Tốc độ đô thị hóa tăng nhanh, đòi hỏi nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng nên đã kéo theo hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép. Thêm vào đó là sự phối hợp giữa các cấp, ngành chưa chặt chẽ, một số nơi còn buông lỏng quản lý, ngại va chạm, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; thanh tra, kiểm tra chưa triệt để cũng dẫn đến nạn "cát tặc" còn tồn tại...
Thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm bảo vệ ANTT Tết Nguyên đán, Công an tỉnh Vĩnh Long đã phát hiện 44 vụ, 61 đối tượng vi phạm về khai thác khoáng sản trái phép (13 vụ khai thác khoáng sản trái phép, còn lại là tàng trữ, vận chuyển cát trái phép), phạt hành chính 7 vụ, 11 đối tượng với số tiền trên 214 triệu đồng, tịch thu trên 186m3 cát sông.
Ban Giám đốc Công an tỉnh chỉ đạo Phòng Cảnh sát kinh tế mở nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm khai thác cát sỏi trái phép; lập các chuyên án đấu tranh với khai thác, vận chuyển và tiêu thụ cát, sỏi xây dựng trái phép; xem xét khởi tố hình sự một số vụ án trọng điểm để góp phần răn đe, giáo dục.
Điển hình, ngày 14/1, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Cao Hoàng Trung (SN 1990, ngụ ấp Thanh Bình 1, xã Tân Thành Bình, tỉnh Vĩnh Long) để điều tra về hành vi vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Theo đánh giá của cơ quan Công an, các đối tượng cầm đầu, tổ chức khai thác khoáng sản trái phép thường chọn những nơi vắng, không có người qua lại để thực hiện hành vi vi phạm.
Một số công ty, doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác chưa chấp hành nghiêm pháp luật bảo vệ môi trường và khoáng sản như: khai thác không đúng thiết kế mỏ, thực hiện không đúng, đầy đủ nội dung đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh khu vực khai thác.
Tại địa bàn xã Lục Sĩ Thành, Công an xã Lục Sĩ Thành tăng cường công tác tuần tra, xử lý các đối tượng “cát tặc”. Từ ngày 1/7/2025 đến 8/2/2026, Công an xã Lục Sĩ Thành đã phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện và bắt giữ 20 vụ, 20 đối tượng vi phạm về khai thác, tàng trữ cát không có hóa đơn, chứng từ.
Trung tá Nguyễn Hoàng Anh, Trưởng Công an xã Lục Sĩ Thành cho biết: “Các đối tượng lợi dụng thời điểm nghỉ lễ, tết, ngày cuối tuần... để tổ chức khai thác khoáng sản trái phép, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ. Có trường hợp khi lực lượng Công an phát hiện, đối tượng đã nhảy sông bỏ trốn hoặc chống đối. Tại thời điểm kiểm tra, các đối tượng không xuất trình được giấy phép khai thác do cơ quan có thẩm quyền cấp”.
Đại tá Lê Văn Tư, Phó Giám đốc Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết: Ban Giám đốc thường xuyên chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương chủ động, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về lĩnh vực tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Công an tỉnh đã mở nhiều đợt cao điểm về xử lý “cát tặc”và triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng ngừa, thu thập, củng cố tài liệu, chứng cứ chứng minh tội phạm và kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, Công an tỉnh Vĩnh Long tiếp tục tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo các cấp, ngành tổ chức triển khai đồng bộ biện pháp công tác, đẩy mạnh tuyên truyền, cho ký cam kết đối với chủ cơ sở kinh doanh bến bãi vật liệu xây dựng, chủ phương tiện chấp hành nghiêm quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh, khai thác cát, sỏi.
Công an tỉnh Vĩnh Long bố trí các tổ công tác tăng cường tuần tra kiểm soát, tập trung vào những khu vực giáp ranh, điểm phức tạp về khai thác cát, sỏi trái phép; chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi khai thác cát, sỏi trái phép. Người dân, nhất là những hộ dân sống ven các tuyến sông, tích cực tham gia tố giác, phối hợp, hỗ trợ lực lượng chức năng đấu tranh, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.
Máu đổ vì "cát tặc" (Bài 2) 
“Cát tặc” lộng hành (Bài 1) 
