Chính trường Mỹ "dậy sóng"

Sự kiện Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy bị miễn nhiệm sau cuộc bỏ phiếu chưa từng có trong lịch sử được dự báo sẽ mở ra giai đoạn sóng gió mới trên chính trường Mỹ khi cơ quan này chỉ còn hơn 40 ngày nữa để thỏa hiệp về một dự luật ngân sách mới nhằm ngăn nguy cơ Chính phủ Mỹ phải đóng cửa.

Lần đầu tiên trong lịch sử 234 năm hoạt động, ngày 3/10 (giờ địa phương), Hạ viện Mỹ đã thông qua nghị quyết bãi nhiệm Chủ tịch Hạ viện đối với ông Kein McCarthy với 216 phiếu thuận /210 phiếu chống, bao gồm 8 phiếu thuận đến từ đảng Cộng hòa, nơi ông McCarthy là thành viên. Cuộc bỏ phiếu nêu trên được tiến hành theo đề xuất của một nhóm hạ nghị sĩ bảo thủ đảng Cộng hòa, do ông Matt Gaetz dẫn đầu. Với 269 ngày nắm quyền, ông McCarthy trở thành Chủ tịch Hạ viện Mỹ có thời gian đương nhiệm ngắn nhất trong hơn 100 năm qua và ngắn thứ ba lịch sử Mỹ.

Sóng gió với ông McCarthy nổi lên khi các nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ tại Hạ viện nổi giận vì ông ủng hộ dự luật cấp ngân sách tạm thời cho chính phủ đến ngày 17/11, tránh nguy cơ chính phủ của Tổng thống Joe Biden phải đóng cửa sau ngày 30/9. Dự luật ngân sách luôn là công cụ được phe Dân chủ hoặc Cộng hòa sử dụng để gây sức ép lên Chính phủ Mỹ trong trường hợp Tổng thống là người của đảng còn lại. Nhóm nghị sĩ do ông Gaetz dẫn đầu còn bất bình bởi dự luật thông qua không bao gồm các điều khoản về cắt giảm chi tiêu liên bang hay an ninh biên giới. Họ cũng cho rằng, ông McCarthy đã "qua mặt" khi bí mật thỏa thuận với các thành viên của đảng Dân chủ về việc không đưa điều khoản liên quan đến viện trợ cho Ukraine vào dự luật.

Chính trường Mỹ
Ông McCarthy trong vòng vây của báo giới sau khi rời văn phòng tại tòa nhà Quốc hội Mỹ hôm 3/10. Ảnh: GettyImages

Ở chiều ngược lại, McCarthy và những người ủng hộ khẳng định ông đã thành công trong việc hạn chế chi tiêu công, thúc đẩy những ưu tiên khác ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát Nhà Trắng và Thượng viện. "Tôi không hối hận vì đã đàm phán. Chính quyền của chúng ta được thiết kế để tìm kiếm sự thỏa hiệp", ông McCarthy nêu quan điểm. Về lý thuyết, ông McCarthy có thể trở lại "ghế nóng" nếu tiếp tục được đề cử và vượt qua vòng bỏ phiếu tại Hạ viện. Tuy nhiên, vị này xác nhận mình sẽ không chạy đua vào ghế Chủ tịch Hạ viện nữa. Hồi đầu năm 2023, ông McCarthy chỉ có thể nhậm chức sau 15 vòng bỏ phiếu, với nhượng bộ là thay đổi quy tắc để cho phép bất cứ hạ nghị sĩ nào cũng được kêu gọi bỏ phiếu bãi nhiệm Chủ tịch Hạ viện.

Từ Nhà Trắng, Thư ký báo chí Karine Jean-Pierre cùng ngày cho biết, Tổng thống Joe Biden hy vọng Hạ viện sẽ nhanh chóng bầu ra lãnh đạo mới trong bối cảnh nước Mỹ "đang đối mặt với những thách thức cấp bách", khẳng định ông Biden sẵn sàng làm việc với các thành viên của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.

Theo New York Times, phe Cộng hòa hiện chưa công bố ứng viên Chủ tịch Hạ viện mới và các cuộc bỏ phiếu bầu tân lãnh đạo Hạ viện sẽ diễn ra tuần sau. Nghị sĩ Patrick McHenry của bang North Corolina đã được giao nắm quyền Chủ tịch Hạ viện. Một số ứng viên tiềm năng của đảng Cộng hòa được truyền thông Mỹ nhắc tên gồm ông Steve Scalise, lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện, vị trí được mô tả là cao thứ hai tại Hạ viện Mỹ; ông Tom Emmer, người dẫn đầu chiến dịch của đảng Cộng hòa giành lại thế đa số trong Hạ viện tại cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022; hay ông Byron Donalds, ngôi sao đang lên trong đảng Cộng hòa và từng giành 20 phiếu bầu trong cuộc đua vào ghế Chủ tịch Hạ viện hồi đầu năm 2023. Đảng Dân chủ cũng có kế hoạch đề cử thành viên của mình là ông Hakeem Jeffries làm Chủ tịch Hạ viện. Tuy nhiên, kế hoạch này gần như không thể xảy ra do đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Hạ viện.

Trong lịch sử, Hạ viện Mỹ thường bầu một hạ nghị sĩ làm Chủ tịch, dù Hiến pháp Mỹ không bắt buộc Chủ tịch Hạ viện phải là một hạ nghị sĩ đang đương chức. Reuters cho biết, một số đồng minh của cựu Tổng thống Donald Trump đã gợi ý về khả năng ông đảm nhận chức vụ này, dù ông Trump đang trong giai đoạn tranh cử Tổng thống và từng tuyên bố rằng ông không muốn nắm giữ vị trí đó.

Giới quan sát nhận định, việc ông McCarthy bị miễn nhiệm sẽ khiến các nỗ lực thông qua dự luật của Hạ viện Mỹ gặp khó khăn hơn nhiều nếu không nói là bị đình trệ, nhất là khi cơ quan này chỉ còn hơn 40 ngày nữa để thỏa hiệp về một dự luật ngân sách mới nhằm ngăn nguy cơ Chính phủ Mỹ đóng cửa. Các bất đồng giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ xung quanh dự luật ngân sách chưa được giải quyết, nhất là xung quanh vấn đề hỗ trợ Ukraine, và việc tìm kiếm nhượng bộ có thể sẽ khó khăn hơn sau sự kiện ông McCarthy mất chức. Trong trường hợp viễn cảnh Chính phủ Mỹ đóng cửa một lần nữa xảy ra, đông đảo nhân viên liên bang phải nghỉ làm ở nhà, trong khi hơn 2 triệu quân nhân tại ngũ và quân dự bị sẽ phải làm việc không lương. Ngoài ra, nhiều chương trình và dịch vụ của chính phủ cũng bị gián đoạn. Đó là một kịch bản mang màu sắc hỗn loạn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bất ổn.

Thái Hà

Các tin khác

Mỹ cảnh báo phong tỏa hàng hải Iran vô thời hạn

Mỹ cảnh báo phong tỏa hàng hải Iran vô thời hạn

Mỹ tuyên bố có đủ lực lượng để duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với Iran vô thời hạn, trong khi Tehran khẳng định sẵn sàng duy trì cuộc xung đột với Washington trong nhiều năm nếu cần thiết.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt từ chức

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt từ chức

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa xác nhận Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sẽ chính thức thôi giữ vị trí này vào cuối tháng để dành thời gian chăm lo cho gia đình. Đây là sự thay đổi nhân sự cấp cao mới nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.

Dầu loang khổng lồ đe dọa bờ biển Oman

Dầu loang khổng lồ đe dọa bờ biển Oman

Một vệt dầu loang từ tàu chở dầu Caroline Bezengi đang lan nhanh và bắt đầu dạt vào bờ biển Oman, kéo theo nguy cơ trở thành một trong những sự cố tràn dầu nghiêm trọng nhất thế giới.

Cộng đồng người Việt tại Colombia vẫn an toàn

Cộng đồng người Việt tại Colombia vẫn an toàn

Sáng 10/8 (giờ địa phương), một trận động đất mạnh 7,4 độ richter đã làm rung chuyển Colombia, gây thiệt hại nặng nề tại nhiều khu vực. Hiện tại, toàn bộ cộng đồng người Việt Nam tại đây đều được xác nhận an toàn.

Tổng thống Trump đòi Iran bồi thường thiệt hại 50 năm

Tổng thống Trump đòi Iran bồi thường thiệt hại 50 năm

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa lên tiếng yêu cầu Iran bồi thường thiệt hại trong suốt 50 năm qua. Động thái này được đưa ra như một sự đáp trả trực tiếp ngay sau khi Tehran tuyên bố chỉ mở lại eo biển Hormuz nếu Washington chịu chi trả bồi thường chiến tranh và chấm dứt các lệnh trừng phạt.

Nhìn lại 10 cơn địa chấn tồi tệ nhất lịch sử Mỹ Latinh

Nhìn lại 10 cơn địa chấn tồi tệ nhất lịch sử Mỹ Latinh

Ít nhất 111 người đã thiệt mạng sau khi một trận động đất mạnh làm rung chuyển miền Tây Colombia ngày 10/8 (giờ địa phương), kéo sập nhiều tòa nhà tại các thành phố và khiến nhiều nạn nhân vẫn đang mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Động đất 7,4 độ tại Colombia, ít nhất 111 người thiệt mạng

Động đất 7,4 độ tại Colombia, ít nhất 111 người thiệt mạng

Ít nhất 111 người đã thiệt mạng và 87 người khác bị thương sau khi một trận động đất mạnh 7,4 độ richter làm rung chuyển khu vực miền Tây Colombia ngày 10/8 (giờ địa phương). Trận động đất cũng khiến hàng chục tòa nhà đổ sập tại nhiều thành phố, vùi lấp nhiều cư dân dưới đống đổ nát và buộc hàng nghìn người phải sơ tán khỏi nhà, tầm ảnh hưởng lan rộng đến tận thủ đô Bogota.

Thủ tướng Israel phản đối kế hoạch do Ủy ban Hòa bình đưa ra. Ảnh minh họa CNN/Getty Images.

Thủ tướng Israel bác bỏ kế hoạch hòa bình của Mỹ

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel đã chính thức bác bỏ kế hoạch của Ủy ban Hòa bình đề xuất dành cho Dải Gaza, đồng thời nhấn mạnh quân đội Israel sẽ không rút quân cho đến khi phong trào Hamas của Palestine bị giải giáp hoàn toàn.

Canada ban bố tình trạng khẩn cấp do cháy rừng

Canada ban bố tình trạng khẩn cấp do cháy rừng

Tỉnh British Columbia của Canada mới đây đã chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp sau khi hàng nghìn người dân được lệnh sơ tán khỏi một trận cháy rừng tàn khốc, với quy mô tăng gần gấp đôi chỉ sau một đêm.

Xả súng tại trường học Thái Lan, ít nhất 7 người chết

Xả súng tại trường học Thái Lan, ít nhất 7 người chết

Ít nhất 7 người đã thiệt mạng và 15 người khác bị thương, sau khi một học sinh xả súng ngay tại trường học của mình ở Thái Lan trước khi tự kết liễu đời mình. Sự việc đánh dấu vụ nổ súng tại trường học thứ hai ở quốc gia này chỉ tính riêng trong năm nay.