Chuyến công du nhiều kỳ vọng của Tổng thống Mỹ đến Trung Đông

Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 13/7 bắt đầu chuyến công du tới Trung Đông, với điểm đến đầu tiên là Israel, trong nỗ lực thuyết phục các đồng minh vùng Vịnh tăng sản lượng dầu nhằm kiểm soát giá nhiên liệu tăng cao và trung gian thúc đẩy cải thiện mối quan hệ Israel - Saudi Arabia.

Theo lịch trình được Nhà Trắng công bố, trong 2 ngày làm việc tại Israel, Tổng thống Biden sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng tạm quyền Yair Lapid cùng các lãnh đạo nước này, thảo luận về hợp tác song phương và các vấn đề khu vực, trong đó có Iran, cũng như gặp cựu Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

1.jpg -0
Tổng thống Mỹ Joe Biden lên máy bay đến Israel. Ảnh AP.

Ông Biden sẽ có cuộc gặp với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas vào ngày 15/7, đánh dấu lần tiếp xúc trực diện cấp cao nhất giữa lãnh đạo Mỹ và Palestine kể từ nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Sau đó, Tổng thống Biden sẽ đáp chuyến bay thẳng từ Israel đến Jeddah, Saudi Arabia để hội đàm với các quan chức nước này và tham dự hội nghị thượng đỉnh của các đồng minh vùng Vịnh. Theo các quan chức Mỹ, chuyến thăm của Tổng thống Joe Biden nhằm tăng cường sự ổn định, cải thiện sự hội nhập của Israel trong khu vực và giảm thiểu ảnh hưởng của Iran, Trung Quốc và Nga tại đây. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan hồi đầu tuần khẳng định: "Chuyến thăm sẽ tăng cường vai trò quan trọng của Mỹ tại một khu vực chiến lược".

Một trong những trọng tâm trong chuyến thăm của ông Biden là các cuộc hội đàm tại Jeddah với các nhà lãnh đạo Saudi Arabia, bao gồm Thái tử Mohammed bin Salman - người bị giới tình báo Mỹ cáo buộc đứng đằng sau vụ ám sát nhà báo Jamal Khasoggi hồi năm 2018, khiến mối quan hệ hai nước bị ảnh hưởng. Cuộc gặp lần này nhận được sự chú ý của giới chính trị lẫn công chúng, đánh dấu sự thay đổi về quan điểm của Tổng thống Mỹ, người trước đây từng cho rằng Saudi Arabia "tạo điều kiện" dẫn đến cái chết của Khashoggi. Giới quan sát dự báo, ông Biden sẽ đem vấn đề nhân quyền đến các cuộc thảo luận. Tuy nhiên, nhiều người cũng cho rằng, Tổng thống Mỹ "cần phía Saudi Arabia tăng sản lượng khai thác dầu để giữ giá năng lượng toàn cầu không tăng thêm".

Ngay trước chuyến thăm, trong một bài viết đăng tải trên tờ Washington Post, Tổng thống Biden cho biết về lý do ông đến thăm Saudi Arabia, đề cập đến việc ông sẽ là Tổng thống Mỹ đầu tiên bay từ Israel đến Saudi Arabia, động thái mang tính chất biểu tượng về các mối quan hệ đang được cải thiện và tiến triển hướng tới tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa Nhà nước Do Thái và thế giới Arab. Chính quyền Tổng thống Biden cũng công khai ý định giúp Israel và Saudi Arabia hàn gắn quan hệ với tuyên bố rằng, các lãnh đạo khu vực có thể phối hợp, hướng tới một Trung Đông hội nhập và ổn định. Israel và Saudi Arabia từng là kẻ thù nhưng cũng là những đồng minh hùng mạnh và quan trọng nhất của Mỹ trong khu vực.

Dự kiến trong chuyến thăm này, Mỹ cũng sẽ thăm dò khả năng tích hợp phòng không với một số nước ở Trung Đông. Kế hoạch có tên "Iron Beam" của Mỹ nhằm tích hợp hệ thống phòng không và tên lửa của các nước trong khu vực có thể giúp ngăn chặn và đánh chặn các cuộc tấn công của Iran và các lực lượng ủy nhiệm của Tehran; giúp bảo vệ Israel, Ai Cập, Jordan, Iraq và Vùng Vịnh. Đề xuất này được Israel ủng hộ và đang thúc đẩy song song với hiệp định hòa bình với các nước Arab. Ngay cả khi hệ thống phòng không khu vực được triển khai một phần, nó sẽ nâng cao khả năng của phòng thủ Israel cũng như các nước láng giềng khác dù ở mức độ thấp hơn. Mặt khác, hệ thống này có thể là đòn bẩy giúp Mỹ thuyết phục Saudi Arabia, quốc gia thường xuyên bị tấn công, chính thức hóa quan hệ với Israel.

Dù vậy, kế hoạch của Mỹ dự kiến sẽ gặp nhiều trở ngại do chính sách an ninh quốc phòng của một số nước sẽ không cho phép việc triển khai đầy đủ hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không trong khu vực, đặc biệt là ở Saudi Arabia, Qatar, Oman, Kuwait và Iraq. Mặc dù một số nước có duy trì quan hệ an ninh, kinh tế hoặc ngoại giao bí mật với Israel, nhưng họ chưa sẵn sàng chấp nhận bình thường hóa hoàn toàn vì nhiều lý do. Thêm nữa, tại Iraq và Kuwait vẫn còn sự phản đối quyết liệt đối với việc bình thường hóa với Israel. Điều này có nghĩa là các nước này nhiều khả năng chưa thiết lập quan hệ chính thức với Israel trong tương lai gần. 

Kế hoạch của Mỹ cũng bị Iran chỉ trích. Tehran cho rằng việc Washington muốn tích hợp hệ thống phòng không của các đồng minh ở khu vực Trung Đông là "mối đe dọa", chỉ có lợi cho Israel, làm gia tăng căng thẳng và gây chia rẽ trong khu vực. Tuyên bố này được Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanani đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Biden.

Duy Tiến (TH)

Các tin khác

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Chiều 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau hai ngày hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ chuyến thăm được đánh giá là mang đậm tính biểu tượng nhưng chưa tạo ra các đột phá lớn về thương mại hay địa chính trị.

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nghi thức đón tiếp trọng thị mà Bắc Kinh dành cho ông trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của các nghi thức ngoại giao như một biểu tượng của sự tôn trọng giữa các quốc gia.

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thông Mỹ Donald Trump đã chính thức diễn ra sáng 14/5 ngay sau lễ đón trọng thể tại Bắc Kinh, đánh dấu cuộc gặp trực tiếp thứ bảy giữa hai nhà lãnh đạo, đồng thời là chuyến công du đầu tiên của một nhà lãnh đạo Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2017.