Giao thêm trách nhiệm cho Công an xã xác minh tin tố giác tội phạm
Thông tin tới buổi họp báo, đồng chí Nguyễn Huy Tiến- Phó Viện Trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho biết, kết quả rà soát cho thấy, quy định tại khoản 1 Điều 155 và khoản 8 điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự chưa tương thích với Hiệp định CPTPP về nội dung liên quan đến việc cho phép cơ quan có thẩm quyền có thể khởi tố vụ án hình sự về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu mà không cần có yêu cầu của người bị hại.
Bên cạnh đó, thể chế hoá chủ trương của Đảng, thực hiện quy định của pháp luật, hiện nay, tất cả Công an xã đã được tổ chức chính quy, đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự xã hội, đã và đang góp phần hiệu quả trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 hiện nay đang diễn ra phức tạp, phải xử lý ngay vụ việc tại địa bàn cơ sở.
Tuy nhiên, khoản 3 Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự chưa quy định Công an xã được kiểm tra, xác minh sơ bộ trong tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm như Công an phường, thị trấn, Đồn Công an; dẫn đến Công an xã chưa phát huy tốt được vai trò chính quy; không kịp thời giảm tải khối lượng công việc rất lớn cho Cơ quan điều tra Công an cấp huyện ở các địa phương trong tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố… trên cơ sở các lý do nêu trên, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật.
Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự có 2 nội dung sửa đổi, bổ sung lớn. Tại điều 1, sẽ có 6 điểm sửa đổi bổ sung gồm Sửa đổi, bổ sung khoản 3 điều 146 “Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an có trách nhiệm tiếp nhận tổ giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền”; Bổ sung điểm c vào sau điểm b khoản 1 điều 148 “Không thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh để quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh.
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan quy định chi tiết điểm này”; Sửa đổi. bổ sung khoản 1 Điều 155 như “Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134,135,136,138,139,141,143,155 và 156 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết”; Sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 157: “Tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134,135,136,138,139,141,143,155 và 156 của Bộ luật hình sự mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại không yêu cầu khởi tố”; Bổ sung điểm d vào sau điểm c khoản 1 Điều 229 như: “Khi không thể kết thúc điều tra vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh nhưng đã hết thời hạn điều tra.
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan quy định chi tiết điểm này”; Bổ sung điểm d vào sau điểm c khoản 1 Điều 247 như sau: “Khi không thể tiến hành các hoạt động tố tụng để quyết định việc truy tố vì lý do bất khả kháng do thiên tai, dịch bệnh nhưng đã hết thời hạn quyết định việc truy tố. Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ quốc phòng và thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan quy định chi tiết điểm này”.
Tại Điều 2, điều khoản thi hành, Quốc hội đã sửa đổi, bổ sung Điều 44 của Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự số 99/2015/QH13. Theo đó, làm rõ trách nhiệm của Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an. Cụ thể, Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo các tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Trưởng hợp Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an phát hiện, bắt giữ, tiếp nhận người phạm tội quả tang, người đang bị truy nã thì thu giữ, tạm giữ vũ khí, hung khí và bảo quản tài liệu, đồ vật có liên quan, lập biên bản bắt người, lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường theo quy định của pháp luật; giải ngay người bị bắt lên cơ quan Công an cấp trên trực tiếp hoăc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.”
Luật này có hiệu lực thi hành từ 1/12/2021.
Nâng cao chất lượng thống kê và hội nhập quốc tế
Cũng tại buổi họp báo, đồng chí Võ Thành Thống-Thứ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư thông tin, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thu thập, tính toán các chỉ tiêu thống kê cũng như cơ sở pháp lý để biên soạn GDP, GRDP và đánh giá lại quy mô GDP thì cần thiết phải sửa đổi, bổ sung những nội dung trên nhằm nâng cao chất lượng thống kê và hội nhập quốc tế.
Theo đó, tại Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê Quốc gia của Luật Thống kê, đã sửa đổi, bổ sung hai điều quan trọng. Trong đó, Điều 1 Sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê gồm: Sửa đổi, bổ sung khoản 6 điều 17 “Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với bộ, ngành và địa phương thực hiện các nhiệm vụ: xây dựng, trình Chính phủ ban hành nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và quy trình biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; hướng dẫn, kiểm tra tình hình và báo cáo kết quả thực hiện hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia; định kỳ 5 năm, rà soát quy mô tổng sản phẩm trong nước báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội xem xét, quyết định về việc đánh giá lại quy mô tổng sản phẩm trong nước”; Sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 48 như sau: "Người đứng đầu cơ quan thống kê cấp tỉnh công bố thông tin thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; đối với thông tin thống kê của chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh là phân tổ của chỉ tiêu thống kê quốc gia phải thống nhất về chuyên môn, nghiệp vụ với cơ quan thống kê trung ương trước khi công bố”. Đồng thời, thay thế Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành kèm theo Luật Thống kê số 89/2015/QH13 bằng Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia han hành kèm theo Luật này.
Danh mục chỉ tiêu thống kê lần này có một số thay đổi như sau: Về nhóm chỉ tiêu tách 1 nhóm chỉ tiêu “Trật tự, an toàn xã hội và tư pháp” thành 2 nhóm riêng là “trật tự, an toàn xã hội” và “tư pháp”. Sửa tên 3 nhóm chỉ tiêu, cụ thể nhóm “Tiền tệ và bảo hiểm” thành “Tiền tệ, bảo hiểm và chứng khoán” do bổ sung các chỉ tiêu về chứng khoán; nhóm “giá cả” sửa tên thành “chỉ số giá” vì nhóm này gồm các chỉ số giá; nhóm “Công nghệ thông tin và truyền thông” sửa tên thành “Công nghệ thông tin, bưu chính, viễn thông và truyền thông” để bảo đảm phản ánh đầy đủ phạm vi theo các lĩnh vực trong nhóm công nghệ thông tin, bưu chính, viễn thông và truyền thông.
Về điều khoản thi hành, Luật cũng nêu rõ thời gian tính từ ngày 1/1/2022.
11 điểm mới cơ bản của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 
Tập huấn Luật sửa đổi một số điều của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 
