. Không phải mê tín nhưng hình như vẫn có một sự xâu chuỗi trong tâm linh thì phải.
Chuyến trở lại đầy xúc động
Trở về thung lũng Ô Kha lần này, bà Annette còn dẫn con gái của mình đi thăm bà Nguyễn Thị Kim Kỳ và Mai Thị Minh Châu, là hai nữ y tá đã săn sóc cho bà khi được khiêng xuống từ núi Ô Kha. Bà Kỳ và bà Châu vừa vui vừa xúc động khi gặp lại bà Annette cùng cô con gái Joosje năm nay đã 17 tuổi. Hai người y tá năm xưa đã dẫn mẹ con bà Annette thăm lại Bệnh viện Khánh Sơn (nay là Trường Trung học phổ thông Khánh Sơn), cùng ôn lại khoảnh khắc chăm sóc cho bà Annette trước khi bà được chuyển về TP Hồ Chí Minh. Thêm một bất ngờ nữa trong chuyến trở lại Khánh Sơn lần này của bà Annette là bà được gặp chị Bùi Thị Miến – là vợ của một trong bảy người trên chuyến bay Mi-8 đã hy sinh khi làm nhiệm vụ cứu hộ chiếc máy bay Yak-40. Không biết nói gì hơn, bà Annette chỉ xúc động và dành cho chị Miến những cái ôm ấm áp. Lần trở về thung lũng Ô Kha này, nhiều người còn được nghe ông Chung bật mí về cách tìm kiếm máy bay gặp nạn một cách hiệu quả nhất.
Ông Nguyễn Thành Chung từng tham gia tìm kiếm chiếc Yak-40 kể: “Mình xác định tìm kiếm máy bay là phải đi những vùng hiểm trở, rất nguy hiểm. Thung lũng Ô Kha điều kiện địa hình hiểm trở, trên đường đi toàn hang gộp, chúng tôi nghe tiếng suối chảy mà không thấy nước, núi đá thì dựng đứng nên sơ sảy là trượt chân ngay… Biết vậy nhưng anh em vẫn phải băng qua”. Cũng theo ông Chung, đi tìm kiếm máy bay mất tích có khi phải đối mặt với tai nạn và việc phòng ngừa tai nạn không bao giờ là chuyện thừa. “Vì thế, an toàn cho người đi tìm kiếm cũng là một vấn đề mà người chỉ huy phải quan tâm và luôn nhắc nhở anh em chuyện đó”, nguyên Phó Chỉ huy Tham mưu trưởng Cơ quan Quân sự huyện Khánh Sơn chia sẻ.
Sau chuỗi ngày dài tìm kiếm nhưng không thấy dấu hiệu của Mi-8, Quân chủng Không quân công bố thông tin rộng rãi huy động nhân dân địa phương giúp đỡ. Suốt gần một tháng, từng đoàn người nối tiếp nhau vào thung lũng Ô Kha, tỏa đi mọi ngóc ngách núi rừng tìm kiếm nhưng dấu tích chiếc trực thăng vẫn biệt tăm. Nỗ lực tìm kiếm chiếc Mi-8 chìm dần trong vô vọng, ai cũng cảm giác mệt mỏi rã rời thì đến ngày thứ 28, Anh hùng lực lượng vũ trang Bo Bo Tới cùng ba người dân địa phương về báo tin "Mi-8 rơi cách tọa độ mất tích trên màn hình ra đa và chiếc Yak 40 khoảng 5km về hướng Đông". Tạihiện trường,chiếc trực thăng bị cháy hỏng hoàn toàn. Bảy chiến sĩ, bác sĩ trên trực thăng đều hi sinh. Vất vả tìm kiếm suốt gần tháng trời ở trong rừng mùa đông lạnh giá nên hầu hết các thành viên cứu hộ trở về đều bị sốt rét. Cùng trở lại Sơn Trung lần này với tác giả Annette Herfkens còn có hai người vợ của hai cơ trưởng đã tử nạn năm xưa. Đó là chị Hồ Thu Thủy – vợ cơ trưởng Lưu Công Lương trên chuyến bay Yak-40 và chị Nguyễn Thị Lan – vợ cơ trưởng Nguyễn Quang Vinh trên chuyến bay Mi-8.
Theo kế hoạch ban đầu, chị Thủy và chị Lan sẽ vào nơi máy bay rơi tại núi Ô Kha, tuy nhiên theo nhiều người dân địa phương, chỉ có người địa phương và những người có thể trạng sức khỏe tốt mới có thể leo núi. Chính vì vậy, kế hoạch thăm lại địa điểm máy bay rơi đành phải dừng lại. Hai người vợ giàu lòng thủy chung đành ra bãi tập kết ngày xưa, cùng thắp hương tưởng niệm tới người chồng quá cố của mình cũng như những nạn nhân xấu số
