Chuyện về ca mổ đặc biệt trên đảo Trường Sa

Nhiều năm đã trôi qua nhưng ký ức về những tháng ngày làm việc ở Trường Sa luôn ăm ắp trong lòng vị bác sĩ Trần Văn Phụng. Ông bảo, đó là những tháng ngày tuy vất vả nhưng hào hùng. "Tôi đã từng phải mổ ruột thừa cho hai chiến sĩ bằng dao lam và làm ống thụt để chống bệnh táo bón kinh niên cho họ" - bác sĩ Phụng kể lại.

Chúng tôi gặp bác sĩ Trần Văn Phụng vào một buổi chiều đầu hè. Khi ấy, ông đang kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân tại Trạm y tế xã Mễ Trì (Từ Liêm, Hà Nội). Nhìn ông, ít ai nghĩ rằng ông đã bước sang tuổi lục tuần. Có thể, tác phong quân đội khỏe khoắn và nhanh nhẹn đã tạo nên sự trẻ trung ấy ở ông.

Hỏi chuyện ông về những tháng ngày công tác ở Trường Sa, gương mặt ông trở nên tươi tắn và giọng nói thì hào sảng đến lạ. Ông tâm sự, đó là những năm tháng không thể nào quên. Phải làm việc trong hầm ngầm, dưới ánh sáng leo lắt của bình ắc quy, vậy mà, chính trong điều kiện thiếu thốn ấy, bác sĩ Phụng đã mổ ruột thừa cho hai chiến sĩ của Trường Sa chỉ bằng một chiếc dao lam. Đó cũng là ca bệnh đầu tiên trong chuyến đi ra đảo của bác sĩ Phụng.

Gia đình hạnh phúc của bác sĩ Phụng.
Gia đình hạnh phúc của bác sĩ Phụng.

Ông kể lại: "Tôi nhận nhiệm vụ ra đảo Trường Sa từ tháng 3/1988. Lần đầu tiên đặt chân tới đảo là khoảng hơn 1 giờ chiều. Tôi bị say sóng nên người lúc đó như trên mây, cứ lử khử lừ khừ, vật vờ lắm. Chiều muộn, vừa ăn cơm và nghỉ ngơi để lại sức thì có người tới báo một chiến sĩ bị đau bụng dữ dội.

Qua chẩn đoán, tôi khẳng định anh này bị đau ruột thừa và phải mổ gấp, nếu chậm trễ rất có thể sẽ bị vỡ ruột và dẫn đến tử vong. Nhưng khi nhìn vào chỗ thiết bị y tế của đảo thì tôi choáng bởi hầu hết các dụng cụ đều cũ rích và hoen rỉ hết cả vì bị nhiễm mặn. Chỉ có vài cái dao lam bọc trong giấy là vẫn còn ổn. Trong hoàn cảnh đó thì không còn sự lựa chọn nào khác, tôi đành cho mấy cái dao lam vào nồi rồi luộc lên để lấy đó làm "dao mổ".

Dụng cụ y tế thì là vậy nhưng điều kiện ánh sáng còn khủng khiếp hơn. Tôi mổ dưới ánh đèn ắc quy 25W. Hồi đó thuốc tê cũng không có đâu nên phải cột chân tay bệnh nhân".

Cũng theo bác sĩ Phụng, ca mổ tiến hành được một lúc thì mất điện. Hoảng quá, bác sĩ Phụng đã cho huy động gần 20 chiếc đèn pin của anh em trên đảo và nhờ mọi người đứng quanh giường mổ để chiếu sáng. "Cũng may trước lúc bị mất điện tôi đã kịp ghim xong mạch máu, chứ nếu chưa làm được công đoạn đó thì bệnh nhân sẽ mất máu mà tử vong. Ca mổ thành công mà tôi thì mồ hôi vã ra như tắm vì hoảng. Quả là đời tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ phải làm việc trong hoàn cảnh như vậy" - bác sĩ Phụng tâm sự.

Người may mắn được bác sĩ Phụng cứu sống hôm ấy là chiến sĩ Đinh Thế Quang, trú tại TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Bác sĩ Phụng khoe rằng, cho đến tận bây giờ anh Quang vẫn thường xuyên liên lạc với ông và hứa nhất định sẽ thu xếp thời gian và công việc để có thể ra thăm vị ân nhân của mình.

Chưa kịp quen với những khó khăn trong điều kiện công tác mới thì bốn ngày sau bác sĩ Trần Văn Phụng lại tiếp nhận thêm một ca mổ ruột thừa khác. Người phải mổ ruột thừa hôm đó là chiến sĩ Lưu Văn Thông, trú tại xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng. Vẫn trong ánh đèn của bình ắc quy, vẫn phải cột chân, cột tay bệnh nhân vào thành giường và dụng cụ mổ vẫn là chiếc dao lam luộc kỹ, bác sĩ Phụng tiến hành ca mổ.

Bác sĩ Trần Văn Phụng khám chữa bệnh cho bệnh nhân tại trạm xá xã Mễ Trì.
Bác sĩ Trần Văn Phụng khám chữa bệnh cho bệnh nhân tại trạm xá xã Mễ Trì.

Ông nhớ lại: Cột hết chân tay anh ấy rồi nhưng tôi vẫn phải nhờ các chiến sĩ khác giữ anh ấy mới tiến hành mổ được. Lúc anh Thông tỉnh lại, tôi trêu anh ấy, nhìn chân tay xây xước nhiều thế kia đủ thấy anh khỏe thế nào. Yên tâm dưỡng sức vài hôm nữa là khỏe lại như cũ".

Bác sĩ Trần Văn Phụng sinh ra và lớn lên tại mảnh đất nghèo Ân Thi, Hưng Yên đúng lúc cuộc chiến tranh ác liệt. Năm 18 tuổi, cũng như bao thanh niên khác, bác sĩ Phụng lên đường nhập ngũ mang theo nhiệt huyết thanh niên sẵn sàng cống hiến.

Năm 1970, bác sĩ Phụng tham gia cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc sau đó được đơn vị cử đi học ngành y để phục vụ chiến sĩ. Năm 1979, bác sĩ phụng thi đỗ vào Học viện Quân y. Sau khi ra trường bác sĩ Phụng về công tác Lữ đoàn bệnh xá 172 rồi về Mễ Trì, Từ Liêm, Hà Nội đóng quân. 

Tại Mễ Trì, Từ Liêm, một người mẹ sống đơn thân nhận bác sĩ Phụng làm con nuôi và cũng trong thời gian đóng quân tại đây, bác sĩ Phụng quen người con gái tên Nguyễn Thị Hiền. Hai người nhanh chóng có tình cảm với nhau và có ý định tiến tới hôn nhân. Nhưng nhiều lần việc tổ chức đám cưới bị "hụt" vì bác sĩ Phụng đột ngột nhận công tác đặc biệt.

Bác sĩ Phụng hài hước pha trò: "Vừa mới đặt chân lên đảo mà "dính" hai ca hiểm quá. Sau này nhiều chiến sĩ có bảo với tôi rằng dù quen với thiếu thốn trăm bề nhưng việc chứng kiến bác sĩ mổ bằng dao lam thì trần đời chưa thấy ai làm thế".

Không chỉ lập kỳ tích mổ ruột thừa bằng dao lam mà bác sĩ Phụng còn được nhắc tới như là ân nhân của các chiến sĩ đảo Trường Sa trong việc phát minh ra ống thụt táo bón, "giải cứu" nhiều pha dở khóc dở cười của lính đảo. Lần thứ hai, bác sĩ Phụng trở lại Trường Sa và được nhận lệnh công tác ở đảo Sinh Tồn.

Ở đây, vì không có rau xanh, các chiến sĩ hầu hết chỉ ăn lương khô, thịt hộp nên gần như ai cũng bị mắc bệnh táo bón. Nhiều người dí dỏm nói với ông rằng họ ngồi nửa ngày mà vẫn không ra "sản phẩm". Dù biết họ đang cố gắng hài hước hóa thực tế nhưng điều đó thực sự ám ảnh ông. Trong đầu ông luôn trăn trở suy nghĩ, làm gì để "giải cứu" các chiến sĩ của mình.

Chị Ngô Thị Nhàn cho biết, người dân nơi đây ai cũng yêu quý bác sĩ Phụng.
Chị Ngô Thị Nhàn cho biết, người dân nơi đây ai cũng yêu quý bác sĩ Phụng.

 "Tôi nghĩ sẽ làm một cái ống thụt nhưng giữa biển khơi mênh mông lấy đâu ra nguyên liệu để làm thứ đó. May mắn làm sao, một hôm tôi nhặt được chiếc phao cứu sinh của Philippines trôi dạt vào bờ biển. Nói thật, nhìn thấy mà mừng hơn bắt được vàng, tôi mang về cắt, khoan lỗ hình quả bầu, lấy van bếp khò rồi làm thêm một cái dây dẫn, mỗi lần thông sẽ cho một lít nước vào đó rồi "giải cứu" các chiến sĩ.

Quả thật, từ khi có cái ống thụt đó mà tinh thần của các chiến sĩ tại đảo sảng khoái hơn hẳn. Họ không còn nỗi ám ảnh "bế tắc" nữa". Chiếc ống thụt ấy sau này được lưu trong phòng truyền thống của Lữ đoàn 146, vùng 4 Quân chủng Hải quân.

Vẫn giọng hài hước, dí dỏm, bác sĩ Phụng pha trò: "Vì thường xuyên phải nhận lệnh công tác đột xuất nên tôi còn tưởng mình bị ế vợ cơ đấy. Có ai mà cưới vợ hụt tới 3 lần như tôi không?". Lần cưới vợ hụt đầu tiên xảy ra vào năm 1988, khi ấy thiệp mời đã in đầy đủ, bác sĩ Phụng đang trên đường đi mời mọi người chuẩn bị tới dự lễ cưới mình thì nhận được lệnh ra công tác Trường Sa gấp.

"Thật lòng khi nhận lệnh, tôi đã không biết sẽ phải nói thế nào với người vợ sắp cưới của mình. Cả hai chúng tôi đều đang rất hoan hỉ chuẩn bị cho lễ cưới. Giờ mọi việc đã hoàn tất thì nhận lệnh lên đường. Cả đoạn đường trở về nhà tôi cứ bần thần lo cho cô ấy. Cũng may, khi cô ấy nghe tin dù rất đau khổ nhưng vẫn cố động viên tôi phải làm việc công trước rồi mới tính đến hạnh phúc riêng tư".

Hai lần sau, mọi chuyện cũng tương tự, may mắn thay bác sĩ Phụng đã chọn được người bạn đời thực sự hiểu và cảm thông cho công việc của mình. Thế nên người phụ nữ ấy vẫn gắng chờ đợi tới một ngày họ sẽ đoàn viên và cử hành lễ cưới. Hai tháng sau ngày hôn lễ, bác sĩ Phụng lại tiếp tục nhận công tác tại đảo Sinh tồn Đông. Sau 18 tháng công tác, bác sĩ Phụng được trở về đất liền.

"Vừa về đến đầu ngõ, tôi thấy vợ bế con gái trên tay ra đón. Thực sự tôi không cầm nổi nước mắt xúc động, vì đó là lần đầu tiên tôi được nhìn thấy con gái của mình. Vợ tôi đã hy sinh vì tôi quá nhiều, cô ấy đã phải một mình vượt cạn và lo lắng cho cả hai bên nội ngoại. Thương vợ nên năm 1991, tôi xin về phục viên phục vụ quê hương.

Tôi nghĩ, mình cứ cố gắng làm tốt công việc của mình thì dù ở đâu cũng đều là đang phục vụ Tổ quốc. Về quê, bác sĩ Phụng được bổ nhiệm làm Trạm trưởng Trạm y tế xã Mễ Trì (Hà Nội). Không quản ngại mưa gió, đêm hôm, hễ có người bệnh gọi cửa hay tiếng chuông điện thoại reo là bác sĩ Phụng bật dậy, lấy túi đồ nghề và lên đường. Tác phong quân đội ấy luôn để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng những người dân nơi ông sinh sống.

Phong Anh

Các tin khác

Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…
Vỉa hè mà biết nói năng…

Vỉa hè mà biết nói năng…

Sáng 22-12, tại buổi làm việc của Thường trực Thành ủy với Sở Xây dựng Hà Nội, Bí thư Thành ủy Vương Đình Huệ nêu thực tế đá vỉa hè vỡ sau thời gian ngắn sử dụng. Ông Huệ đặt vấn đề vì sao cũng cùng làm đúng quy trình, thiết kế mẫu của Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng có quận làm tốt, có quận chưa. Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu cẩn trọng từ khâu chọn đá, thi công đồng bộ, không làm manh mún. Sở Xây dựng Hà Nội tăng cường hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ, quy trình lát đá hè.
Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Trong các đơn vị Công an được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới" năm 2020, có một đơn vị khá đặc biệt, đó là Công an tỉnh Phú Thọ. 
Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Ở Thanh Hoá, Cường "gấu" nổi lên là 1 trong những trùm tội phạm "có máu mặt" được nhiều người biết đến bởi sự liều lĩnh, manh động và nhiều trò côn đồ. Sau nhiều lần "vào tù ra khám", mọi hoạt động của Cường đi vào chiều sâu, hắn tổ chức đàn em cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê… nhưng không bao giờ trực tiếp ra mặt.
TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong phòng chống, xử lý tội phạm “tín dụng đen” nói riêng và tội phạm trên không gian mạng nói chung, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao…
Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, khoảng 1.000 tờ báo ở Mỹ đã phải đóng cửa. Trong cả thập kỷ đã qua, Facebook và Google độc quyền thâu tóm doanh thu quảng cáo, đăng lại tin bài của báo chí mà không trả tiền, đẩy báo chí thế giới vào khủng hoảng tồn vong.
Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Đó là hành trình đi cả nghìn cây số truy bắt đối tượng truy nã của cán bộ chiến sĩ Đội truy nã và truy tìm (Đội 6), Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam. Với họ, khi đối tượng truy nã còn ngoài vòng pháp luật thì họ còn ăn chưa ngon, ngủ chưa yên…
Nhẫn giúp thành sự

Nhẫn giúp thành sự

Năm ngoái, tôi bái một cao thủ Vịnh Xuân quyền làm sư phụ. Cả đời, chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ học võ, chuyện đánh đấm cơ bản không hợp với tôi. Cho đến một buổi tối, tôi theo bạn tới uống trà tại một võ đường.
Một sự nhịn chín sự lành!...

Một sự nhịn chín sự lành!...

Tôi nhớ khi còn làm việc tại Viện Văn học, trong cuộc trò chuyện với các chuyên gia văn học dân gian tại đây, một học giả đã nói với tôi rằng, văn học - văn hóa dân gian giống như 11 tháng trong năm, còn văn học viết là tháng 12. Đây không phải là sự so sánh hơn kém, mà là một ẩn dụ về sự dài rộng, to lớn của kho tàng trí tuệ, văn hóa dân gian.
Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) những ngày này, không khí mùa vụ rộn rã khắp các buôn làng. Để giữ bình yên cho mảnh đất gắn với những huyền thoại về voi này, các cán bộ chiến sĩ Công an huyện Buôn Đôn đang ngày đêm gắn bó với từng buôn làng…
Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Các "trại cày" click đã trở thành vấn đề được công chúng và báo chí chú ý đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây. Những cơ sở hằng ngày "sản xuất" ra cả triệu lượt nhấp chuột, câu bình luận, v.v…trong bí mật nay được lôi ra ánh sáng trên các mặt báo.
Khi Công an "dân vận khéo"

Khi Công an "dân vận khéo"

Bằng những cách làm thiết thực, Công an huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã tạo sự gần gũi thân thiện giữa đồng bào với cán bộ chiến sĩ Công an.
Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mới đây lực lượng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội đã liên tiếp điều tra khám phá nhiều đường dây vận chuyển, tàng trữ, buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Đặc biệt, xuất hiện những nữ quái nhiều tiền án, tiền sự cùng những thủ đoạn rất tinh vi…
Chuyện nữ anh hùng biệt động

Chuyện nữ anh hùng biệt động

Mãi sau này tôi mới biết Đại tá Đoàn Thị Ánh Tuyết đã được phong Anh hùng lực lượng vũ trang (1978); mới biết những chiến công vang dội mà cô gái mảnh mai xinh đẹp Đoàn Thị Ánh Tuyết đã cống hiến cho cách mạng.
“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

Ngày 2-9-1961, trong nhà lao Gia Định, chị em trại nữ tìm mọi cách che mắt địch, tổ chức một đêm văn nghệ rất "xôm". Được sự chuẩn y của Trại ủy, ngay sau các tiết mục văn nghệ, chi bộ cắt cử người canh gác cẩn thận để tuyên bố kết nạp Nguyễn Thị Châu vào Đảng...
Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Tháng 4/2020, khi cuộc chiến chống bệnh dịch COVID -19 của nước ta đang ở giai đoạn cao điểm nhất, cam go nhất, mọi nguồn lực đều đổ dồn cho công tác này thì 1 thông tin chấn động được CBCS Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT) đưa ra, đó là đã điều tra làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội.