Dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, thời gian qua, Cục Cảnh sát hình sự đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và Công an các địa phương xác lập nhiều chuyên án, đấu tranh triệt phá các tổ chức, băng nhóm tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông và các phương tiện điện tử.
Các phương thức, thủ đoạn của tội phạm lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, triệt để sử dụng công nghệ cao và xây dựng các kịch bản phù hợp với tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, đánh đúng vào tâm lý và nhu cầu của nạn nhân.
Lừa đảo tuyển dụng việc làm trong nước
Cục Cảnh sát hình sự cho hay, thủ đoạn của đối tượng thường đánh vào tâm lý của những người có nhu cầu tìm việc nhanh, thu nhập cao. Đối tượng thường đăng tải thông tin tuyển dụng trên mạng xã hội, các hội nhóm việc làm, ứng dụng tìm việc hoặc thậm chí xây dựng các website giả mạo doanh nghiệp uy tín nhằm tạo lòng tin cho người tìm việc.
Những công việc được quảng cáo thường có nội dung đơn giản, không yêu cầu bằng cấp hay trình độ chuyên môn cao nhưng lại cam kết mức thu nhập hấp dẫn, dễ thu hút những người nhẹ dạ, thiếu kinh nghiệm.
![1-1.png](https://cdn.cand.vn/images/Y6_HSyHOIVVHXhd3g10L9oIH0eYQ9fZZDYc7gzEhcCO6MEPakTEMbaPDR9FpQNaZ/1-1.png.avif "Công an xã Dào San, tỉnh Lai Châu ngăn chặn kịp thời 6 cháu gái bị dụ dỗ "việc nhẹ, lương cao"")
Bên cạnh đó, các đối tượng yêu cầu ứng viên nộp nhiều loại phí như phí giữ chỗ, phí đồng phục, phí đào tạo, phí hồ sơ hoặc phí xét tuyển. Ban đầu, số tiền không lớn nên nhiều người dễ dàng tin tưởng và chuyển khoản. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng mới cắt đứt liên lạc hoặc tiếp tục viện nhiều lý do khác nhau để yêu cầu nộp thêm tiền.
Ngoài ra, các đối tượng còn giả mạo đại diện của các công ty, tập đoàn lớn bằng cách sao chép logo, hình ảnh và thông tin doanh nghiệp để lập fanpage hoặc website tuyển dụng giả. Chúng gửi thư mời phỏng vấn, thư nhận việc với hình thức chuyên nghiệp nhằm tạo sự tin tưởng.
Trong quá trình trao đổi, các đối tượng yêu cầu ứng viên cung cấp căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực OTP hoặc các dữ liệu cá nhân quan trọng khác. Những thông tin này có thể bị sử dụng để chiếm đoạt tài sản, mở tài khoản trái phép hoặc phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật.
Mới đây, cuối tháng 5, Công an xã Dào San, tỉnh Lai Châu đã tiếp nhận tin báo từ gia đình cháu Giàng T.D (SN 2010), trú tại bản Lèng Chư, về việc cháu D cùng 5 thiếu nữ khác bất ngờ rời khỏi địa phương. Qua xác minh ban đầu, người thân cho biết các cháu trước đó có liên hệ, trao đổi với một số người lạ qua mạng xã hội và được hứa hẹn giới thiệu việc làm tại Hà Nội với mức thu nhập hấp dẫn.
Nhận thấy vụ việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn của các cháu, đặc biệt là nguy cơ bị lừa đảo, bóc lột sức lao động hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người, Công an xã Dào San đã khẩn trương triển khai lực lượng xác minh, truy tìm.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an xác định nhóm các cháu đã di chuyển bằng xe khách từ địa bàn xã xuống bến xe tỉnh Lai Châu và chuẩn bị tiếp tục hành trình tới Hà Nội. Ngay trong đêm, một tổ công tác đã đến bến xe, phối hợp với các đơn vị liên quan, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và đưa các cháu trở về địa phương an toàn trước khi tiếp tục di chuyển khỏi địa bàn tỉnh.
Tại cơ quan Công an, các cháu cho biết, do tin vào những lời hứa hẹn về công việc ổn định, thu nhập cao của một số người quen qua mạng xã hội nên đã rủ nhau xuống Hà Nội tìm việc. Tuy nhiên, cháu D và nhóm bạn chưa từng gặp trực tiếp những người này, không nắm rõ danh tính, nơi cư trú cũng như thông tin cụ thể về địa điểm và điều kiện làm việc được giới thiệu.
Còn theo Công an tỉnh Phú Thọ, hiện nay, lợi dụng kỳ nghỉ hè của học sinh, sinh viên và sức hút từ các sự kiện lớn như World Cup 2026, các đối tượng đã tạo lập nhiều tài khoản mạng xã hội, website hoặc hội nhóm giả mạo công ty truyền thông, trung tâm đào tạo nghệ thuật, nhãn hàng nổi tiếng để đăng tải thông tin tuyển người mẫu, diễn viên, đại diện thương hiệu, cộng tác viên trực tuyến hoặc người tham gia các chương trình quảng bá, sự kiện lớn.
Đánh vào tâm lý muốn tìm việc làm thêm, tham gia các hoạt động trải nghiệm hoặc phát triển kỹ năng của học sinh, sinh viên, các đối tượng đưa ra những lời mời hấp dẫn như công việc nhẹ nhàng, thu nhập cao, được tham gia quảng cáo cho các thương hiệu nổi tiếng, có cơ hội gặp gỡ người nổi tiếng hoặc nhận học bổng, phần thưởng giá trị. Nhiều trường hợp còn quảng cáo liên quan đến các chương trình đồng hành cùng World Cup 2026 nhằm tăng độ tin cậy.
Sau khi tiếp cận và tạo dựng lòng tin, các đối tượng yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh căn cước công dân, tài khoản ngân hàng hoặc tham gia các nhóm kín trên Telegram, Zalo, Messenger. Tiếp đó, chúng yêu cầu chuyển tiền dưới nhiều hình thức như phí xác minh tài khoản, phí giữ chỗ, tiền đặt cọc, phí đồng phục hoặc thực hiện các nhiệm vụ trực tuyến để nhận hoa hồng.
Ban đầu, các đối tượng thường hoàn trả một khoản tiền nhỏ để tạo niềm tin, sau đó tiếp tục yêu cầu thực hiện những nhiệm vụ có giá trị lớn hơn với lời hứa sẽ hoàn tiền và trả thưởng cao. Khi nạn nhân chuyển số tiền lớn, chúng đưa ra nhiều lý do như lỗi hệ thống, chưa hoàn thành nhiệm vụ hoặc phải nộp thêm tiền để mở khóa tài khoản, cuối cùng chiếm đoạt toàn bộ số tiền và cắt đứt liên lạc.
Lừa đảo đưa người ra nước ngoài làm việc
Cục Cảnh sát hình sự cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn quốc xảy ra 2.226 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, giảm 1.159 vụ, tương đương 34,24% so với cùng kỳ năm 2025. Mặc dù tình trạng lừa đảo sử dụng công nghệ cao trên không gian mạng có xu hướng giảm về số vụ do Chính phủ Campuchia ban hành Luật Chống lừa đảo trực tuyến và tổ chức truy quét các "trung tâm lừa đảo" trên toàn quốc, song các đối tượng đã dịch chuyển địa bàn hoạt động sang nhiều quốc gia khác như Lào, Philippines, Sri Lanka, Eswatini (châu Phi), thậm chí cả Việt Nam.
Theo Cục Cảnh sát hình sự, các đối tượng thường đưa ra lời mời làm việc ở nước ngoài với mức lương cao, yêu cầu xuất cảnh ngay và cam kết công ty sẽ chi trả toàn bộ chi phí. Sau khi nạn nhân đồng ý, chúng hướng dẫn, đặt vé để đưa người xuất cảnh, hợp pháp hoặc bất hợp pháp, tới các "công ty" lừa đảo.
Tại đây, nhiều người thấy được trả lương, bố trí ăn ở và hưởng tỷ lệ phần trăm từ số tiền chiếm đoạt nên đồng ý ký hợp đồng làm việc. Họ được phân công vào các bộ phận khác nhau, được cấp máy tính để bàn, điện thoại có kết nối internet và được đào tạo các kịch bản lừa đảo, cách sử dụng mạng xã hội, tạo tài khoản Facebook, TikTok ảo để dụ dỗ, lôi kéo "khách hàng" tham gia đầu tư vào các ứng dụng giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Một số ít trường hợp không đồng ý làm việc cho các công ty lừa đảo sẽ bị đánh đập, ép gọi điện cho gia đình ở Việt Nam gửi tiền chuộc hoặc bị bán sang các cơ sở lừa đảo khác.
Liên quan đến thủ đoạn trên, ngày 17/3, Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với Đại diện Bộ Công an tại Campuchia, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an các địa phương và Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh tiếp nhận, phân loại hơn 400 đối tượng bị cơ quan chức năng Campuchia bắt giữ và trục xuất. Trong số này, đa số xuất cảnh trái phép sang Campuchia.
Cục Cảnh sát hình sự đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố và bắt tạm giam 346 đối tượng; trong đó có 8 đối tượng bị khởi tố về hai tội danh: sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về xuất cảnh trái phép.
Trong tháng 5, qua công tác nắm tình hình, Phòng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Phú Thọ phối hợp với Công an các xã, phường tiếp xúc với một số công dân Phú Thọ từng xuất cảnh trái phép sang Campuchia, Thái Lan, Myanmar rồi trở về địa phương. Nhiều trường hợp cho biết do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên tìm việc trên mạng xã hội và bị dụ dỗ ra nước ngoài làm việc.
Tuy nhiên, sau khi xuất cảnh, họ mới phát hiện bị lừa, bị thu giữ giấy tờ tùy thân và buộc làm việc trong các cơ sở hoạt động games online, đầu tư tiền điện tử hoặc tiền ảo. Nếu muốn nghỉ việc để trở về Việt Nam, họ bị yêu cầu nộp từ 3.000 đến 5.000 USD với lý do bồi thường chi phí đưa ra nước ngoài.
Cảnh giác với các đường dây lừa đảo
Cơ quan Công an khuyến cáo đối với học sinh, sinh viên, cần trao đổi với gia đình trước khi tham gia các chương trình tuyển dụng, hoạt động trực tuyến hoặc lời mời hợp tác trên mạng xã hội. Các bậc phụ huynh cũng cần tăng cường quan tâm, hướng dẫn con em nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng để chủ động phòng ngừa. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, người dân cần nhanh chóng lưu giữ các tài liệu, tin nhắn, chứng từ giao dịch liên quan và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ giải quyết kịp thời.
Tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc, phí tham gia hoặc thực hiện các giao dịch tài chính theo yêu cầu của người lạ trên mạng; không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ ai. Đồng thời, không truy cập các đường dẫn lạ hoặc cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc trên điện thoại, máy tính.
Đối với trường hợp đang ở nước ngoài, người dân cần tìm cách liên hệ với cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại nước sở tại để được hỗ trợ. Trong tình huống cấp bách, trước mắt nên làm theo yêu cầu của các đối tượng để bảo đảm an toàn, đồng thời tìm cách trì hoãn bằng các lý do hợp lý, ghi nhớ thông tin về địa điểm cư trú, đặc điểm nhận dạng của những người đã tiếp xúc, làm việc cùng và nhanh chóng thông báo cho gia đình, người thân hoặc bạn bè để trình báo cơ quan chức năng, hỗ trợ giải cứu.
Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời gọi "việc nhẹ, lương cao" trên mạng xã hội; tuyệt đối không xuất cảnh trái phép dưới bất kỳ hình thức nào; chỉ tham gia lao động ở nước ngoài thông qua các đơn vị được cấp phép hợp pháp và thực hiện đầy đủ các quy định về xuất nhập cảnh.
Khi phát hiện các trường hợp nghi vấn môi giới, tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép hoặc các hành vi có dấu hiệu lừa đảo trên không gian mạng, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn, xử lý theo quy định của pháp luật.
