Cấp, đổi, sử dụng chứng minh nhân dân như thế nào khi thi hành Luật Căn cước công dân?

Luật Căn cước công dân đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 8 (tháng 11/2014) quy định việc sử dụng thẻ căn cước công dân và có hiệu lực từ năm 2016. Vậy giấy chứng minh nhân dân hiện nay sẽ được cấp, đổi và sử dụng như thế nào trong thời gian tới?

Luật Căn cước công dân quy định về căn cước công dân, cơ sở dữ liệu căn cước công dân và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; việc quản lý, sử dụng thẻ căn cước công dân; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đáng chú ý là việc thống nhất sử dụng căn cước công dân thay cho giấy chứng minh nhân dân (là thông tin cơ bản về lai lịch, nhân dạng của công dân theo quy định của luật này).

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sở dĩ đổi thẻ căn cước công dân thay cho giấy chứng minh nhân dân như lâu nay vẫn sử dụng là bởi tên gọi thẻ căn cước công dân phù hợp với bản chất, nội hàm, giá trị sử dụng của thẻ. Hiện nay, đa số các nước trên thế giới sử dụng tên gọi căn cước công dân. Quy định về thẻ căn cước công dân gắn với số định danh cá nhân được in trên thẻ và có bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa như luật cũng phù hợp với mục tiêu tiến tới sử dụng thẻ công dân điện tử và xây dựng Chính phủ điện tử đã xác định trong Đề án 896. Tuy nhiên, để tránh việc gây xáo trộn trong công tác quản lý nhà nước, khắc phục những phiền hà, phát sinh các chi phí đối với công dân trong việc sử dụng các loại giấy tờ, biểu mẫu đã được phát hành trước ngày luật này có hiệu lực, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bổ sung quy định chuyển tiếp để bảo đảm giá trị sử dụng của các loại giấy tờ, biểu mẫu đã được phát hành trước ngày luật này có hiệu lực.

Theo quy định tại Điều 38 về hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp, Luật Căn cước công dân có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016. Chứng minh nhân dân đã được cấp trước ngày luật này có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn theo quy định; khi công dân có yêu cầu thì được đổi sang thẻ căn cước công dân. Các loại giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ chứng minh nhân dân vẫn nguyên hiệu lực pháp luật. Các loại biểu mẫu đã phát hành có quy định sử dụng thông tin từ chứng minh nhân dân được tiếp tục sử dụng đến hết ngày 31/12/2019. Đối với địa phương chưa có điều kiện về cơ sở hạ tầng thông tin, vật chất, kỹ thuật và người quản lý căn cước công dân, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước công dân để triển khai thi hành theo luật này thì công tác quản lý công dân vẫn thực hiện theo các quy định của pháp luật trước ngày luật này có hiệu lực; chậm nhất từ ngày 1/1/2020 phải thực hiện thống nhất theo quy định của luật. Quốc hội giao Chính phủ quy định cụ thể việc thực hiện luật này trong thời gian chuyển tiếp từ khi luật có hiệu lực đến ngày 31/12/2019.

Mẫu thẻ căn cước công dân.
Mẫu thẻ căn cước công dân.

Như vậy, từ nay đến hết năm 2015, các địa phương vẫn cấp, đổi giấy chứng minh nhân dân như hiện hành. Bắt đầu từ ngày 1/1/2016, tại những địa phương đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân, vật lực thì bắt đầu thực hiện việc cấp, đổi thẻ căn cước công dân theo luật mới. Đối với địa phương chưa đủ điều kiện thì được hoãn đến chậm nhất đầu năm 2020 phải thực hiện theo quy định mới. Các giấy tờ chứng minh nhân dân vẫn có giá trị sử dụng bình thường đến hết thời hạn quy định. Như vậy, giả sử giấy chứng minh nhân dân được cấp năm 2014 thì thời hạn sử dụng là 15 năm, tức đến 2029. Trong thời gian đến 2029, giấy chứng minh nhân dân được sử dụng bình thường và nếu người sử dụng có nhu cầu thì được đổi sang thẻ căn cước công dân (không bắt buộc).

Thẻ căn cước công dân phải được đổi khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi. Trường hợp thẻ căn cước công dân được cấp, đổi, cấp lại trong thời hạn 2 năm trước tuổi quy định thì vẫn có giá trị sử dụng đến tuổi đổi thẻ tiếp theo. Đây là điểm khác so với quy định giá trị sử dụng chứng minh nhân dân hiện hành (thời hạn 15 năm).

Luật giao Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về căn cước công dân, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước công dân. Bộ Công an ban hành, phối hợp ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về căn cước công dân, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước công dân. Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về căn cước công dân, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước công dân; tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về căn cước công dân, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước công dân...

Về số định danh cá nhân, theo quy định được xác lập từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư dùng để kết nối, cập nhật, chia sẻ, khai thác thông tin của công dân trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Số định danh cá nhân do Bộ Công an thống nhất quản lý trên toàn quốc và cấp cho mỗi công dân Việt Nam, không lặp lại ở người khác. Chính phủ quy định cấu trúc số định danh cá nhân; trình tự, thủ tục cấp số định danh cá nhân.

Thẻ căn cước công dân gồm các thông tin sau đây:

- Mặt trước thẻ có hình Quốc huy nước CHXHCN Việt Nam; dòng chữ CHXHCN Việt Nam, Độc lập - Tự do - Hạnh phúc; dòng chữ “CĂN CƯỚC CÔNG DÂN”; ảnh, số thẻ căn cước công dân, họ và tên khai sinh, ngày, tháng, năm sinh, giới tính, quốc tịch, quê quán, nơi thường trú; ngày, tháng, năm hết hạn.

- Mặt sau thẻ có bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa; vân tay, đặc điểm nhân dạng của người được cấp thẻ; ngày, tháng, năm cấp thẻ; họ và tên, chức danh, chữ ký của người cấp thẻ và dấu có hình Quốc huy của cơ quan cấp thẻ.

Theo quy định của luật, công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi được cấp thẻ căn cước công dân. Số thẻ căn cước công dân là số định danh cá nhân.

Nguyễn Thành

Các tin khác

Vụ án tại Công ty Đông Á: Lộ tẩy "ảo thuật" trong bán hồ sơ đấu giá dự án

Vụ án tại Công ty Đông Á: Lộ tẩy "ảo thuật" trong bán hồ sơ đấu giá dự án

Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã ban hành kết luận điều tra, đề nghị Viện KSND tỉnh truy tố 22 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty Đông Á, UBND tỉnh Thanh Hóa và các đơn vị liên quan. Đáng chú ý, từ vụ án cũng đã lộ tẩy những góc khuất trong bán hồ sơ đấu giá của dự án khu dân cư Quảng Thành. 

Người dân bức xúc vì thi công thiếu an toàn trên đường Bùi Trọng Nghĩa

Người dân bức xúc vì thi công thiếu an toàn trên đường Bùi Trọng Nghĩa

Quá trình thi công đường Bùi Trọng Nghĩa (phường Trảng Dài, TP Đồng Nai) xuất hiện nhiều vị trí rào chắn sơ sài, sắt chờ nhô lên cao, đất bị đào khoét sát nhà dân thành những hố sâu hoắm khiến người dân lo ngại nguy cơ mất an toàn, nhất là đối với người đi đường và các hộ kinh doanh dọc tuyến…

Có được gia hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng không?

Có được gia hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng không?

Hỏi: Hợp đồng lao động giữa tôi và Công ty có thời hạn 2 năm, đến tháng 11 năm nay là hết thời hạn. Công ty muốn gia hạn hợp đồng lao động thêm 1 năm với tôi nên đề nghị tôi ký kết phụ lục hợp đồng lao động. Xin hỏi việc ký kết phụ lục gia hạn hợp đồng như vậy có đúng không? (Đỗ Nam, phường Ngô Quyền, TP Hải Phòng)

Huế tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm

Huế tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm

TP Huế đang triển khai nhiều dự án trọng điểm về bảo tồn di tích Kinh thành Huế, quy hoạch đô thị Đại học Huế và phát triển hạ tầng giao thông, đô thị. Tuy nhiên, một số dự án kéo dài nhiều năm vẫn chậm tiến độ, đòi hỏi các cơ quan chức năng và đơn vị liên quan tìm giải pháp tháo gỡ "điểm nghẽn".

Cần kiên quyết xử lý nạn tái chiếm đất triều cường ở xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk

Cần kiên quyết xử lý nạn tái chiếm đất triều cường ở xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk

Dù đã được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để di dời ra khỏi vùng triều cường xâm thực, gây sạt lở ven biển, giao lại đất cho nhà nước quản lý. Thế nhưng một số người dân vẫn trở lại tái chiếm đất cũ, xây lắp nền móng để chờ cơ hội sang nhượng trái phép cho người có nhu cầu kinh doanh dịch vụ du lịch.

Đầu tư 445 tỷ đồng nâng cấp hồ Tả Trạch ở Huế

Đầu tư 445 tỷ đồng nâng cấp hồ Tả Trạch ở Huế

Với dung tích chứa 646 triệu m3 nước, hồ Tả Trạch nằm ở thượng nguồn sông Hương (TP Huế) là một trong 4 hồ thủy lợi lớn nhất cả nước và là công trình quan trọng đặc biệt cấp quốc gia. Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã ban hành Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, đảm bảo an toàn vận hành hồ chứa nước này.

Trại lợn không khắc phục vi phạm về môi trường sẽ phải dừng nuôi

Trại lợn không khắc phục vi phạm về môi trường sẽ phải dừng nuôi

Nhiều trang trại chăn nuôi lợn quy mô lớn trên địa bàn xã Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa đã bị xử phạt do vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Dù các cơ sở đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải, tình trạng nước thải vượt quy chuẩn, phát sinh mùi hôi và những bất cập trong vận hành công trình xử lý môi trường vẫn được phát hiện.

Hành vi cưỡng bức lao động bị xử phạt thế nào?

Hành vi cưỡng bức lao động bị xử phạt thế nào?

Hỏi: Tôi là công nhân đóng gói tại cơ sở sản xuất bánh kẹo. Để kịp giao hàng cho đối tác, chủ hộ kinh doanh ép buộc tôi và nhiều công nhân khác phải tăng ca mặc dù chúng tôi không đồng ý. Chủ hộ kinh doanh dọa nếu chúng tôi không tăng ca sẽ sa thải, không trả lương tháng cho chúng tôi. Xin hỏi, hành vi của chủ hộ kinh doanh có vi phạm pháp luật không? (Hải Thanh, phường Cầu Giấy, Hà Nội)

Hơn 30 hộ dân bất an dưới chân núi lở, cần sớm có nơi an cư

Hơn 30 hộ dân bất an dưới chân núi lở, cần sớm có nơi an cư

Những vết nứt kéo dài hơn 1.000m, có nơi sụt sâu khoảng 1,6m tại khu vực đồi Na Lo và Na Niêng, xã Đồng Lương, tỉnh Thanh Hóa đang tiềm ẩn nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Hàng chục hộ dân phải sơ tán khẩn cấp, bỏ lại nhà cửa, tài sản để bảo đảm an toàn tính mạng. Trong nỗi bất an thường trực, mong mỏi lớn nhất của người dân lúc này là sớm có nơi ở ổn định, không còn nơm nớp lo đất đá đổ xuống bất cứ lúc nào.

Xử lý nhiều sai phạm về khai thác cát trên sông Lam

Xử lý nhiều sai phạm về khai thác cát trên sông Lam

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Kết luận số 165-KL/TU (ngày 30/7/2026) về việc tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Đây được coi là "kim chỉ nam" khởi đầu cho một chiến dịch quy mô, đồng loạt và quyết liệt nhằm siết chặt kỷ cương, kiểm soát tận gốc sản lượng khai thác và đóng chặt các kẽ hở gian lận.

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Sau khi hoàn thiện xây dựng, tuyến đường Chợ Mai – Tân Mỹ (TP Huế) có vốn đầu tư 195 tỷ đồng cho phép lưu thông hơn 1 năm qua. Tuy nhiên, dù chưa bàn giao cho đơn vị quản lý nhưng mặt đường tuyến đường này đã bị hằn lún, buộc nhà thầu phải chắn đường xử lý.

Sau 1 năm, nhiều người vẫn chưa được hỗ trợ thiệt hại bão lũ ở Đắk Lắk

Sau 1 năm, nhiều người vẫn chưa được hỗ trợ thiệt hại bão lũ ở Đắk Lắk

Dù đã kê khai, lập danh sách ngay sau khi nhận được thông báo từ chính quyền địa phương nhưng sau gần một năm kể từ khi bị thiệt hại nặng nề do cơn bão số 13 (Kalmaegi) và trận lũ lịch sử gây ra hồi tháng 11/2025, đến nay rất nhiều hộ gia đình nông dân, ngư dân ở Đắk Lắk vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ vật nuôi và thủy sản.

Phụ huynh học sinh ở TP Hồ Chí Minh mệt mỏi vì môn học liên kết

Phụ huynh học sinh ở TP Hồ Chí Minh mệt mỏi vì môn học liên kết

Phụ huynh học sinh bức xúc khi các môn liên kết được xếp xen kẽ với chương trình chính khóa, thậm chí gắn với điều kiện để được học bán trú. Mặc dù được nói là tự nguyện đăng ký, nhưng cách tổ chức này khiến nhiều phụ huynh khó từ chối, phát sinh thêm chi phí và áp lực.

Người dân thấp thỏm dưới chân đồi sạt lở

Người dân thấp thỏm dưới chân đồi sạt lở

Gần một năm sau khi đồi Trảng Bằng xuất hiện vết nứt dài hơn 700m, hàng chục hộ dân ở xã D’Ran (Lâm Đồng) vẫn sống trong cảnh bất an mỗi khi mùa mưa đến. Đất đá tiếp tục sạt trượt, nước từ trên đồi chảy xuống nhà dân, trong khi nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu và phương án xử lý, gia cố khu vực này chưa được triển khai.

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.