Dấu mốc mới
Ít ngày trước, Liên đoàn Cờ vua quốc tế (FIDE) đã công bố bảng xếp hạng tháng 8-2023. Trong đó, Đại kiện tướng Lê Quang Liêm đã có bước tiến vượt bậc khi từ hạng 21 của tháng trước lên hạng 15 thế giới với hệ số elo 2740. Lê Quang Liêm giành được thứ hạng và hệ số elo trên nhờ thi đấu hiệu quả ở giải cờ Biel festival chess 2023 tại Thụy Sĩ và giành chức vô địch.
Vị trí 15 thế giới là vị trí cao nhất từ trước tới nay của Lê Quang Liêm và cũng là thứ hạng cao nhất mà một kỳ thủ cờ vua Việt Nam đạt được trên bảng xếp hạng của FIDE. Đáng chú ý, trên bảng xếp hạng 15 kỳ thủ hàng đầu thế giới, cũng chỉ có kỳ thủ của 10 quốc gia góp mặt. Đó là điều càng đáng tự hào với cờ vua Việt Nam, vốn luôn được đánh giá là nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác hết.
Với hệ số elo cũng vậy. Hệ số elo 2740 cũng là hệ số cao nhất mà một kỳ thủ Việt Nam từng đạt được. Năm 2017, Lê Quang Liêm từng đạt hệ số elo là 2739 và đó cũng là dấu mốc của làng cờ vua Việt Nam. Đến nay, dấu mốc mới đã được thiết lập bởi chính Lê Quang Liêm.
Cả thứ hạng trên bảng xếp hạng thế giới cũng như hệ số elo của Lê Quang Liêm đều được xem là dấu mốc lịch sử với làng cờ vua Việt Nam. Và đương nhiên, đó cũng là một trong những ví dụ tiêu biểu về sự xã hội hóa mạnh mẽ cờ vua ở Việt Nam khi thành công của Lê Quang Liêm có sự chung tay từ gia đình, ngành Thể thao Việt Nam cũng như TP Hồ Chí Minh.
Hiện tại, Lê Quang Liêm vẫn đang là thành viên đội tuyển cờ vua Việt Nam. Những năm gần đây, Lê Quang Liêm làm việc tại Mỹ nhưng vẫn thường xuyên thi đấu các giải theo hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp cũng như tập luyện theo hình thức trực tuyến với các thành viên của đội tuyển cờ vua Việt Nam. Với điều kiện công việc ổn định, khả năng lập những dấu mốc mới trong sự nghiệp của Lê Quang Liêm hoàn toàn khả thi.
Những dấu mốc mới về thành tích cá nhân của Lê Quang Liêm cũng như cờ vua Việt Nam nói chung thêm một lần cho thấy tiềm năng của cờ vua Việt Nam. Và đó cũng là động lực cho nhiều gia đình tại Việt Nam đầu tư cho con theo đuổi con đường cờ vua chuyên nghiệp.
Mục tiêu khiêm tốn ở ASIAD 19
Dù Lê Quang Liêm mới đạt cột mốc trong sự nghiệp cũng như có tới 4 kỳ thủ (2 nam: Lê Quang Liêm, Lê Tuấn Minh; 2 nữ: Võ Kim Phụng, Nguyễn Thị Mai Hưng) tham dự World Cup cờ vua năm 2023 nhưng cờ vua Việt Nam vẫn khiêm nhường khi nói tới mục tiêu ở ASIAD 19 – một trong những sự kiện thể thao quan trọng nhất của thể thao Việt Nam trong năm 2023. Phụ trách bộ môn cờ (Cục TDTT) đồng thời là Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Liên đoàn cờ Việt Nam Nguyễn Minh Thắng cũng từng chia sẻ rằng, đội tuyển cờ vua Việt Nam đương nhiên sẽ đưa những kỳ thủ tốt nhất tới ASIAD 19 nhưng chỉ với mục tiêu có thành tích tốt nhất so với bản thân các kỳ thủ.
Chia sẻ này của ông Nguyễn Minh Thắng dù có vẻ hơi chung chung, không cụ thể nhưng cũng đánh giá đúng thực tế, tương quan của cờ vua Việt Nam trong làng cờ vua châu Á. Đúng là cờ vua Việt Nam cũng mạnh, với việc đang sở hữu một Lê Quang Liêm trong nhóm 15 kỳ thủ hàng đầu thế giới (tất nhiên chỉ tính theo thứ hạng thế giới và hệ số elo) nhưng ở châu Á còn nhiều nước khác xứng đáng là cường quốc về cờ vua trên thế giới trong đó có Trung Quốc, Ấn Độ…
Trong khi Việt Nam mới có hơn chục Đại kiện tướng nam thì ở các nước này, số kỳ thủ đạt danh hiệu trên cũng nhiều hơn hẳn. Không kể, các nước thuộc Liên Xô cũ đang tham gia hệ thống thi đấu tại châu Á cũng đều sở hữu hàng loạt Đại kiện tướng quốc tế, đủ thực lực, con người để “bày binh, bố trận” khi thi đấu ở ASIAD. Đó lại không phải là lợi thế của cờ vua Việt Nam ở ASIAD tới khi không có quá nhiều lựa chọn về nhân sự ngoài một Lê Quang Liêm hầu như chắc suất tham dự.
Còn như nhận định của Đại Kiện tướng Bùi Vinh, cũng là HLV đội tuyển cờ vua Việt Nam, sẽ không dễ để có những chiến thắng tại ASIAD chứ không nói tới việc giành huy chương tại sân chơi này. Cho nên, tâm thế tốt nhất vẫn là phải thể hiện được hết khả năng dù cờ vua Việt Nam từng giành được HCB ở sân chơi này.
Và muốn bảo đảm giành huy chương ở sân chơi ASIAD, rõ ràng cờ vua Việt Nam cần có một chân đế vững hơn với nhiều kỳ thủ được đầu tư mạnh tay từ ngành Thể thao, Liên đoàn cờ Việt Nam cũng như từ chính gia đình. Tại đội tuyển cờ vua Việt Nam hiện nay, ngoài Lê Quang Liêm, mới có Đại kiện tướng Lê Tuấn Minh (Hà Nội) được đầu tư mạnh tay từ các nguồn lực ngoài nguồn kinh phí nhà nước. Cũng nhờ đó, trong ít năm gần đây, Lê Tuấn Minh có những bước vững chắc trong sự nghiệp. Thực sự, cờ vua Việt Nam cần nhiều hơn những Lê Quang Liêm, Lê Tuấn Minh… để có thể sở hữu dàn lực lượng mạnh, đồng đều, đủ tự tin với mục tiêu huy chương mỗi khi có cơ hội góp mặt ở những sân chơi như ASIAD.
Cờ vua không thường xuyên có trong chương trình thi đấu ASIAD. Cơ hội để môn này được góp mặt ở ASIAD phụ thuộc rất nhiều ở quốc gia chủ nhà. Lần gần đây nhất, cờ vua có tên ở chương trình thi đấu của ASIAD là vào năm 2010. Thế nên, không khó hiểu khi nhiều quốc gia đều cố gắng tận dụng cơ hội để có thể giành tấm huy chương ở sân chơi danh giá này.
Cho nên, sự khiêm nhường của cờ vua Việt Nam khi đề cập đến mục tiêu ở ASIAD 19 cũng là dễ hiểu.
Tái lập thành tích?
Tại ASIAD năm 2010, kỳ ASIAD gần đây nhất có môn cờ vua, đội tuyển Việt Nam đã giành 1 HCB, 1 HCĐ. Còn tại ASIAD 19, cờ vua thi đấu các nội dung cờ nhanh và cờ tiêu chuẩn nam, nữ. Việc tái lập thành tích như tại ASIAD 2010 cũng được xem là khó với đội tuyển cờ vua Việt Nam. (Minh Khuê)
Xây nền tảng vững chắc cho cờ vua 
Để cờ vua Việt Nam có thêm Đại kiện tướng quốc tế 
