Chính trường Mỹ "dậy sóng"

Sự kiện Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy bị miễn nhiệm sau cuộc bỏ phiếu chưa từng có trong lịch sử được dự báo sẽ mở ra giai đoạn sóng gió mới trên chính trường Mỹ khi cơ quan này chỉ còn hơn 40 ngày nữa để thỏa hiệp về một dự luật ngân sách mới nhằm ngăn nguy cơ Chính phủ Mỹ phải đóng cửa.

Lần đầu tiên trong lịch sử 234 năm hoạt động, ngày 3/10 (giờ địa phương), Hạ viện Mỹ đã thông qua nghị quyết bãi nhiệm Chủ tịch Hạ viện đối với ông Kein McCarthy với 216 phiếu thuận /210 phiếu chống, bao gồm 8 phiếu thuận đến từ đảng Cộng hòa, nơi ông McCarthy là thành viên. Cuộc bỏ phiếu nêu trên được tiến hành theo đề xuất của một nhóm hạ nghị sĩ bảo thủ đảng Cộng hòa, do ông Matt Gaetz dẫn đầu. Với 269 ngày nắm quyền, ông McCarthy trở thành Chủ tịch Hạ viện Mỹ có thời gian đương nhiệm ngắn nhất trong hơn 100 năm qua và ngắn thứ ba lịch sử Mỹ.

Sóng gió với ông McCarthy nổi lên khi các nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ tại Hạ viện nổi giận vì ông ủng hộ dự luật cấp ngân sách tạm thời cho chính phủ đến ngày 17/11, tránh nguy cơ chính phủ của Tổng thống Joe Biden phải đóng cửa sau ngày 30/9. Dự luật ngân sách luôn là công cụ được phe Dân chủ hoặc Cộng hòa sử dụng để gây sức ép lên Chính phủ Mỹ trong trường hợp Tổng thống là người của đảng còn lại. Nhóm nghị sĩ do ông Gaetz dẫn đầu còn bất bình bởi dự luật thông qua không bao gồm các điều khoản về cắt giảm chi tiêu liên bang hay an ninh biên giới. Họ cũng cho rằng, ông McCarthy đã "qua mặt" khi bí mật thỏa thuận với các thành viên của đảng Dân chủ về việc không đưa điều khoản liên quan đến viện trợ cho Ukraine vào dự luật.

Chính trường Mỹ
Ông McCarthy trong vòng vây của báo giới sau khi rời văn phòng tại tòa nhà Quốc hội Mỹ hôm 3/10. Ảnh: GettyImages

Ở chiều ngược lại, McCarthy và những người ủng hộ khẳng định ông đã thành công trong việc hạn chế chi tiêu công, thúc đẩy những ưu tiên khác ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát Nhà Trắng và Thượng viện. "Tôi không hối hận vì đã đàm phán. Chính quyền của chúng ta được thiết kế để tìm kiếm sự thỏa hiệp", ông McCarthy nêu quan điểm. Về lý thuyết, ông McCarthy có thể trở lại "ghế nóng" nếu tiếp tục được đề cử và vượt qua vòng bỏ phiếu tại Hạ viện. Tuy nhiên, vị này xác nhận mình sẽ không chạy đua vào ghế Chủ tịch Hạ viện nữa. Hồi đầu năm 2023, ông McCarthy chỉ có thể nhậm chức sau 15 vòng bỏ phiếu, với nhượng bộ là thay đổi quy tắc để cho phép bất cứ hạ nghị sĩ nào cũng được kêu gọi bỏ phiếu bãi nhiệm Chủ tịch Hạ viện.

Từ Nhà Trắng, Thư ký báo chí Karine Jean-Pierre cùng ngày cho biết, Tổng thống Joe Biden hy vọng Hạ viện sẽ nhanh chóng bầu ra lãnh đạo mới trong bối cảnh nước Mỹ "đang đối mặt với những thách thức cấp bách", khẳng định ông Biden sẵn sàng làm việc với các thành viên của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.

Theo New York Times, phe Cộng hòa hiện chưa công bố ứng viên Chủ tịch Hạ viện mới và các cuộc bỏ phiếu bầu tân lãnh đạo Hạ viện sẽ diễn ra tuần sau. Nghị sĩ Patrick McHenry của bang North Corolina đã được giao nắm quyền Chủ tịch Hạ viện. Một số ứng viên tiềm năng của đảng Cộng hòa được truyền thông Mỹ nhắc tên gồm ông Steve Scalise, lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện, vị trí được mô tả là cao thứ hai tại Hạ viện Mỹ; ông Tom Emmer, người dẫn đầu chiến dịch của đảng Cộng hòa giành lại thế đa số trong Hạ viện tại cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022; hay ông Byron Donalds, ngôi sao đang lên trong đảng Cộng hòa và từng giành 20 phiếu bầu trong cuộc đua vào ghế Chủ tịch Hạ viện hồi đầu năm 2023. Đảng Dân chủ cũng có kế hoạch đề cử thành viên của mình là ông Hakeem Jeffries làm Chủ tịch Hạ viện. Tuy nhiên, kế hoạch này gần như không thể xảy ra do đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Hạ viện.

Trong lịch sử, Hạ viện Mỹ thường bầu một hạ nghị sĩ làm Chủ tịch, dù Hiến pháp Mỹ không bắt buộc Chủ tịch Hạ viện phải là một hạ nghị sĩ đang đương chức. Reuters cho biết, một số đồng minh của cựu Tổng thống Donald Trump đã gợi ý về khả năng ông đảm nhận chức vụ này, dù ông Trump đang trong giai đoạn tranh cử Tổng thống và từng tuyên bố rằng ông không muốn nắm giữ vị trí đó.

Giới quan sát nhận định, việc ông McCarthy bị miễn nhiệm sẽ khiến các nỗ lực thông qua dự luật của Hạ viện Mỹ gặp khó khăn hơn nhiều nếu không nói là bị đình trệ, nhất là khi cơ quan này chỉ còn hơn 40 ngày nữa để thỏa hiệp về một dự luật ngân sách mới nhằm ngăn nguy cơ Chính phủ Mỹ đóng cửa. Các bất đồng giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ xung quanh dự luật ngân sách chưa được giải quyết, nhất là xung quanh vấn đề hỗ trợ Ukraine, và việc tìm kiếm nhượng bộ có thể sẽ khó khăn hơn sau sự kiện ông McCarthy mất chức. Trong trường hợp viễn cảnh Chính phủ Mỹ đóng cửa một lần nữa xảy ra, đông đảo nhân viên liên bang phải nghỉ làm ở nhà, trong khi hơn 2 triệu quân nhân tại ngũ và quân dự bị sẽ phải làm việc không lương. Ngoài ra, nhiều chương trình và dịch vụ của chính phủ cũng bị gián đoạn. Đó là một kịch bản mang màu sắc hỗn loạn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bất ổn.

Thái Hà

Các tin khác

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Chiều 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau hai ngày hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ chuyến thăm được đánh giá là mang đậm tính biểu tượng nhưng chưa tạo ra các đột phá lớn về thương mại hay địa chính trị.

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nghi thức đón tiếp trọng thị mà Bắc Kinh dành cho ông trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của các nghi thức ngoại giao như một biểu tượng của sự tôn trọng giữa các quốc gia.

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thông Mỹ Donald Trump đã chính thức diễn ra sáng 14/5 ngay sau lễ đón trọng thể tại Bắc Kinh, đánh dấu cuộc gặp trực tiếp thứ bảy giữa hai nhà lãnh đạo, đồng thời là chuyến công du đầu tiên của một nhà lãnh đạo Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2017.

Vì sao Trung Quốc mời Tổng thống Trump thăm Kỳ Niên Điện?

Vì sao Trung Quốc mời Tổng thống Trump thăm Kỳ Niên Điện?

Nhiều chuyên gia cho rằng, việc Bắc Kinh lựa chọn Kỳ Niên Điện làm địa điểm tham quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump mang hàm ý về một “mùa gặt” trong quan hệ song phương, phản ánh kỳ vọng hai bên có thể tìm kiếm thêm dư địa ổn định sau thời gian dài cạnh tranh chiến lược căng thẳng.

Hà Lan cách ly 12 nhân viên y tế sau sự cố xử lý mẫu bệnh phẩm liên quan virus Hanta

Hà Lan cách ly 12 nhân viên y tế sau sự cố xử lý mẫu bệnh phẩm liên quan virus Hanta

Một bệnh viện tại Hà Lan đã cách ly 12 nhân viên y tế như biện pháp phòng ngừa sau khi mẫu máu và nước tiểu của một bệnh nhân nhiễm virus Hanta được xử lý mà không tuân thủ đầy đủ các quy trình nghiêm ngặt, trong bối cảnh giới chức y tế toàn cầu đang nỗ lực ngăn chặn đợt bùng phát liên quan tới tàu du lịch hạng sang Hondius.

Ông Trump không hài lòng với đề xuất hòa đàm của Iran

Ông Trump không hài lòng với đề xuất hòa đàm của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/5 đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, làm tiêu tan hy vọng sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần giữa Mỹ - Israel và Iran, cuộc chiến đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran và Lebanon, làm tê liệt hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, Reuters đưa tin.