Tôi gặp Đại uý Phạm Tuấn Thành vào những ngày đầu tháng 5/2024, khi anh tham dự lễ tuyên dương “Gương mặt trẻ quản lý xuất nhập cảnh tiêu biểu lần thứ nhất”. Ngay từ lần đầu gặp gỡ, sự rắn rỏi, phong cách tự tin của người đội trưởng ấy đã gây ấn tượng đặc biệt đối với tôi.
“Số lượng người nước ngoài (NNN) cư trú, làm việc ở Hải Phòng lên đến hàng nghìn cơ sở lưu trú, trong đó, có nhiều địa điểm ở xa trung tâm thành phố; giáp ranh với các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Quảng Ninh… Trong khi đó, do đặc thù công tác quản lý cư trú của NNN nên việc kiểm tra chủ yếu được thực hiện ngoài giờ hành chính. Đó còn chưa kể đến các vụ việc đột xuất về ANTT liên quan đến NNN xảy ra cần phải xử lý như trộm cắp, cướp giật tài sản, gây rối trật tự công cộng, tai nạn giao thông, NNN tử vong… Khi có yêu cầu, CBCS đơn vị phải thực hiện nhiệm vụ không kể ngày lễ, ngày nghỉ, đêm hôm” - Đại uý Phạm Tuấn Thành mở đầu câu chuyện với chúng tôi.
Tốt nghiệp Học viện An ninh nhân dân chuyên ngành ngôn ngữ Anh, Đại uý Phạm Tuấn Thành được phân công công tác tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh (XNC) Công an TP Hải Phòng. Năng động và yêu thích các hoạt động phong trào, sau 2 năm nhận công tác, năm 2014, Đại uý Thành được bầu làm Bí thư Chi đoàn; đồng thời tham gia Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Công an TP, Bí thư Chi đoàn Phòng Quản lý XNC Công an TP Hải Phòng trong 3 nhiệm kì từ năm 2014 đến 2022. Năm 2023, anh được bổ nhiệm là Đội trưởng Đội Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú của NNN. Khi nhận nhiệm vụ, anh không khỏi lo lắng… Song khi trực tiếp va chạm, xử lý các vụ việc khó khăn, phức tạp, anh nhận thấy rằng bản thân phải thực sự nỗ lực, cố gắng, không ngại khó, ngại khổ và phải có ý chí quyết tâm mới hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Trong những năm qua, cùng với chính sách hội nhập quốc tế của đất nước, số lượng NNN đến Hải Phòng có sự gia tăng mạnh… Bên cạnh đó, trước những thay đổi về chính sách XNC ngày càng thông thoáng, lượng NNN nhập cảnh, tạm trú tại Hải Phòng có chiều hướng gia tăng với số lượng lớn, đa dạng về quốc tịch, mục đích nhập cảnh. Việc NNN nhập cảnh tăng mạnh góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, các ngành nghề kinh doanh, du lịch, dịch vụ... nhưng cũng tiềm ẩn các nguy cơ gây mất ANTT tại địa phương, đặt ra các thách thức lớn trong công tác quản lý XNC, quản lý NNN tại Hải Phòng.
Đại uý Phạm Tuấn Thành chia sẻ: Về cơ bản, NNN nhập cảnh, tạm trú tại Hải Phòng chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật nhưng bên cạnh đó, vẫn xuất hiện các trường hợp lợi dụng chính sách XNC thông thoáng, xin cấp thị thực nhập cảnh nhưng hoạt động không đúng mục đích, đi lại, hoạt động tự do, làm việc... trái quy định của pháp luật. Đặc biệt đã xuất hiện nhiều đối tượng NNN nhập cảnh trái phép; trốn truy nã của phía nước ngoài, đến Hải Phòng để lẩn trốn…
Đặc biệt, sau khi chính sách thị thực điện tử có hiệu lực từ tháng 8/2023, đã xuất hiện trường hợp NNN xin thị thực điện tử nhập cảnh, tạm trú tại Hải Phòng. Số người này không có cơ quan, tổ chức, cá nhân bảo lãnh, có thể hoạt động, đi lại tự do, dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý; không loại trừ khả năng đến Việt Nam để thực hiện các ý định, hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn các nguy cơ gây mất ANTT. Với nhiệm vụ được giao, Đại úy Phạm Tuấn Thành đã trực tiếp xây dựng kế hoạch, thành lập đoàn kiểm tra, hướng dẫn, tuyên truyền phổ biến pháp luật về XNC đối với các doanh nghiệp, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú có NNN làm việc và tạm trú; chủ động phát hiện, đề xuất lãnh đạo đơn vị, Giám đốc Công an TP các biện pháp xử lý theo quy định.
Trong 3 năm (từ năm 2021 đến 2023), anh đã trực tiếp xây dựng kế hoạch, chủ trì và phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương và các phòng nghiệp vụ thuộc Công an TP tổ chức hàng nghìn cuộc kiểm tra, hướng dẫn việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác quản lý XNC… Qua khai thác, đã đề xuất lãnh đạo Công an TP ra quyết định xử phạt hành chính đối với hàng nghìn trường hợp vi phạm là NNN và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, đã chấn chỉnh, hướng dẫn các doanh nghiệp, cơ sở và NNN thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Đặc biệt, trong 3 năm 2021-2023 quan công tác quản lý cư trú của NNN, Đại uý Thành đã phát hiện và báo cáo lãnh đạo đơn vị, Cục Quản lý XNC và Giám đốc Công an TP Hải Phòng xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức bắt 7 đối tượng. Một trong những vụ án ấn tượng nhất là lần bắt 2 đối tượng truy nã người Trung Quốc. Đại uý Thành nhớ lại: Vào đầu tháng 3/2023, Cục Cảnh sát hình sự (CSHS), Bộ Công an trao đổi thông tin về việc 2 công dân Trung Quốc là đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm của Công an Trung Quốc về các tội “Mở sòng bạc, cho vay trái phép, cưỡng ép giao dịch, dùng vũ lực để đòi nợ”, nhập cảnh trái phép vào Việt Nam có dấu hiệu nghi vấn đến Hải Phòng để lẩn trốn. Sau khi nhận được nguồn tin, anh đã báo cáo lãnh đạo đơn vị, tổ chức các biện pháp nghiệp vụ để xác minh, truy tìm, tổng rà soát NNN cư trú trên địa bàn TP Hải Phòng. “Đây là 2 đối tượng manh động, hoạt động tinh vi, xảo quyệt, thường xuyên thay đổi chỗ ở, di chuyển liên tục, có khi tạm trú tại một số tỉnh, thành khác nhau để trốn tránh sự quản lý của cơ quan chức năng. Quá trình tổ chức trinh sát, truy tìm của chúng tôi mất rất nhiều thời gian, nhiều lực lượng, phương tiện...” - Đại uý Thành cho biết.
Đến sáng 22/3/2023, sau gần 1 tháng tổ chức truy tìm, qua nguồn tin của quần chúng cung cấp, anh có thông tin 2 đối tượng trên đang lẩn trốn tại một nhà dân làm nghề kinh doanh trên địa bàn. Ngay sau khi phát hiện sự việc, anh đã phối hợp với tổ công tác của Cục CSHS bố trí lực lượng vây ráp xung quanh địa điểm nghi vấn. Tuy nhiên sau hơn 1 ngày, đêm làm nhiệm vụ, họ vẫn chưa thấy động tĩnh của các đối tượng. Đến khoảng 13h30 ngày 23/3/2023, vào thời điểm tưởng chừng không còn hy vọng, tổ công tác của anh, trong đó có hai đồng chí nữ là phiên dịch tiếng Trung của đơn vị, sau một đêm trắng đã phát hiện 2 đối tượng nghi vấn. Các anh đã nhanh chóng tiếp cận, khống chế, bắt giữ thành công 2 đối tượng; bảo đảm tuyệt đối an toàn. Quá trình làm việc tại cơ quan Công an, các đối tượng đều thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật tại Trung Quốc. 19h cùng ngày, các đơn vị thống nhất bàn giao 2 đối tượng cho Cục CSHS, di lý về trụ sở Cơ quan CSĐT Bộ Công an để xử lý theo quy định của pháp luật. Với thành tích này, Giám đốc Công an TP Hải Phòng đã tặng Giấy khen cho 1 cá nhân và Cục trưởng Cục CSHS tặng 2 Giấy khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc.
Gần đây, vào tháng 3/2024, qua công tác giải quyết thủ tục hành chính về XNC đối với một NNN đang làm việc tại Hải Phòng; nhận thấy đối tượng có nhiều biểu hiện nghi vấn, Đại úy Phạm Tuấn Thành đã sử dụng các biện pháp nghiệp vụ nắm tình hình, thu thập thông tin, quá trình hoạt động của đối tượng. Sau khi xác minh tại Cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài, xác định đây là đối tượng có lệnh truy nã của nước bạn về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, ngày 29/3, Đại uý Thành đã báo cáo lãnh đạo đơn vị, Giám đốc Công an TP Hải Phòng tổ chức bắt thành công đối tượng, bàn giao cho phía bạn.
Chia sẻ với chúng tôi, Đội trưởng Phạm Tuấn Thành luôn tâm niệm sẽ đem hết khả năng, phát huy hết vai trò, trách nhiệm để hoàn thành nhiệm vụ được giao, đóng góp vào thành tích chung của lực lượng quản lý XNC.
Kỳ 1: Những cán bộ Công an xã ở vùng lõi di sản 
Nữ cán bộ Công an tâm huyết với hoạt động thiện nguyện 
