Ai cũng mong muốn có một việc làm phù hợp với những gì mình đã học, không đơn giản chỉ là việc kiếm tiền nuôi thân mà còn là thể hiện trách nhiệm với xã hội, với gia đình.
Song, không phải người nào cũng may mắn ra trường là đi làm ngay, thất nghiệp trở thành câu chuyện cửa miệng của mỗi người hoặc để tự lập, nhiều bạn chấp nhận phải làm trái ngành, trái nghề.
Trong bối cảnh xã hội có những khó khăn nhất định, việc đào tạo đại học tồn tại khá nhiều bất cập, không bám sát nhu cầu thực tiễn thì câu chuyện trên âu cũng là lẽ thường tình.
Vâng, câu chuyện chúng tôi muốn nói đến hoàn toàn không mới, nhưng nó luôn mang tính thời sự mỗi dịp hè về. Đó là vấn đề cử nhân thất nghiệp và giải pháp nào có thể mang lại những chuyển biến tích cực cho thực trạng trên?
 |
| Minh họa của Lê Tiến Vượng. |
Một thống kê mới đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, trong số những học sinh thi tốt nghiệp THPT, số em đăng ký vào đại học đã giảm, thay vào đó là học cao đẳng, trung cấp nghề hoặc học nghề tại các trung tâm đào tạo nghề. Có thể nói, đó là sự chuyển biến nhận thức đáng kể của học sinh trong việc lựa chọn ngành nghề và những hướng đi phù hợp với năng lực của mình, không còn chạy theo bằng cấp như nhiều năm về trước.
Điều này là mới so với chúng ta, song ở những nước phát triển thì nó diễn ra một cách tự nhiên, nghĩa là ngay từ khi học THCS, học sinh đã có những lựa chọn cho hướng đi của mình sau này. Học đại học không phải lúc nào cũng là con đường vào đời tối ưu nhất. Thay vào đó, khá đông học sinh học nghề rồi đi làm, ra ở riêng, không có sự lệ thuộc vào gia đình. Quá trình làm việc, nếu cần học tiếp để mở mang kiến thức, tích lũy kỹ năng, họ sẽ đăng ký học đại học sau.
Trong điều kiện thị trường lao động không mấy sáng sủa thì một thông tin khiến nhiều bạn trẻ thấy vui và hy vọng: Trong mùa tuyển sinh này, nhiều trường cao đẳng, trung cấp tại TP Hồ Chí Minh đã "dũng cảm" ký cam kết bảo đảm 100% sinh viên tốt nghiệp sẽ có việc làm, nếu không sẽ hoàn trả lại toàn bộ học phí.
Đơn cử như Trường Cao đẳng Quốc tế TP Hồ Chí Minh, vị hiệu trưởng cho biết, khi sinh viên nhập học, nhà trường đã ký cam kết với sinh viên là bảo đảm 100% sau khi tốt nghiệp có việc làm. Đến nay, hầu hết các ngành học của trường như Quản trị nhà hàng khách sạn, Quản trị bếp ẩm thực, Quản trị du lịch lữ hành, Quản trị kinh doanh, Kỹ thuật xây dựng, Điện công nghiệp và Công nghệ thông tin… đều thực hiện cam kết tất cả sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp.
Tương tự, Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn cũng mạnh dạn ký thỏa thuận với sinh viên về việc bảo đảm 100% học xong ra trường có việc làm, nếu không sẽ hoàn trả học phí hoặc đào tạo lại miễn phí các kỹ năng mà doanh nghiệp cần khi tuyển dụng.
Bên cạnh những ngành nghề dịch vụ cần nhiều lao động trên thị trường, một số ngành “có giá” như điều dưỡng, y tá, y học cổ truyền cũng gặp nhiều thuận lợi khi xin việc, với thu nhập tương đối khiến sinh viên rất yên tâm học tập và trau dồi kỹ năng.
Nhiều chuyên gia lạc quan cho rằng, đây thật sự là điểm “đột phá” của các trường cao đẳng, trung cấp hiện nay. Nhà trường phải có học viên thì trường mời tồn tại và học viên phải nhìn thấy những quyền lợi thiết thực khi nhập trường thì mới quyết định vào học. Không chỉ là những bài giảng khô cứng, xa rời thực tế, các trường cần bắt tay, tạo mối quan hệ mật thiết với các doanh nghiệp, dạy sinh viên những kỹ năng mà doanh nghiệp đòi hỏi nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho các bên.
Còn các bạn trẻ, hãy mạnh dạn quyết định bước đi cho mình. Vào đại học cũng tốt, song nó chưa bao giờ là sự lựa chọn duy nhất trước ngưỡng cửa cuộc đời. Xã hội giờ đã thay đổi nhiều và người ta quan tâm đến hiệu quả công việc cũng như khả năng thích ứng của mỗi cá nhân.
Khi bạn xác định không nhất thiết phải học đại học, sẽ có rất nhiều cánh cửa mở ra. Đó là các trường cao đẳng, trung cấp, dạy nghề với nhiều lựa chọn phù hợp với khả năng, sở thích của mỗi người. Bạn sẽ sớm ổn định cuộc sống cho mình, không phải chịu cảnh thất nghiệp và phụ thuộc gia đình.
