Chuyến công du nhằm gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc đang thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày (21 - 24/8) tới Cộng hòa Nam Phi theo lời mời của Tổng thống nước chủ nhà Cyril Ramaphosa và dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) diễn ra tại Johannesburg từ ngày 22-24/8. Giới chuyên gia đánh giá, chuyến công du này là nhằm tăng cường ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với các quốc gia tại lục địa đen nói riêng, đối với các quốc gia đang phát triển và mới nổi nói riêng.

Đối với nhà lãnh đạo Trung Quốc, Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên của BRICS kể từ khi nổ ra đại dịch COVID-19 mang đến cơ hội để thúc đẩy tầm nhìn nói trên. Các thành viên của khối BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) chiếm hơn 40% dân số toàn cầu. Họ cũng chia sẻ mong muốn về một thế giới đa cực hơn và nhu cầu có tiếng nói lớn hơn trong các vấn đề toàn cầu.

Ông Steve Tsang, Giám đốc Viện Trung Quốc SOAS tại Đại học London, nhận định: “Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không cố gắng vượt qua Mỹ trong trật tự quốc tế tự do hiện có do Mỹ thống trị. Mục tiêu dài hạn của ông ấy là thay đổi trật tự thế giới thành một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm”. Để hỗ trợ cho tham vọng đó, theo chuyên gia Steve Tsang, “việc Trung Quốc tham gia với Nam bán cầu là điều hợp lý - nơi vốn đông hơn nhiều so với các nền dân chủ phương Tây”.

Ngay trước thềm chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình, Đại sứ Trung Quốc tại Nam Phi Chen Xiaodong đã ca ngợi BRICS là “một nền tảng quan trọng cho sự hợp tác giữa các quốc gia mới nổi và đang phát triển” và là “xương sống của sự công bằng và công lý quốc tế”. Ông nói: “Hệ thống quản trị toàn cầu truyền thống dường như không hoạt động, ốm yếu và thiếu năng lực. Cộng đồng quốc tế đang háo hức mong chờ BRICS… đóng vai trò dẫn đầu”.

Chuyến công du nhằm gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc -0
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa.

Trong khi đó, ông Paul Nantulya, một cộng tác viên nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Châu Phi, cho biết, với việc Trung Quốc và Mỹ bị cuốn vào một cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt, BRICS đã đảm nhận vai trò chiến lược lớn hơn đối với Bắc Kinh. Nhà phân tích này chia sẻ: “Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ là trung tâm của Hội nghị Thượng đỉnh BRICS, vì Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ không tham dự trực tiếp sự kiện này”.

Nam Phi là điểm đến thứ hai trong các chuyến công du nước ngoài của Chủ tịch Tập Cận Bình trong năm nay, chỉ sau Nga. Điều này cho thấy vị trí quan trọng của nước này trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Đều là những quốc gia phát triển quan trọng trên thế giới, Trung Quốc và Nam Phi có quan điểm giống nhau hoặc tương đồng về phát triển, an ninh và trật tự quốc tế, có sự đồng thuận rộng rãi trong các vấn đề quốc tế và khu vực lớn. Trong khuôn khổ các tổ chức quốc tế và cơ chế đa phương như Liên hợp quốc, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), BRICS, Diễn đàn hợp tác Trung Quốc - châu Phi, Trung Quốc và Nam Phi là một trong những mối quan hệ hợp tác thân thiết nhất. Quan hệ ngoại giao giữa hai nước đã trở nên thân thiết hơn thông qua các cơ chế trao đổi cấp cao, thương mại, đầu tư và hợp tác quốc tế như Sáng kiến “Vành đai, Con đường” (BRI), Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi và các nước BRICS. Sự tương tác chặt chẽ hơn giữa hai bên sẽ giúp Nam Phi vượt qua những thách thức hiện tại về sản xuất điện, việc làm và xóa đói giảm nghèo. Quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung Quốc - châu Phi đang có một khởi đầu tốt đẹp, đồng thời có ý nghĩa hơn và cùng có lợi hơn thời gian tới.

Trong hơn 20 năm trở lại đây, Trung Quốc đã không ngừng mở rộng ảnh hưởng ở châu Phi, tham gia vào việc thúc đẩy kinh tế và phát triển ở châu lục nghèo nhất thế giới này. Bắc Kinh đã tăng cường các cam kết thương mại, đặc biệt thông qua BRI. Các hoạt động chủ yếu bao gồm cho vay phát triển cơ sở hạ tầng, do các công ty Trung Quốc thiết kế và xây dựng với nguồn lực từ các công ty năng lượng và khai thác mỏ của Trung Quốc. Trong khi với một số nước như Ethiopia, Angola và Zambia có vị trí ưu tiên, Trung Quốc cũng đã tăng cường hiện diện ở hầu hết các quốc gia trong châu lục. Đối với các nước châu Phi, mặc dù Trung Quốc và châu Phi cách xa nhau, nhưng những kinh nghiệm lịch sử tương đồng và các khái niệm phát triển chung khiến Trung Quốc và châu Phi trở nên gắn bó chặt chẽ hơn với nhau. Châu Phi là khu vực rất giàu tài nguyên thiên nhiên như dầu thô, mangan, đồng, đá quý... nhưng lâu nay các nguồn tài nguyên này chưa được khai thác hết, hoặc bị các nước chèn ép, mua lại với giá rẻ.

Trung Quốc là nước đang dư thừa về nguồn vốn và một số ngành công nghệ, nhiều ngành công nghệ ở Trung Quốc không thể chuyển giao cho các nước phát triển về tính chất tiên tiến. Ngược lại, châu Phi gần như trống rỗng – nhu cầu hiện tại của châu Phi là bắt đầu công nghiệp hóa, nhu cầu về vốn, nhu cầu việc làm và nhu cầu thoát khỏi tình trạng nền kinh tế quốc gia chỉ dựa vào “đào đất” – tức khai thác khoáng sản. Do đó, các nước châu Phi mong muốn Trung Quốc chuyển giao vốn và công nghệ. Đây là một tình huống mà đôi bên cùng có lợi. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia châu Phi xem BRI là “con đường nhanh chóng dẫn đến thịnh vượng”, do đó các quốc gia này, trong đó có Nam Phi mong muốn tăng cường quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc thông qua sáng kiến này. BRI và khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi có phạm vi bao phủ rộng và mang lại lợi ích đáng kể cho Nam Phi và các nước châu Phi. Ngoài ra, trong mối quan hệ với Trung Quốc, các nước châu Phi còn có mong muốn được giảm bớt áp lực nợ.

Khổng Hà

Các tin khác

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Những dãy hành lý chất kín một phần khu vực nhà ga, hành khách xếp hàng chờ đợi vài tiếng để nhận lại và lịch bay liên tục thay đổi đang trở thành nỗi ám ảnh tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Thái Lan) trong những ngày qua, khi hậu quả của đợt ngập lụt nghiêm trọng tại Bangkok lan sang hệ thống hàng không.

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Bà Fatima Ezzahra El Mansouri đã trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Morocco sau khi đảng Xác thực và Hiện đại (PAM) giành nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử quốc hội vừa qua tại quốc gia Bắc Phi này.

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Một máy bay ném bom chiến lược Tu-95 có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Nga đã rơi trong chuyến bay huấn luyện tại vùng Amur ở Viễn Đông, khiến sáu thành viên phi hành đoàn thiệt mạng và một người bị thương.

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Bộ Quốc phòng Afghanistan tuyên bố lực lượng nước này đã hạ 28 tay súng và làm bị thương 32 người khác trong một cuộc đụng độ với nhóm chiến binh xâm nhập từ lãnh thổ Pakistan vào tỉnh Nuristan.

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Cảnh sát Nam Phi đang truy lùng 8 nghi phạm sau vụ xả súng tại một quán rượu ở thị trấn Wedela, khiến 17 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương. Nhóm tấn công được cho là mang theo súng trường AK-47 và súng ngắn, lấy điện thoại của một số nạn nhân trước khi tẩu thoát.

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Một vụ nổ lớn xảy ra bất ngờ đã khiến tòa nhà hai tầng tại khu phố cổ Plaka ở trung tâm Athens, Hy Lạp, đổ sập, làm 6 người thiệt mạng. Nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân, trong đó đặc biệt lưu ý khả năng vụ nổ liên quan đến khí gas.

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan xúc tiến cuộc họp khẩn giữa các lãnh đạo quân sự cấp cao nhằm thảo luận phương án hỗ trợ Riyadh, trong bối cảnh Houthi gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Diễn biến đang đặt Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, được ba nước ký hồi tháng 8, trước một phép thử đáng chú ý. 

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng. Dù mang ý nghĩa biểu tượng lớn, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo lại thiếu vắng những đột phá thực chất đối với các vấn đề gai góc như trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại, vấn đề Đài Loan và cuộc chiến với Iran.

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Sự phát triển nhanh chóng của AI và công nghệ số giúp ngành hàng hải hoạt động hiệu quả hơn, nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro an ninh mới. Theo chuyên gia Israel Ilona Drozdov, để bảo vệ hạ tầng hàng hải quan trọng trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp, các quốc gia cần tăng cường năng lực ứng phó, chia sẻ thông tin và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.