Cộng đồng quốc tế đồng thuận cứu vãn JCPOA

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif hôm 27-5 (giờ địa phương) khẳng định, cộng đồng quốc tế đã lên tiếng ủng hộ thỏa thuận hạt nhân với Iran, ngoại trừ Israel và một số nước Arab ủng hộ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận, còn được biết đến với tên gọi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Cộng đồng quốc tế cũng đồng thuận trong việc cứu vãn JCPOA.

Một trong những nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử này, Tổng thống Iran Hassan Rouhani dự kiến sẽ gặp các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nga và các cường quốc châu Âu bên lề Hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) lần thứ 18 được tổ chức từ ngày 9 – 10-6 tại thành phố duyên hải Thanh Đảo thuộc tỉnh Sơn Đông, miền Đông Trung Quốc.

Dù vấn đề hạt nhân không nằm trong chương trình nghị sự chính thức của hội nghị thượng đỉnh nhưng các nước ký thỏa thuận hạt nhân với Iran năm 2015 trừ Mỹ, sẽ thảo luận về nội dung này để tìm giải pháp ứng phó khi Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới. Nga, Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã nhiều lần nhấn mạnh việc duy trì thỏa thuận là vì lợi ích của hòa bình và an ninh thế giới. Trung Quốc dự định sẽ tiếp tục hợp tác với Iran bất chấp động thái của Mỹ.

Các doanh nghiệp Trung Quốc dự kiến sẽ đẩy mạnh các hoạt động ở Iran để lấp đầy khoảng trống còn lại bởi sự rút lui của các công ty của Mỹ và châu Âu khi các biện pháp trừng phạt được thực thi. 

Trong khi đó, các quốc gia thành viên EU sẽ xem xét các chính sách đối với Iran và JCPOA trong cuộc họp tại Brussels - Bỉ. Đây là cuộc họp thứ hai của các bộ trưởng ngoại giao của EU sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran vào ngày 8-5.

Tại cuộc gặp do EU chủ trì diễn ra hôm 25-5 tại Thủ đô Vienna của Austria, các quan chức Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức và Nga phối hợp với Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi tìm chiến lược mới nhằm cứu vãn thỏa thuận trên bằng việc duy trì dòng đầu tư và các hợp đồng mua bán dầu mỏ bất chấp các trừng phạt của Mỹ.

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif.
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif.

Về phần mình, Iran muốn tìm kiếm các bảo đảm từ phía châu Âu rằng họ có thể bảo vệ các hợp đồng thương mại, đồng thời muốn được đảm bảo rằng các bên liên quan sẽ tiếp tục mua dầu của Iran. Ngoại trưởng Mohammed Javad Zarif trước đó đã bày tỏ hy vọng các nước còn lại sẽ đưa ra “một gói mới” trong khuôn khổ thỏa thuận đã đạt được mà không đưa thêm vào “bất cứ vấn đề nào khác”.

Một quan chức Iran cho biết: “Đây là một cuộc gặp rất quan trọng, cho thấy các bên liên quan có nghiêm túc với thỏa thuận hay không”. Trước thềm cuộc gặp trên, Đại Giáo chủ Iran Ali Khamenei đã nêu ra các điều kiện để Tehran tiếp tục duy trì thỏa thuận hạt nhân với các cường quốc, trong đó có điều kiện các ngân hàng châu Âu phải bảo đảm giao dịch với Iran sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận.

Ngay sau cuộc gặp này, Thứ trưởng Araghchi cho biết các cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn với những bên ký kết còn lại “để xem liệu họ có thể cung cấp cho chúng tôi một gói lợi ích nếu Mỹ tăng cường trừng phạt hay không”.

Các cuộc đàm phán sẽ được tiếp tục trong vài tuần với, đặc biệt ở cấp độ chuyên gia, sau đó Iran mới quyết định có ở lại JCPOA hay không. Thứ trưởng Iran nhấn mạnh: “Chúng tôi hiểu châu Âu, Nga và Trung Quốc đều nghiêm túc và họ đều thừa nhận rằng sự tồn tại của thỏa thuận hạt nhân phụ thuộc vào việc những lợi ích của Iran được tôn trọng”.

Iran hiện đang yêu cầu “các giải pháp thiết thực” để giải quyết những lo ngại của quốc gia này đối với việc xuất khẩu dầu mỏ, lưu thông ngân hàng và đầu tư nước ngoài. “Bước tiếp theo là tìm cách đảm bảo gói lợi ích”, ông Araghchi cho hay. Trong khi đó, một quan chức cấp cao EU cho biết, sau cuộc họp, khối không thể “đưa ra những đảm bảo nhưng có thể tạo điều kiện cần thiết để Iran duy trì lợi ích theo thỏa thuận hạt nhân đã ký kết, bảo vệ lợi ích của chính chúng tôi và tiếp tục phát triển kinh doanh hợp pháp với Iran”.

“Chúng tôi đang tìm kiếm nhiều giải pháp để giảm thiểu hậu quả từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận”, vị quan chức trên nói và cảnh báo có những thứ sẽ mất nhiều thời gian hơn. Đại diện Nga Mikhail Ulyanov tỏ ra lạc quan khi tuyên bố các bên có mọi cơ hội để thành công, miễn là duy trì ý chí chính trị. “Tôi phải nói rằng thỏa thuận hạt nhân Iran là một tài sản quốc tế lớn, nó không thuộc về Mỹ mà thuộc về toàn bộ cộng đồng quốc tế”, ông nhấn mạnh.

Liên quan tới tuyên bố hôm 21-5 của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, Washington sẽ gia tăng áp lực tài chính đối với Tehran bằng “những lệnh trừng phạt mạnh mẽ nhất trong lịch sử” nếu Iran không thay đổi các chính sách của nước này.

Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif cho rằng, những chiến lược mới đó sẽ khiến Mỹ bị cô lập nhiều hơn trong cộng đồng quốc tế. Tổng thống Hassan Rouhani cũng đã chỉ trích những yêu sách mới của Mỹ với Iran là “không thể chấp nhận”, việc làm này lặp lại những chiến thuật “vô ích” mà Washington từng áp dụng trong quá khứ.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

Tàu vũ trụ Starship của SpaceX hôm 14/11 (giờ địa phương) đã trở về thành công địa điểm phóng tại bang Texas (Mỹ) sau hơn 22 giờ hoạt động trên quỹ đạo, đánh dấu lần đầu tiên tầng trên của hệ thống tên lửa này được thu hồi bằng cánh tay cơ khí tại tháp phóng.

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ cất cánh trên toàn quốc sau hơn 4 giờ gián đoạn do sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy họp báo tại Nhà Trắng để lý giải nguyên nhân vụ việc. 

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm 13/11 ra lệnh tạm dừng toàn bộ các chuyến bay khởi hành trên phạm vi cả nước do sự cố nghiêm trọng trong hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu. Sự cố khiến gần 11.000 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, gây gián đoạn hoạt động hàng không trên diện rộng.

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/11 đã đồng ý để các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo lời đặc phái viên Mỹ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga yêu cầu Washington phải làm rõ với các đồng minh châu Âu xem họ thực sự muốn "hòa bình hay chiến tranh" tại Ukraine.

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Một kẻ đã nổ súng tại một phòng tập thể dục ở khu vực sầm uất của thủ đô Washington, D.C. (Mỹ) ngày 12/11 (giờ địa phương), khiến một người thiệt mạng và bốn người khác bị thương, trước khi cố thủ trong căn hộ riêng và tự sát.

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

Ông Jensen Huang đã từ chức Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, có hiệu lực ngay lập tức, sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ giữa ông và một người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Trong thông báo chính thức, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của Đại sứ Darchiev, đánh giá ông là một nhà ngoại giao xuất sắc, nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm và chuyên gia am hiểu sâu sắc các vấn đề liên quan đến Mỹ.