Cháy nhà mới ra… chợ tạm?

Nhưng vấn đề quan trọng hơn mà tuần vừa qua Chuyên đề CSTC nhận được, có ghi trong lá đơn kiến nghị của bà con tiểu thương Chợ Nhà xanh là việc: chỉ trong nay mai, chợ "tạm" Nhà xanh sẽ được thiết lập lại bằng một chợ tạm khác ở cách đó không xa. Điều tưởng chừng vô lý với chính sách xóa bỏ các chợ tạm mà thành phố Hà Nội đã ban hành.

Khốn cùng sau vụ cháy

Vụ cháy chợ Nhà xanh (phố Phan Văn Trường, Hà Nội) đã diễn ra hơn 10 ngày nhưng gương mặt của hơn 20 tiểu thương ở đây vẫn mang một màu xám xịt. Mất mát, đau xót cho cả kho gia tài ra tro trong lửa, hàng loạt tiểu thương chợ Nhà Xanh đang lâm vào cảnh nợ nần chồng chất vì hàng nhập bán Tết trị giá lên đến hàng trăm triệu đồng đã bị hỏa thần nuốt trọn.

Anh Ngô T Hùng, chủ sạp giày dép ở dãy D, chợ Nhà Xanh nơi bị thiệt hại nặng nề nhất, chưa hết bàng hoàng với tình cảnh mà mình gặp phải. Trong biên bản kê khai tài sản thiệt hại với cơ quan chức năng, gia đình anh là một trong những nhà mất mát nhiều nhất trong đám cháy. Mới gom được hàng để bán Tết, vụ cháy chợ đã làm mất trắng của gia đình anh đến hơn 800 triệu đồng. Các tiểu thương ở đây cho biết, gia đình thiệt hại ít nhất là 700 triệu đồng, nhiều nhất là trường hợp gia đình chị Loan, buôn bán mặt hàng quần áo lên đến hơn 1 tỷ đồng.

Đều là những tiểu thương nhỏ lẻ nên hầu hết có bao nhiêu vốn liếng họ đều đổ dồn vào mua hàng để bán trong những ngày giáp Tết. Với khuôn mặt ngậm ngùi, chị Hà đau đớn không biết sẽ làm cách nào để có tiền trả nợ, khi gia đình chị phải đi vay lãi để dồn tiền cho đợt hàng lấy về bán Tết. Người phụ nữ này đã khóc ngất trong đám cháy khi nhìn toàn bộ hàng hóa mới của mình cháy đen trong lửa, mọi người xung quanh phải xúm vào đưa chị vào bệnh viện cấp cứu.

Chị Thu Trang mới vận động được gia đình cắm đất, cắm nhà đi vay mượn ngân hàng, gom cả anh em bạn bè người thân... được gần 3 tỷ đồng, mua quyền kinh doanh ki-ốt buôn bán quần áo, dự tính 5 năm nữa mới hy vọng trả được nợ nần. Nhưng buổi sáng hôm ấy chị đang chuẩn bị ra dọn hàng thì thấy mọi người báo ki ốt của chị đã bị thiêu rụi. Chị chạy đến thì chỉ còn trơ đống tro tàn, cửa hàng bị sập. Chị không nói được một câu nào, cũng không biết xung quanh xảy ra những chuyện gì nữa, đến cả tuần sau vẫn như người mất hồn.

Từ chợ tạm sang chợ tạm

Ngay sau vụ cháy, trao đổi với PV báo CSTC, ông Trần Việt Hà, Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy đã cho biết, chợ Nhà Xanh là khu vực chợ tạm, nằm trong diện giải tỏa để mở rộng phố Phan Văn Trường. Trước kia, đây là chợ dân sinh, bán các mặt hàng lương thực, thực phẩm phục vụ dân cư quanh đây nằm trên mặt đường phố Phan Văn Trường thuộc quận Cầu Giấy. Sau này, chợ bị biến tướng, các hộ ở đây chủ yếu chuyển sang kinh doanh quần áo, giày dép, túi xách…

Cho nên 30 năm kể từ khi chợ Nhà Xanh chính thức được hình thành (từ năm 1983), khu chợ này vẫn là khu chợ tự phát của người dân. Hai năm nay mới trở thành khu mua bán tấp nập phục vụ sinh viên Hà Nội. Trước khi vụ hỏa hoạn đáng tiếc xảy ra, theo đúng quy hoạch phát triển của quận Cầu Giấy đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt, UBND quận Cầu Giấy đã có thông báo giải tỏa, thu hồi đất, thành lập tổ công tác giải phóng mặt bằng, cũng như đã lên phương án di dời các hộ tiểu thương từ chợ tạm này sang địa điểm kinh doanh mới nằm cách chợ tạm Nhà Xanh khoảng 300m nhưng kế hoạch sau Tết nguyên đán mới tiến hành bốc thăm chỗ ngồi ở khu chợ mới.

Trong đơn kiến nghị gửi nhiều cơ quan báo chí, trong đó có Chuyên đề Cảnh sát toàn cầu, bà con tiểu thương chợ Nhà Xanh, Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, gần 400 hộ kinh doanh ở chợ Nhà Xanh hiện tại cũng đã được biết đến kế hoạch triển khai phương án di chuyển chợ tạm Nhà Xanh về chợ tạm Dịch Vọng Hậu thực hiện quyết định của thành phố.

Anh Hùng, một trong các tiểu thương ở đây cho biết, vấn đề ở chỗ chính là trong khi Nhà nước đang có các biện pháp giải tỏa chợ cóc, chợ tạm thì chợ Nhà xanh lại được di chuyển đến một chợ tạm khác với rất nhiều khó khăn. Diện tích kinh doanh của chị Loan, chị Hà trước đây từ 10 đến 20m² thì khi sang khu chợ tạm mới chỉ còn lại từ 2,5 đến 5m², nhỏ hơn rất nhiều lần. Tiền thuê chỗ ngồi mỗi tháng sẽ được tính theo giá "hỗ trợ" trong vòng 6 tháng đầu tiên vẫn giữ nguyên như cũ nhưng sau đó sẽ thu theo quy định của chủ đầu tư chứ không theo các quy định của Nhà nước mà trước đây như BQL chợ Nghĩa Tân vẫn áp dụng.

Chợ tạm mới lại không nằm trong hệ thống quản lý của BQL chợ Nghĩa Tân, như trước mà lại là của HTX Nông nghiệp Dịch Vọng được cổ phần hóa. Trong số hơn 400 gian hàng thì có 275 gian hàng sẽ dùng để bố trí cho các hộ kinh doanh tại chợ tạm Nhà Xanh và 129 gian hàng để lại cho chủ đầu tư. Như vậy Ban quản lý chợ Nghĩa Tân đơn vị quản lý chợ tạm Nhà Xanh hiện tại sẽ ưu tiên cho các hộ có hợp đồng thuê "chỗ ngồi" kinh doanh tại đây.

Đứng trước tình thế phải di dời đi chỗ khác, xóa chợ tạm để phục vụ cho dự án mở rộng đường Phan Văn Trường, đơn kiến nghị của bà con tiểu thương nêu rõ, sẽ chấp hành chủ trương giải phóng mặt bằng, chuyển chợ nhưng nơi chuyển đến phải là một khu chợ cố định nằm trong quy hoạch của thành phố để đảm bảo chợ an toàn và lâu dài theo chủ trương mà thành phố Hà Nội đã vạch ra trước đó. Và cần phải giải tỏa triệt để chợ tạm Nhà Xanh, không để bất cứ một ki - ốt nào ở chỗ cũ, nhằm đảm bảo quyền lợi và thương hiệu chợ Nhà Xanh. Tuy chuyển đến địa điểm chợ tạm Dịch Vọng Hậu nhưng bà con tiểu thương vẫn kiên quyết mang cái tên chợ Nhà Xanh theo để lưu giữ truyền thống chợ lâu đời nay.