Cuộc chiến bảo vệ động vật hoang dã ở Lâm Đồng

Bắt giữ nhiều đối tượng săn bắt động vật hoang dã

Một trong những vụ việc điển hình vừa được phát hiện cho thấy sự chủ động, tinh thần trách nhiệm cao của lực lượng Công an cơ sở. Đó là khoảng 4 giờ sáng ngày 2/7, trong lúc thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát trên tuyến đường liên thôn thuộc thôn Đạ Long, xã Đam Rông 4, tổ tuần tra Công an xã Đam Rông 4 phát hiện một xe môtô chở ba thanh niên gồm Thào Seo Phổi (SN 2005), Vàng A Thu (SN 2000) và Thào Seo Dình (SN 2001), cùng trú tại thôn Đắk Snao, xã Quảng Sơn (Lâm Đồng) có nhiều biểu hiện nghi vấn nên yêu cầu dừng phương tiện để kiểm tra.

Trong ba lô của Thào Seo Phổi, Công an phát hiện 2 cá thể động vật cùng 8 bộ phận cơ thể động vật nghi là động vật hoang dã, kèm theo 3 bộ phận của súng nén hơi và đạn dùng để săn bắn. Ba lô của Thào Seo Dình chứa 2 cá thể động vật, 7 bộ phận cơ thể động vật cùng 3 bộ phận súng nén hơi và đạn. Trong ba lô của Vàng A Thu có 3 cá thể động vật, 6 bộ phận cơ thể động vật cùng 3 bộ phận súng nén hơi và đạn.

Quá trình điều tra, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu Công an tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp Công an xã Đam Rông 4 xác định, nhóm đối tượng đã sử dụng súng nén hơi, hơn 200 viên kim loại nghi là đạn súng nén hơi, săn bắt 7 cá thể động vật hoang dã, trong đó có 3 cá thể khỉ rồi chia nhau.

Trước đó, cũng tại địa bàn xã Đam Rông 4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu Công an tỉnh Lâm Đồng và Công an xã đã phát hiện hai đối tượng đang vận chuyển nhiều cá thể, bộ phận động vật hoang dã cùng các bộ phận của súng nén hơi đã được tháo rời.

Làm việc với cơ quan chức năng, các đối tượng khai nhận đã sử dụng súng nén hơi săn bắn 3 cá thể sóc bay và 1 cá thể khỉ tại khu vực rừng thuộc xã Đam Rông 4.

Không chỉ tập trung đấu tranh với các hành vi vi phạm ngoài thực địa, Công an tỉnh Lâm Đồng còn chủ động mở rộng mặt trận đấu tranh trên không gian mạng, nơi nhiều đối tượng lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để quảng cáo, mua bán động vật hoang dã và các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã.

Điển hình là vụ Dương Đức Tài, trú tại xã Cát Tiên 3 (Lâm Đồng), sử dụng Facebook, Zalo, TikTok và YouTube để quảng cáo, mua bán chim mồi giả được chế tạo từ chim hoang dã.

Kết quả điều tra xác định, từ ngày 28/12/2022 đến ngày 8/5/2026, đối tượng đã bẫy, bắt, mua các loài chim Bìm bịp, chim Cuốc, chim Chằng nghịch để giết mổ, chế tạo chim mồi giả bán cho nhiều cá nhân trên cả nước, thu lợi bất chính hơn 116 triệu đồng. Riêng trong giai đoạn 2025-2026, đối tượng đã tiêu thụ tới 4.380 sản phẩm chim mồi giả.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Dương Đức Tài để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Chuyển biến tích cực trong nhân dân

Trước khi có những vụ việc bị phát hiện, xử lý, điều đáng ghi nhận là nhận thức của người dân về bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn Lâm Đồng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Kết quả đó đến từ việc Công an các đơn vị, địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động nhân dân không săn bắt, mua bán, tàng trữ, tiêu thụ động vật hoang dã, đồng thời khuyến khích người dân chủ động thông báo, giao nộp khi phát hiện các cá thể động vật quý hiếm.

Minh chứng rõ nét là mới đây, khi phát hiện một cá thể tê tê nặng khoảng 5,5kg bò vào khuôn viên nhà, một người dân tại xã Tuyên Quang không tìm cách giữ lại hay mua bán mà đã lập tức trình báo và tự nguyện giao nộp cho Công an xã. Sau khi tiếp nhận, Công an xã Tuyên Quang đã phối hợp với các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, hoàn tất thủ tục và thả cá thể tê tê trở về môi trường tự nhiên phù hợp, góp phần bảo tồn nguồn gen quý và gìn giữ đa dạng sinh học.

Tinh thần trách nhiệm ấy cũng được thể hiện ở gia đình ông Đỗ Văn Sỹ (SN 1987, trú thôn Đại Thành, xã Hàm Kiệm). Khi phát hiện một cá thể tê tê nặng khoảng 10kg đi lạc vào nhà, ông Sỹ đã nhanh chóng báo cho Công an xã Hàm Kiệm. Qua xác minh của cơ quan chuyên môn, đây là tê tê Java (Manis javanica), loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc Nhóm IB, nghiêm cấm khai thác, săn bắt, mua bán, vận chuyển và nuôi nhốt trái phép. Sau khi tiếp nhận, Công an xã Hàm Kiệm đã phối hợp với các lực lượng chức năng bàn giao, thả cá thể tê tê về môi trường rừng tự nhiên an toàn.

Không chỉ có tê tê, nhiều loài động vật quý hiếm khác cũng được người dân chủ động giao nộp. Gia đình ông Nguyễn Văn Giang, ở thôn 3, xã Trường Xuân, trong lúc sinh hoạt đã phát hiện một cá thể động vật có hình dáng lạ xuất hiện gần nhà. Nhận thấy đây có thể là động vật hoang dã cần được bảo vệ, gia đình đã cẩn thận bắt giữ, đồng thời liên hệ ngay với Công an xã Trường Xuân để trình báo.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Trường Xuân đã phối hợp với UBND xã và lực lượng kiểm lâm địa bàn lập hồ sơ theo đúng quy định. Qua giám định, cơ quan chuyên môn xác định đây là cá thể kỳ đà vân (Varanus nebulosus), thuộc Nhóm IB - nhóm động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được pháp luật bảo vệ ở mức cao nhất. Công an xã Trường Xuân cùng các đơn vị chức năng đã bàn giao cá thể kỳ đà vân cho Trung tâm Du lịch, Tuyên truyền và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập để chăm sóc, phục hồi sức khỏe và tập tính hoang dã trước khi tái thả về tự nhiên.