Chân dung bảo mẫu mua bán trẻ em ở chùa Bồ Đề

Nguyễn Thị Thanh Trang - bảo mẫu chùa Bồ Đề vừa bị Công an bắt giữ về hành vi mua bán trẻ em, có một hoàn cảnh khá éo le, chồng bỏ, bị dì ghẻ của chồng đuổi ra khỏi nhà, Trang phải ôm hai đứa con nhỏ đi nương nhờ cửa Phật. Trang sắc sảo, ăn nói khôn ngoan nên được sư trụ trì giao cho quản lý sổ sách. Nhưng cô ta đã lợi dụng ngay công việc của mình để làm chuyện thất đức là mua bán trẻ em và cùng đồng bọn dựng một vở kịch hoàn hảo khi dụ dỗ mẹ đứa trẻ rồi đưa bé ra ngoài,  bán cho Phạm Thị Nguyệt - kẻ đang có nhiều dấu hiệu cực kỳ bất minh khi cùng lúc nuôi 4 đứa trẻ con trong ngôi nhà chật chội, dù thu nhập của Nguyệt chỉ là 6-7 triệu đồng/tháng.

Lạc bước vào chùa

Ngày 3/8, Công an Hà Nội đã bắt Nguyễn Thị Thanh Trang, người được giao quản lý sổ sách và là bảo mẫu trong nhà mở ở chùa Bồ Đề (phường Bồ Đề, quận Long Biên) về hành vi mua bán trẻ em. Khoảng tháng 9/2010, Trang ôm con nhỏ lang thang đến chùa Bồ Đề và xin sư thầy được ở lại nhà mở. Trang được đánh giá là thông minh, ngoan ngoãn, nhanh nhẹn, giao cho việc gì làm tốt việc nấy nên được nhà chùa rất quý và cũng có "tiếng nói" đối với các bảo mẫu khác.

Năm nay 36 tuổi, Nguyễn Thị Thanh Trang đã có tới 3 đứa con. Trang có 2 người con trai với chồng trước, hoàn cảnh khó khăn nên người chồng này đã bỏ ba mẹ con Trang. Cuộc sống ở nhà chồng rất mệt mỏi vì bố chồng Trang sống với vợ hai, người vợ này lo sợ sau này sẽ bị mẹ con Trang tranh chấp nhà cửa nên tìm mọi cách đuổi đi. Vì thế, Trang phải đem hai đứa con đi lang thang, rồi lạc đến chùa xin ở nhờ.

Sau một thời gian ở chùa, Trang yêu một người đàn ông khác và sinh với người này một đứa con gái. Người đàn ông này hiện đã có vợ nên thân phận của Trang không được chấp nhận trong nhà anh ta. Vì vậy, đứa trẻ này lại cũng theo Trang vào ở trong nhà mở. Ba đứa con của Trang thì hiện giờ mỗi đứa một nơi, một đứa con trai đang ở chùa Bát Tràng (trụ trì là người thân của sư thầy Thích Đàm Lan), một đứa con gái ở chùa Bồ Đề và đứa con trai còn lại đang ở nhà bà ngoại của Trang.

"Đến giờ phút này, em biết mình sẽ bị bắt, thật sự là em rất thương thầy. Gần đây chuyện ầm ĩ trên báo chí, em toàn phải đứng ra trả lời báo chí. Em biết, càng dối trá bao nhiêu, cuộc sống càng rắc rối bấy nhiêu. Đến giờ này, em gây ra tội thì em sẽ đối diện với chính tội lỗi của mình. Nhưng quả thật là em không biết hết về sự biến mất của những đứa trẻ trong danh sách các anh, chị tình nguyện viên đang tố cáo".

Trang chia sẻ là mình bắt đầu làm quản lý khu nuôi trẻ từ năm 2010, mọi sổ sách liên quan đến sự vào, ra của trẻ đều do Trang phụ trách và được sư thầy rất tin cẩn giao việc. "Em có hai đứa con với người chồng đầu, một đứa con với người chồng thứ hai là anh H. Tổng cộng em có ba đứa con. Hiện em có gửi một đứa lớn tại một ngôi chùa do cháu ruột sư thầy quản lý ở dưới Bát Tràng. Em mà bị bắt thì không biết tương lai các con em sẽ ra sao nữa?" - Trang ngậm ngùi.

Khi Thu H. - mẹ của cháu bé Cù Nguyên Công (tên cháu bé do nhà chùa đặt) gửi cháu bé vào chùa, Trang đã móc nối với Phạm Thị Nguyệt tìm cách đưa cháu Công ra ngoài. Theo đó, Trang đã dụ dỗ Thu H viết giấy xin con ra rồi giao lại cho Nguyệt nuôi dưỡng để lấy 35 triệu đồng. Số tiền này, Trang đưa lại cho Thu H. 10 triệu đồng, số còn lại, Trang cầm và đã chi tiêu cá nhân hết.

Bị cha đỡ đầu của cháu Công - anh Nguyễn Thanh Long (một người chuyên làm thiện nguyện ở chùa Bồ Đề) nhiều tháng trời "quấy quả" (vì sau một thời gian chăm sóc Cù Nguyên Công mà không thấy cháu đâu, anh Long đã cất công đi tìm) nên Trang và Nguyệt đã bàn bạc, thống nhất màn kịch, yêu cầu Thu H viết một tờ giấy cam kết, thừa nhận đã quan hệ tình cảm với chồng của Nguyệt (người chồng này đã chết), nay có con nhưng vì hoàn cảnh không nuôi được nên tự nguyện giao con lại cho Phạm Thị Nguyệt (tức là vợ của người tình). Trong suốt quá trình anh Nguyễn Thanh Long đi tìm cháu Cù Nguyên Công, Trang và Nguyệt đã nói dối người cha đỡ đầu về thực trạng của cháu Công. Lúc thì nói cháu Công đã được mẹ đón về, lúc lại nói cháu đang ở với bố và tuyệt nhiên giấu nhẹm địa chỉ mà cháu Công đang ở.

Cả Thu H. và Nguyệt cũng như Trang đều tin rằng, với vở kịch hoàn hảo  nhiều lớp lang như vậy sẽ che mắt được cha đỡ đầu của cháu bé, từ đây anh Nguyễn Thanh Long sẽ yên tâm với kết cục "cháu bé đã được trao trả về cho bố nó nuôi dưỡng", nhưng với linh cảm của một người cha đỡ đầu (dù thời gian gắn bó với cháu bé chỉ là gần 4 tháng), nhưng như một cơ duyên, tình cảm mà vợ chồng anh dành cho Cù Nguyên Công vô cùng sâu sắc, chính vì thế, vợ chồng anh đã quyết tâm bỏ ra nhiều công sức đi tìm sự thật. Và cuối cùng, những nỗ lực của vợ chồng anh đã được đền đáp, không những thế còn giúp công luận đưa ra ánh sáng một sự thật nhức nhối bấy lâu nay mà người ta vẫn chỉ dám đặt câu hỏi dưới dạng nghi vấn ở chùa Bồ Đề.

Tuy nhiên, điều đau xót nhất ở câu chuyện này, đó là hiện tại, theo lời khai của Phạm Thị Nguyệt thì cháu Cù Nguyên Công đã bị chết do bệnh sởi. Đó là nỗi đau đớn mà những người làm công việc thiện nguyện thực tâm như vợ chồng anh Long vô cùng xót xa. Và vấn đề mà anh Nguyễn Thanh Long cũng như dư luận đặt ra bây giờ là, liệu trường hợp mua bán cháu Cù Nguyên Công có phải là duy nhất mà bảo mẫu Nguyễn Thị Thanh Trang đã thực hiện?

Sự quản lý lỏng lẻo

Trước khi vụ mua bán trẻ em ở chùa Bồ Đề được phát hiện, lãnh đạo quận Long Biên vẫn từng trả lời báo chí, cho rằng "không có chuyện buôn bán trẻ em ở chùa Bồ Đề". Tuy nhiên, khi sự thật được phơi bày, dư luận mới sáng tỏ, nhà chùa không có chức năng tiếp nhận, nuôi dưỡng các đối tượng bảo trợ xã hội, nhưng hàng năm vẫn tiếp nhận mà không tuân theo các thủ tục pháp lý. Có trường hợp, trẻ em ra khỏi chùa mà nhà chùa không biết như trường hợp cháu Cù Nguyên Công, dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để phạm tội, buôn bán trẻ em.

Quá trình điều tra, PV thu thập được những bằng chứng, nhân chứng kể lại, hầu hết những bảo mẫu trong chùa nhận nuôi 5-7 trẻ nhưng không hề có trình độ chuyên môn, lúc trẻ em ốm đau không biết cách chăm sóc, dẫn đến thực trạng nhiều đứa trẻ còi cọc, èo uột. Liên quan đến 11 cháu bé bị những người làm thiện nguyện tố cáo là biến mất khỏi chùa không rõ lý do, Nguyễn Thị Thanh Trang cho biết, chị ta không nắm rõ những cháu bé này.

Theo quy định của luật pháp, thông tin về cháu bé bị bỏ rơi với đầy đủ đặc điểm nhận dạng phải được thông báo trên loa phát thanh của địa phương trong vòng 30 ngày để tìm thân nhân của cháu, kể cả cháu có giấy của bố mẹ viết lại là gửi con cho nhà chùa nuôi. Quá 30 ngày không có ai đến nhận cháu bé có thể được tạm thời gửi vào chùa nuôi dưỡng, chăm sóc đồng thời làm giấy khai sinh cho cháu. Sau đó, trong quá trình nuôi dưỡng nếu có người muốn nhận cháu làm con nuôi, nhà chùa phải thông báo với chính quyền và Công an sở tại để hướng dẫn cho người nhận nuôi cháu làm các thủ tục cho nhận con nuôi theo quy định của pháp luật. Và không phải nhà chùa hay sư trụ trì có quyền đứng ra cho cháu bé đi làm con nuôi mà đó phải là chính quyền địa phương. Tuy nhiên, trong một thời gian rất dài, quy định này đã bị chùa Bồ Đề bỏ qua.

Theo điều tra của PV, quy trình nhận trẻ bị bỏ rơi, trẻ mồ côi tại chùa Bồ Đề hết sức lỏng lẻo. Có những cháu bị bố mẹ, người thân bỏ rơi tại cổng chùa, được nhận vào, trong sổ sách chỉ có một dòng duy nhất cái tên do cha mẹ đặt viết giấy gửi lại, hoặc nếu không thì là tên do nhà chùa đặt, ngoài ra không hề có thêm bất kì thông tin nào khác như đặc điểm nhận dạng, hoàn cảnh tiếp nhận… Đây chính là kẽ hở để các đối tượng xấu lợi dụng làm việc phạm pháp.