Chúng tôi gặp Thiếu tá Cù Thị Thu Hà, Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Phú Thọ khi chị được phân công tham gia đấu tranh chuyên án triệt phá cơ sở chuyên sản xuất ma túy đá tại địa bàn phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.
Khác với dáng vẻ thùy mị, đầy nữ tính bên ngoài, trước tội phạm chị trở nên quả quyết, cứng rắn và sắc sảo. Điều đó cũng thật dễ hiểu, bởi trước khi được bổ nhiệm làm Đội trưởng Đội tham mưu, Thiếu tá Cù Thị Thu Hà đã có nhiều năm liền lăn lộn làm trinh sát ma túy, một công việc đầy khó khăn, vất vả và nguy hiểm với những người phụ nữ vốn vẫn được xem là "chân yếu tay mềm" như chị.
Câu chuyện giữa tôi và nữ Thiếu tá được mở đầu bằng việc vì sao chị quyết định lựa chọn ngành Công an để gắn bó cuộc đời mình. Đó là câu chuyện cách đây đã gần 20 năm.
Để được dự thi vào các trường CAND thì ngoài việc kiểm tra sức khỏe, thí sinh còn phải trải qua các vòng kiểm tra năng khiếu rất chặt chẽ, đó là chưa kể tới việc phụ nữ còn bị hạn chế về tỷ lệ tuyển sinh. Vì vậy, khi biết con gái mình có ý định dự thi vào ngành Công an, bố, mẹ chị ái ngại.
Không đủ điểm vào đại học, nhưng kỳ thi năm đó chị được xét tuyển vào Khoa Quản lý hành chính của Trường Trung học Cảnh sát nhân dân. Năm 1999, tốt nghiệp ra trường, Thu Hà được phân công về công tác tại Công an phường Vân Cơ, thành phố Việt Trì.
 |
| Thiếu tá Cù Thị Thu Hà luôn chịu khó tìm tòi, nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng công tác tham mưu. |
Ngày đầu làm quen với công việc của một cảnh sát khu vực khiến chị không khỏi bỡ ngỡ, bởi ngoài việc công tác thực tế khác nhiều so với những kiến thức đã học trong trường thì địa bàn tổ 7, phường Vân Cơ - nơi chị được giao phụ trách vốn là một địa bàn phức tạp về tình hình ANTT, số đối tượng nghiện hút, tù tha rất đông.
Làm sao để vận động, thuyết phục người thân cũng như các đối tượng nghiện, nghi nghiện đồng ý hợp tác với cơ quan Công an trong việc áp dụng các biện pháp cai nghiện tại gia đình và cộng đồng dân cư là điều không dễ, nhất là với các sinh viên mới tốt nghiệp ra trường như Hà lại càng khó khăn hơn.
Bởi hầu hết các gia đình có người nghiện đều mang tâm lý tự ti, xấu hổ với bà con lối xóm, vì vậy tâm lý chung của các bậc phụ huynh và người thân của các đối tượng nghiện đều cố tình giấu hoặc không hợp tác với cơ quan Công an. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, chị đã trực tiếp đến từng nhà gặp gỡ, trao đổi, động viên các đối tượng nghiện và người thân của họ, giúp họ xóa đi mặc cảm, quyết tâm làm lại cuộc đời.
Một trong các trường hợp đã được Thu Hà giúp đỡ tiến bộ là anh Phan Thúc Đ., 40 tuổi, ở tổ 7 phường Vân Cơ. Đây là một trường hợp nghiện ma túy lâu năm và đã nhiễm HIV, tính cách rất ngỗ ngược, thường xuyên gây gổ đánh nhau với những người xung quanh nên hầu hết mọi người đều ngại tiếp xúc.
Mặc dù mới ra trường, tuổi đời còn rất trẻ nhưng khi được giao phụ trách địa bàn tổ 7, phường Vân Cơ, Cù Thị Thu Hà đã trực tiếp đến tận nhà gặp gỡ, trao đổi thẳng thắn với anh Đ. và người nhà.
Được sự động viên, giúp đỡ của chị và các ban ngành đoàn thể trên địa bàn phường Vân Cơ, anh Đ. đã cắt được cơn nghiện và có việc làm ổn định với mức thu nhập khá, không gây gổ, chửi bới những người xung quanh.
Năm 2003, chị được lãnh đạo Công an thành phố Việt Trì cử theo học lớp đào tại đại học hệ vừa làm tại Học viện Cảnh sát nhân dân. Mặc dù đi học, nhưng tranh thủ những lúc rảnh rỗi hoặc ngày nghỉ, chị vẫn về đơn vị và xuống địa bàn mình được giao phụ trách để gặp gỡ bà con, nắm bắt tình hình, kịp thời tham mưu cho lãnh đạo giải quyết những khó khăn vướng mắc, không để nảy sinh phức tạp.
Tháng 6-2008, Thiếu tá Cù Thị Thu Hà được điều động công tác về Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Phú Thọ.
Môi trường công tác mới hoàn toàn khác xa với công việc của một Cảnh sát khu vực nên ngoài việc phải chịu khó nghiên cứu tài liệu và học hỏi các thế hệ cha anh đi trước, thiếu tá Cù Thị Thu Hà còn mạnh dạn đề xuất lãnh đạo đơn vị cho tham gia các chuyên án.
Là trinh sát của một đơn vị mũi nhọn trong đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy, Thu Hà đã cùng với đồng đội của mình tham gia đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy có quy mô lớn. Trong đó, không ít lần chị phải nhập vai làm người bán hàng, mua hàng, thậm chí làm người ăn xin để tiếp cận các đối tượng mua bán trái phép các chất ma túy.
Không chỉ địa bàn trong tỉnh, Thu Hà còn thường xuyên phải đi công tác tại địa bàn các tỉnh Sơn La, Hòa Bình, Thái Nguyên và thành phố Hà Nội... Điển hình, ngày 30-8-2015, qua công tác trinh sát chị và anh em trong đơn vị nắm được thông tin đối tượng Tẩn A Dao và Hà Anh Hùng sẽ mang theo heroin từ huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu về địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ để tiêu thụ. Hà được giao nhiệm vụ phối hợp cùng 2 tổ công tác của đơn vị triển khai phương án bắt giữ.
Đến khoảng 20h, phát hiện Tẩn A Dao và Hà Anh Hùng vào thuê phòng 107 khách sạn Bãi Bằng để chuẩn bị thực hiện hành vi mua bán trái phép các chất ma túy, chị đã cùng các điều tra viên, trinh sát viên ập vào bắt giữ các đối tượng, thu giữ toàn bộ các vật chứng có liên quan.
Ngoài việc tham gia bắt giữ các đối tượng trên, chị còn tham gia nhiều chuyên án khác do phòng PC47, Công an tỉnh Phú Thọ xác lập. Các đối tượng phạm tội về ma túy đều rất manh động và liều lĩnh, chúng sẵn sàng sử dụng vũ khí "nóng" để chống trả tới cùng khi bị phát hiện, vì vậy những cán bộ làm công tác trinh sát như chị đòi hỏi phải gan dạ, mưu trí, chỉ một phút lơ là, chủ quan cũng có thể đánh đổi bằng mạng sống của bản thân và đồng đội.
Sau nhiều năm làm trinh sát tại các đội nghiệp vụ, năm 2013, chị được bổ nhiệm Đội phó phụ trách rồi Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy.
Mặc dù không phải thường xuyên đối mặt với nguy hiểm như trước, nhưng lĩnh vực tổng hợp cũng chứa đựng những vất vả riêng khiến chị không ít lần phải thức trắng đêm để xây dựng kế hoạch hoặc phải mang theo con nhỏ đến cơ quan vào buổi tối để tranh thủ làm việc.
