Chủ động phòng ngừa hỏa hoạn mùa nắng nóng trên địa bàn Thủ đô

Mỗi khi mùa hè đến, đặc biệt trong những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, nguy cơ cháy, nổ luôn có dấu hiệu gia tăng. Nhiệt độ cao, nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, cùng với sự chủ quan của một bộ phận người dân đã khiến các vụ cháy có xu hướng diễn biến phức tạp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Trước thực tế đó, Đội chữa cháy & cứu nạn cứu hộ (CC&CNCH) khu vực số 12, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đã và đang triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, nhằm chủ động phòng ngừa hỏa hoạn ngay từ cơ sở.

Theo Trung tá Nguyễn Tuấn Dũng, Đội trưởng Đội CC&CNCH khu vực số 12, mùa nắng nóng là thời điểm “nhạy cảm” đối với công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Nhiệt độ môi trường tăng cao làm gia tăng khả năng bắt cháy của các vật liệu dễ cháy như gỗ, giấy, vải, nhựa… Đồng thời, hệ thống điện phải hoạt động với cường độ lớn do nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt, tủ lạnh tăng mạnh. Điều này dễ dẫn đến tình trạng quá tải, chập cháy điện – một trong những nguyên nhân gây ra các vụ hỏa hoạn.

Tại một số khu vực trên địa bàn như phường Định Công, Tương Mai, Vĩnh Hưng, các khu dân cư đông đúc, nhà ống, nhà cao tầng kết hợp kinh doanh, nhiều hộ gia đình tận dụng không gian sinh hoạt để chứa hàng hóa, vật liệu dễ cháy nhưng chưa trang bị đầy đủ thiết bị PCCC. Bên cạnh đó, việc sử dụng bếp gas, bếp điện không đúng cách, thắp hương, đốt vàng mã trong điều kiện thời tiết hanh khô cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình cháy, nổ gia tăng vào dịp nắng nóng mùa hè, Đội CC&CNCH khu vực số 12 xác định công tác tuyên truyền là một trong những giải pháp trọng tâm, mang tính lâu dài. Với phương châm “phòng là chính”, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều hình thức tuyên truyền đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn, nhằm nâng cao kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố cháy, nổ…

Các CBCS đơn vị thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương, tổ dân phố tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư. Nội dung tập trung vào việc hướng dẫn người dân nhận diện nguy cơ cháy, cách sử dụng an toàn điện, gas, cũng như kỹ năng thoát nạn khi có sự cố xảy ra. Những buổi tuyên truyền này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn giúp người dân thực hành các kỹ năng cơ bản như sử dụng bình chữa cháy, thoát hiểm trong môi trường có khói.

Song song với đó, đơn vị cũng phối hợp với các đơn vị chức năng đẩy mạnh tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, hệ thống loa phát thanh cơ sở. Các video, infographic, tài liệu hướng dẫn được thiết kế sinh động, dễ hiểu, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ, được nhân rộng, góp phần lan tỏa ý thức phòng cháy chữa cháy trong cộng đồng.

Một điểm nhấn trong công tác tuyên truyền của Đội CC&CNCH khu vực số 12 là việc xây dựng và phát huy phong trào toàn dân tham gia phòng cháy chữa cháy qua các mô hình như “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”. Theo đó, mỗi người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn là một “chiến sĩ PCCC” tại chỗ. Trong các tổ liên gia, các hộ dân được kết nối với nhau, cùng trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu và thống nhất phương án xử lý khi có sự cố. Nhờ đó, khi xảy ra cháy, lực lượng tại chỗ có thể nhanh chóng phối hợp dập lửa, hạn chế tối đa thiệt hại trước khi lực lượng chuyên nghiệp có mặt.

Đặc biệt, trong vụ cháy xảy ra gần đây tại khu vực Lĩnh Nam, phường Hoàng Mai, tinh thần chủ động và ý thức cao về PCCC của người dân đã góp phần quan trọng hỗ trợ CBCS vào công tác cứu nạn, cứu hộ. Theo Trung tá Nguyễn Anh Dũng, Phó Đội trưởng Đội CC&CNCH khu vực số 12 (trực tiếp chỉ huy tại hiện trường) cho biết, ngay khi vụ việc xảy ra, người dân xung quanh đã tích cực tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng. Nhiều người không quản nguy hiểm, thậm chí bị ảnh hưởng bởi khói, khí độc và phải đến Bệnh viện Thanh Nhàn kiểm tra sức khỏe.

Khi nhận được đề nghị phối hợp từ lực lượng chữa cháy, một số người dân đã nhanh chóng trèo lên ngôi nhà đang xây dựng bên cạnh, bắc thang sang mái tôn của căn nhà bị cháy, sử dụng các dụng cụ sẵn có để phá mái, tạo lối tiếp cận, kịp thời cứu được các nạn nhân…

Bên cạnh đó, các cơ sở kinh doanh, sản xuất trên địa bàn cũng được yêu cầu ký cam kết đảm bảo an toàn PCCC, tổ chức tập huấn định kỳ cho nhân viên. Việc kiểm tra, nhắc nhở, xử lý vi phạm được thực hiện nghiêm túc, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân.

Cùng với công tác tuyên truyền, Đội CC&CNCH khu vực số 12 cũng đẩy mạnh kiểm tra, rà soát các cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao, đặc biệt trong mùa nắng nóng. Qua kiểm tra, nhiều tồn tại, vi phạm đã được phát hiện và kịp thời chấn chỉnh như: hệ thống điện không đảm bảo an toàn, lối thoát nạn bị bịt kín, thiếu thiết bị chữa cháy, không xây dựng phương án PCCC…

“Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng bị xử lý theo quy định, thậm chí đình chỉ hoạt động nếu không đảm bảo điều kiện an toàn. Việc kiểm tra không chỉ mang tính chất “xử phạt” mà còn nhằm hướng dẫn, hỗ trợ các cơ sở khắc phục tồn tại, nâng cao năng lực PCCC. Qua đó, góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ ngay từ cơ sở…” - Trung tá Nguyễn Tuấn Dũng cho biết.

Thực tế cho thấy, trong nhiều vụ cháy, thiệt hại về người xảy ra chủ yếu do nạn nhân thiếu kỹ năng thoát nạn, hoảng loạn khi gặp sự cố. Vì vậy, bên cạnh việc tuyên truyền phòng ngừa, Đội CC&CNCH khu vực số 12 đặc biệt chú trọng đến việc hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm cho người dân.

Các buổi diễn tập, thực hành được tổ chức thường xuyên, mô phỏng các tình huống cháy thực tế như cháy tại chung cư, nhà ống, nơi kinh doanh… Người dân được trực tiếp trải nghiệm cách di chuyển trong môi trường có khói, sử dụng mặt nạ phòng độc, tìm lối thoát nạn an toàn. Những kỹ năng này có ý nghĩa sống còn, giúp người dân bình tĩnh xử lý khi không may xảy ra hỏa hoạn.

Theo Trung tá Nguyễn Tuấn Dũng chia sẻ, dù lực lượng chức năng đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp, song công tác PCCC chỉ thực sự hiệu quả khi có sự tham gia tích cực của mỗi người dân. Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, chủ động kiểm tra, đảm bảo an toàn trong sinh hoạt hàng ngày.

Cũng theo Trung tá Nguyễn Tuấn Dũng, những việc làm đơn giản như tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, không sạc điện thoại qua đêm, kiểm tra hệ thống dây điện, sử dụng gas an toàn, không để vật dễ cháy gần nguồn nhiệt…, đều có thể góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ. Đồng thời, mỗi gia đình nên trang bị ít nhất một bình chữa cháy, học cách sử dụng và xây dựng phương án thoát nạn cho các thành viên.

Tuyên truyền phòng chống cháy mùa nắng nóng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng và ý thức phòng cháy chữa cháy, góp phần xây dựng một môi trường sống an toàn, bền vững.

Chỉ khi ý thức phòng cháy được nâng cao từ mỗi cá nhân, chúng ta mới có thể giảm thiểu tối đa những thiệt hại do hỏa hoạn gây ra, giữ vững sự bình yên cho Thủ đô trong những ngày nắng nóng khắc nghiệt.