Như Báo CAND đã phản ánh, Viện KSND tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố bị can Phan Thành Muôn (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hưng Thịnh) về ba tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Đưa hối lộ”.
Trong vụ án, bị can Lê Văn Hưng (cựu công chức Hải quan Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1) bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”. Ngoài ra, 26 bị can khác bị truy tố về nhiều tội danh, trong đó bị can Huang ShangXia (tức “Hoàng Thượng Hạ”, nhân viên Công ty Guangxi Liufeng Mining) bị truy tố về hai tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Buôn lậu.
Bị can Trần Thị Lê Vi Vân (ở Đà Nẵng, kinh doanh tự do) bị truy tố về hai tội “Buôn lậu” và "Trốn thuế". Bị can Đỗ Tiến Hải (Giám đốc Công ty TNHH Hưng Hà) bị truy tố về hai tội “Buôn lậu” và “Đưa hối lộ”.
Viện kiểm sát xác định, Hoàng Thượng Hạ cùng đồng phạm đã tổ chức xuất lậu gần 28.000 tấn quặng ilmenite không đủ tiêu chuẩn, thông qua việc tráo mẫu giám định và hối lộ cán bộ Hải quan hàng tỷ đồng.
Bị can Hoàng Thượng Hạ chung sống như vợ chồng cùng bị can Trần Thị Lê Vi Vân tại Việt Nam từ năm 2009. Cà hai thu mua quặng ilmenite từ các doanh nghiệp trong nước có hàm lượng TiO2 chỉ 51-52%, không đủ điều kiện xuất khẩu theo quy định.
Để hợp thức hóa, hai bị can thuê pháp nhân Công ty Châu Thành ký hợp đồng mua bán, mở tờ khai hải quan và xuất khẩu sang Trung Quốc. Đồng thời, họ chỉ đạo tráo mẫu quặng đạt chuẩn để “qua mặt” cơ quan giám định.
Bị can Đỗ Tiến Hải chuyên cung cấp dịch vụ vận chuyển, khai báo hải quan móc nối với bị can Lê Văn Hưng thỏa thuận chi tiền từ 3 đến 9 triệu đồng mỗi container để tráo mẫu. Khi kiểm hóa, mẫu quặng không đạt chuẩn bị thay bằng mẫu đạt chuẩn trước khi niêm phong và giám định.
Từ tháng 1 đến tháng 8/2024, nhóm này mở 22 tờ khai, xuất lậu 27.997 tấn quặng với 1.033 container, trị giá gần 96 tỷ đồng. Bị can Đỗ Tiến Hải đã đưa hối lộ cho bị can Lê Văn Hưng hơn 8,5 tỷ đồng.
Ngoài ra, các hợp đồng mua bán được lập với giá thấp hơn thực tế hàng chục tỷ đồng để che giấu dòng tiền. Riêng lô 28.000 tấn, chênh lệch ngoài hợp đồng gần 23 tỷ đồng.
Viện kiểm sát xác định, tổng số tiền chi cho hoạt động “dịch vụ xuất lậu” hơn 54 tỷ đồng, trong đó mỗi bị can thu lợi từ hàng trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng. Liên quan đến vụ án, Viện kiểm sát xác định, một số cán bộ Đội thủ tục hàng hóa xuất khẩu (thuộc Hải quan Khu vực 1) đã không kiểm tra đôn đốc, để Lê Văn Hưng một mình thực hiện kiểm hóa, lấy mẫu giám định.
Tuy nhiên, do pháp luật không quy định bắt buộc phải có hai cán bộ cùng thực hiện các thủ tục này nên Viện kiểm sát đã kiến nghị xử lý hành chính đối với các cá nhân liên quan.
Đối với ba công ty Trung Quốc mua quặng ilmenite, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đề nghị tương trợ tư pháp hình sự tới Viện KSND tối cao Trung Quốc để làm rõ các nội dung liên quan.
Cựu Phó Giám đốc Sở nhận hối lộ hơn 1,1 tỷ đồng trong vụ khai thác trái phép quặng titan 
Truy tố Chủ tịch Tập đoàn Hưng Thịnh trong vụ khai thác quặng titan trái phép hơn 1.500 tỷ đồng 
