Cảnh báo rủi ro từ công nghệ nhận diện khuôn mặt

Công nghệ nhận diện khuôn mặt đang đi vào cuộc sống, hỗ trợ tích cực cho các hoạt động giao dịch thương mại và ngăn chặn các mối đe dọa an ninh. Tuy nhiên cũng đang xuất hiện những rủi ro trong vấn đề này và giới chuyên môn đã đưa ra nhiều cảnh báo.

Sự khác biệt lớn nhất giữa khuôn mặt với các dữ liệu sinh trắc học khác như vân tay, là khả năng nhận biết được từ xa. Khuôn mặt còn hiển thị nhiều thông tin mà không chỉ con người, máy móc cũng có thể đọc và nhận biết được.

Theo kết quả nghiên cứu từ Đại học Stanford mới công bố cho thấy, các thuật toán có thể nhận biết giới tính con người với độ chính xác lên tới 81% chỉ qua một bức ảnh. Và việc này khiến giới chuyên môn lo ngại về việc lạm dụng phần mềm phát hiện khuôn mặt để vi phạm quyền riêng tư hoặc để chống một nhóm thiểu số trong xã hội.

"Vấn đề nằm ở chỗ khuôn mặt là thứ định danh duy nhất. Nó có tiềm năng liên kết các thông tin và những điều tồn tại về bạn trong thế giới này. Có một kịch bản mà tôi sợ sẽ xảy ra, đó là bạn không còn sự riêng tư ở nơi công cộng nữa. Khi bạn đi trên đường, ai đó chỉ cần quét mặt là có thể tìm ra những thông tin ngẫu nhiên về bạn và bạn không có cách nào kiểm soát điều đó", bà Frederike Kaltheuner thuộc Tổ chức vì quyền riêng tư Privacy International cảnh báo.

Apple công bố bằng sáng chế công nghệ nhận diện khuôn mặt 3D.
Apple công bố bằng sáng chế công nghệ nhận diện khuôn mặt 3D.

Bà Angela Merkel có thể không xa lạ với nhiều người, nhưng với những ai không biết nữ Thủ tướng Đức, họ chỉ cần dùng một phần mềm trên điện thoại như Blippar (có thể nhận biết gương mặt của 370.000 nhân vật công chúng) là dễ dàng có được những thông tin cần thiết.

Theo giới truyền thông, Apple không phải là hãng công nghệ đầu tiên đưa việc nhận diện khuôn mặt vào tính năng bảo mật. Bởi theo hãng Apple, khác với dấu vân tay, việc tìm được một khuôn mặt với những đường nét giống nhau đến mức có thể đánh lừa máy móc là 1/1 triệu - tỉ lệ vô cùng hiếm hoi. Và vì ưu điểm này, nên tính năng nhận diện khuôn mặt đang trở thành một xu hướng mới của các sản phẩm công nghệ.

Việc Apple bổ sung tính nhận diện khuôn mặt vào dòng iPhone phổ thông phần nào cho thấy xu hướng tất yếu trong việc sử dụng khuôn mặt làm một loại mật mã mới, đồng bộ hóa để tương tác, mua sắm, hay thậm chí là điều khiển máy móc, thiết bị trong tương lai gần.

Theo giới truyền thông, phần mềm nhận diện khuôn mặt dựa trên cổng hồng ngoại (IR), Windows Hello của Microsoft đã có mặt trên dòng máy tính Surface cũng như một số máy tính chạy Windows 10 từ các nhà sản xuất khác. 4 năm trước (2013-2017), Google từng quyết định tăng bảo mật tính năng nhận diện khuôn mặt, thể hiện qua việc yêu cầu người dùng thực hiện một số động tác phức tạp như thè lưỡi, nhăn mũi, cười hở miệng hay nhíu lông mày.

Giới công nghệ cũng từng xôn xao vì phần mềm FindFace của Nga thể hiện khả năng nhận diện khuôn mặt có độ chính xác 70% bằng việc so sánh một tấm hình chụp ngẫu nhiên với hình ảnh trên một mạng xã hội ở nước này. Thương hiệu gà rán KFC cũng vừa giới thiệu một hình thức thanh toán mới tại Trung Quốc - thanh toán bằng nhận dạng khuôn mặt có tên "Smile to Pay".

Người dùng chỉ cần nhìn vào webcam 3D và thông tin cũng như tài khoản Alipay của họ lập tức hoạt động. Đây là lần đầu tiên trên thế giới công nghệ nhận dạng khuôn mặt được ứng dụng cho hoạt động giao dịch thương mại. Được biết, các cây ATM tại 3 chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (ABC) ở thành phố Tế Nam, thủ phủ của tỉnh Sơn Đông, đã bắt đầu được ứng dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt để thay thế thẻ ngân hàng trong mỗi giao dịch rút tiền hoặc gửi tiền.

Bên cạnh ABC, China Merchants Bank và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc cũng đã tích hợp công nghệ này vào mạng lưới ATM. Với công nghệ mới, tất cả những gì khách hàng phải làm là ấn nút kích hoạt hệ thống nhận dạng khuôn mặt, quét khuôn mặt thông qua camera, nhập số điện thoại di động hoặc số thẻ căn cước (ID), nhập số tiền cần giao dịch và mật khẩu.

Theo ABC, công nghệ này (có độ an toàn cao bởi yêu cầu số ID hoặc số điện thoại và mật khẩu) có thể loại trừ nguy cơ sao chép trái phép thông tin thẻ cũng như khả năng ATM nuốt thẻ, đồng thời nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Nhận diện khuôn mặt đã được sử dụng trong hệ thống an ninh tại Nhật Bản, nhằm giúp cảnh sát theo dõi và phát hiện các đối tượng nằm trong danh sách khủng bố. Cuối tháng 8, cảnh sát Đức đã lắp camera nhận dạng khuôn mặt ở sân bay Berlin để giúp phát hiện các đối tượng trong danh sách bị theo dõi và tình nghi khủng bố. Sân bay Changi của Singapore dự kiến áp dụng công nghệ này tại ga mới được khánh thành vào cuối tháng 10. Australia cũng đang đầu tư cho công nghệ nhận dạng khuôn mặt tại tất cả sân bay quốc tế của nước này.
Phạm Huy Anh

Các tin khác

Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…
Vỉa hè mà biết nói năng…

Vỉa hè mà biết nói năng…

Sáng 22-12, tại buổi làm việc của Thường trực Thành ủy với Sở Xây dựng Hà Nội, Bí thư Thành ủy Vương Đình Huệ nêu thực tế đá vỉa hè vỡ sau thời gian ngắn sử dụng. Ông Huệ đặt vấn đề vì sao cũng cùng làm đúng quy trình, thiết kế mẫu của Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng có quận làm tốt, có quận chưa. Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu cẩn trọng từ khâu chọn đá, thi công đồng bộ, không làm manh mún. Sở Xây dựng Hà Nội tăng cường hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ, quy trình lát đá hè.
Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Trong các đơn vị Công an được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới" năm 2020, có một đơn vị khá đặc biệt, đó là Công an tỉnh Phú Thọ. 
Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Ở Thanh Hoá, Cường "gấu" nổi lên là 1 trong những trùm tội phạm "có máu mặt" được nhiều người biết đến bởi sự liều lĩnh, manh động và nhiều trò côn đồ. Sau nhiều lần "vào tù ra khám", mọi hoạt động của Cường đi vào chiều sâu, hắn tổ chức đàn em cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê… nhưng không bao giờ trực tiếp ra mặt.
TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong phòng chống, xử lý tội phạm “tín dụng đen” nói riêng và tội phạm trên không gian mạng nói chung, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao…
Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, khoảng 1.000 tờ báo ở Mỹ đã phải đóng cửa. Trong cả thập kỷ đã qua, Facebook và Google độc quyền thâu tóm doanh thu quảng cáo, đăng lại tin bài của báo chí mà không trả tiền, đẩy báo chí thế giới vào khủng hoảng tồn vong.
Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Đó là hành trình đi cả nghìn cây số truy bắt đối tượng truy nã của cán bộ chiến sĩ Đội truy nã và truy tìm (Đội 6), Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam. Với họ, khi đối tượng truy nã còn ngoài vòng pháp luật thì họ còn ăn chưa ngon, ngủ chưa yên…
Nhẫn giúp thành sự

Nhẫn giúp thành sự

Năm ngoái, tôi bái một cao thủ Vịnh Xuân quyền làm sư phụ. Cả đời, chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ học võ, chuyện đánh đấm cơ bản không hợp với tôi. Cho đến một buổi tối, tôi theo bạn tới uống trà tại một võ đường.
Một sự nhịn chín sự lành!...

Một sự nhịn chín sự lành!...

Tôi nhớ khi còn làm việc tại Viện Văn học, trong cuộc trò chuyện với các chuyên gia văn học dân gian tại đây, một học giả đã nói với tôi rằng, văn học - văn hóa dân gian giống như 11 tháng trong năm, còn văn học viết là tháng 12. Đây không phải là sự so sánh hơn kém, mà là một ẩn dụ về sự dài rộng, to lớn của kho tàng trí tuệ, văn hóa dân gian.
Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) những ngày này, không khí mùa vụ rộn rã khắp các buôn làng. Để giữ bình yên cho mảnh đất gắn với những huyền thoại về voi này, các cán bộ chiến sĩ Công an huyện Buôn Đôn đang ngày đêm gắn bó với từng buôn làng…
Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Các "trại cày" click đã trở thành vấn đề được công chúng và báo chí chú ý đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây. Những cơ sở hằng ngày "sản xuất" ra cả triệu lượt nhấp chuột, câu bình luận, v.v…trong bí mật nay được lôi ra ánh sáng trên các mặt báo.
Khi Công an "dân vận khéo"

Khi Công an "dân vận khéo"

Bằng những cách làm thiết thực, Công an huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã tạo sự gần gũi thân thiện giữa đồng bào với cán bộ chiến sĩ Công an.
Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mới đây lực lượng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội đã liên tiếp điều tra khám phá nhiều đường dây vận chuyển, tàng trữ, buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Đặc biệt, xuất hiện những nữ quái nhiều tiền án, tiền sự cùng những thủ đoạn rất tinh vi…
Chuyện nữ anh hùng biệt động

Chuyện nữ anh hùng biệt động

Mãi sau này tôi mới biết Đại tá Đoàn Thị Ánh Tuyết đã được phong Anh hùng lực lượng vũ trang (1978); mới biết những chiến công vang dội mà cô gái mảnh mai xinh đẹp Đoàn Thị Ánh Tuyết đã cống hiến cho cách mạng.
“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

Ngày 2-9-1961, trong nhà lao Gia Định, chị em trại nữ tìm mọi cách che mắt địch, tổ chức một đêm văn nghệ rất "xôm". Được sự chuẩn y của Trại ủy, ngay sau các tiết mục văn nghệ, chi bộ cắt cử người canh gác cẩn thận để tuyên bố kết nạp Nguyễn Thị Châu vào Đảng...
Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Tháng 4/2020, khi cuộc chiến chống bệnh dịch COVID -19 của nước ta đang ở giai đoạn cao điểm nhất, cam go nhất, mọi nguồn lực đều đổ dồn cho công tác này thì 1 thông tin chấn động được CBCS Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT) đưa ra, đó là đã điều tra làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội.