Chữ "tin", chữ "tín"

Tuy nhiên, đứng ở góc độ của những người tâm huyết với bóng đá Việt Nam thì rõ ràng chỉ riêng việc ông Nguyễn Đức Kiên bất ngờ bị tạm giam (chứ chưa cần đợi tới những diễn biến sau này…) cũng khiến người ta phải nghĩ rất nhiều quanh một chữ "tin" và một chữ "tín" ở một đời sống bóng đá vốn thiếu cả "tin" lẫn "tín" từ rất lâu rồi.

Có phải sạch từ cấp độ CLB…?

Công bằng mà nói gần một thập kỷ làm bóng đá trên cương vị Chủ tịch CLB Bóng đá Hà Nội (tiền thân là HN.ACB), ông Nguyễn Đức Kiên có thể bị các cầu thủ chê trách về sự "keo kiệt", có thể  bị giới phóng viên chê trách vì những tuyên bố quá đỗi tự tin, có thể bị các HLV chê trách về việc cứ hay cướp sa bàn chiến thuật để chỉ đạo chuyên môn… nhưng tuyệt nhiên, tuyệt đối ông chưa bao giờ bị chê trách về sự trung thực.

Chuyện kể rằng mùa V.League 2004, khi quyết định mời lão làng Lê Thụy Hải về cầm LG.HN.ACB thì câu đầu tiên mà bầu Kiên nói với ông Hải chính là việc "chúng ta có thể xuống hạng, chứ không thể chơi bóng theo kiểu xin - cho". Sau này, giữa bầu Kiên với ông Hải đã xuất hiện những va chạm lớn, nhưng bất chấp những va chạm thì mỗi khi được đề nghị nói về bầu Kiên, ông Hải vẫn luôn nói về hình ảnh một ông bầu gắn chặt với  một lý tưởng sạch, một khát vọng sạch rất đáng hoan nghênh.

Một ví dụ khác chứng minh cho cách làm bóng đá sạch sẽ của bầu Kiên, đó là việc bất chấp các đội bóng khác vẫn có thói quen chung chi cho các trọng tài, giám sát thì ông  đã từng nói với HLV Hoàng Văn Phúc - người có thời gian dài dẫn dắt HN.ACB một câu nổi tiếng rằng: "Tôi không chấp nhận mất dù chỉ 1 xu để hối lộ, bồi dưỡng trọng tài".

Tất cả những gì đã làm với CLB,với cầu thủ, với HLV của mình xưa nay bầu Kiên luôn tạo cho người ta cảm giác về một con người "sạch tuyệt đối". Nhưng bây giờ, khi ông bất ngờ bị cơ quan điều tra khởi tố thì những người đã tin vào một chữ "sạch" ở ông chắc chắn sẽ phải đặt ra câu hỏi: Đấy liệu có phải là một vai diễn quá hoàn hảo hay không? Hay giữa cái "sạch" trong bóng đá với cái "sạch" trong những phi vụ ngoài bóng đá, với ông luôn tồn tại một độ vênh nhất định?

…Cho tới cấp độ VPF?

Lễ tổng kết mùa giải 2011 diễn ra hồi tháng 9 năm ngoái, khi "cướp diễn đàn" để chỉ trích VFF thì nội dung chỉ trích lớn nhất mà bầu Kiên đề cập chính là việc các giải đấu QG đã diễn ra với quá nhiều biểu hiện không sạch sẽ. Không sạch từ chỗ có hơn một đội bóng trụ hạng nhờ… trọng tài, rồi không sạch tới việc chính những nhà làm giải dù thấy hết, biết hết, ngửi ra hết nhưng nhiều lúc vẫn lặng im như muốn thỏa hiệp cùng tiêu cực(?).

Chính từ những bức xúc như thế mà bầu Kiên mới đề ra ý tưởng thành lập VPF, và trong gần 1 năm cùng các ông bầu máu mặt điều hành VPF thì việc chính yếu mà bầu Kiên quan tâm, lo lắng cũng  là việc phải làm sao giúp cho các giải đấu QG  ngày một sạch sẽ hơn. Những ai hiểu hậu trường VPF đều biết rằng để thực hiện lý tưởng sạch sẽ ấy bầu Kiên đã không ngại  mất công, mất sức, mất cả tiền bạc để "âm thầm bám đuổi" các trọng tài, dẫn tới sự kiện đã có 2 trọng tài "có vấn đề" bị đuổi thẳng cổ trước 6 vòng V.League cuối.

Sự kiện này diễn ra âm thầm và được nhìn nhận như một việc cỏn con, song thực chất đấy lại là việc mà trước bầu Kiên, trước VPF người ta chưa bao giờ làm được. Chính vì được nhìn, được nghe, được thẩm thấu rõ nét cái khát vọng sạch sẽ trong cách làm bóng đá của bầu Kiên mà với một bộ phận không nhỏ những người yêu bóng đá, ông bầu này luôn được nhìn nhận như một… người hùng.

Để hiểu được ý nghĩa mà "người hùng" ấy mang lại, phải hiểu rằng BĐVN từ thời bao cấp sang thời chuyên nghiệp đã tồn tại quá nhiều những "nhân cách khả nghi". Đấy có thể là một ông trọng tài từng nổi đình nổi đám với tuyên bố: "Tôi mà nhận hối lộ thì tôi là loại người gì?" nhưng sau này, khi cơ quan điều tra vào cuộc thì chính ông trọng tài ấy lại bị chỉ điểm là một trong những trọng tài nhận tiền ghê nhất.

Đấy có thể là những cựu cầu thủ hào hoa, danh tiếng, trong đó có người thậm chí từng nhận giải "cầu thủ vàng" do AFC trao tặng nhưng sau này, khi những câu chuyện hậu trường bị phanh phui thì chính những cầu thủ như thế lại bị nghi ngờ về việc có những quan hệ mật thiết với… trùm xã hội đen.

Ở một nền bóng đá như thế, một nền bóng đá mà người ta lâu nay cứ phải sống chênh vênh giữa hai bờ thực - ảo thì bầu Kiên ở một góc độ nào đó đã được một bộ phận đông đảo dư luận nhìn nhận như một cứu tinh hiếm hoi của sự sạch sẽ. Một cứu tinh rất đáng tín rất đáng tin.

Ai ngờ đâu, bây giờ thì cái "cứu tinh sạch sẽ" ấy lại bất ngờ bị khởi tố, bị nghi ngờ nghiêm trọng về chính sự sạch sẽ trong những đường đi nước bước ngoài đời.

Khi niềm tin lung lay

Ngay sau khi hay tin bầu Kiên bị tạm bắt, Chủ tịch VPF Võ Quốc Thắng đã nhanh chóng  nói rằng đấy là việc cá nhân của ông bầu này, và việc cá nhân ấy sẽ không ảnh hưởng tiêu cực tới quá trình hoạt động của bộ máy VPF nói chung. Còn nói như Chủ tịch VFF Nguyễn Trọng Hỷ thì vụ việc gây sốc này cũng chẳng ảnh hưởng tới quá trình kiếm tiền của BĐVN, bất chấp việc bầu Kiên được nhìn nhận là người có nhiều ý tưởng và quan hệ kiếm tiền nhất trong số những người đang làm bóng đá hiện nay. Song điều đáng sợ đôi khi không nằm ở chỗ một bộ máy có nguy cơ lung lay hay cái hầu bao có nguy cơ thâm thủng, mà là niềm tin trong lòng người đã và đang bị tổn thương.

Như đã nói, với một bộ phận không nhỏ những người yêu BĐVN và tin tưởng vào một cuộc đổi mới toàn diện của BĐVN thì bầu Kiên đã từng là một người hùng, một cứu tinh của sự sạch sẽ, một người hiếm hoi trong làng bóng đầy rẫy những "mưu ma chước quỷ" được người ta hân hoan đặt vào một chữ "tín". Vậy mà chỉ trong một tích tắc - cái tích tắc mà dường như một phần sự thật phía sau một "nhân cách hoàn hảo" bắt đầu được hé lộ thì trớ trêu thay, mọi thứ lại có nguy cơ tiêu tan tất cả. 

Thương cho những con người phải chuyển từ "tin" sang "ngờ" và buồn cho một đời sống bóng đá mà phần lớn những sự đáng tín, đáng tin thường chỉ loé sáng đôi chút, trước khi tắt lịm, mãi mãi thiên thu…!