Calakmul: Thành phố 2 kim tự tháp và 3 viên đá

Calakmul thực sự là một thành phố cổ của người Maya đã mất. Nó nằm sâu trong khu rừng rậm của lưu vực Petén thuộc bán đảo Yucatan của Mexico. Ngay sau khi bị bỏ hoang, thành phố trù phú một thời đã bị bao phủ bởi rừng rậm.

Địa điểm khảo cổ nằm ở Cempeche. Calakmul được phát hiện vào năm 1931 và một số cuộc điều tra được thực hiện tại địa điểm này trong những năm sau đó. Tuy nhiên, việc khám phá khu vực này đã dừng lại và chỉ được tiếp tục trong những năm 1980. Ngày nay, Calakmul là một di sản thế giới được UNESCO công nhận, và tiếp tục được khám phá bởi các nhà khảo cổ học.

Phát hiện

Năm 1931, Cyrus Lundell - một nhà thực vật học người Mỹ - đã tình cờ phát hiện những tàn tích của một thành phố của người Maya trong khi tiến hành nghiên cứu thực địa tại các khu rừng ở Cempeche. 

Lundell đã quyết định đặt tên cho tàn tích là Calakmul, đó là tiếng Maya có nghĩa “Thành phố của hai Kim tự tháp liền kề” - một tham chiếu đến hai kim tự tháp thống trị các tàn tích. Sau đó, người ta phát hiện ra rằng thành phố được người Mayans gọi là ‘Ox Te Tuun’, có nghĩa là “Ba viên đá”. Tuy nhiên, tên do Lundell đặt vẫn tiếp tục được sử dụng. 

Lundell là một nhà thực vật học chuyên nghiệp nhưng ông cũng đam mê khảo cổ học người Maya. Từ năm 1931-1933, Lundell phát hiện 16 tàn tích của người Maya.

Năm sau đó, một cuộc khảo sát khu vực được tiến hành bởi Sylvanus Morley thuộc Viện Carnegie của Washington. Công trình khảo cổ học tại Calakmul tiếp tục cho đến năm 1938, sau đó nó dừng lại trong nhiều thập kỷ. 

Chỉ đến năm 1982, công việc tại công trường đã được nối lại, lần này dưới sự chỉ đạo của William J. Folan của Universidad Autonoma de Campeche. Công việc của Folan tại Calakmul kéo dài cho đến năm 1994, sau đó Viện Nghiên cứu Nhân chủng học đã tiến hành nghiên cứu địa điểm này.

Quyền lực Calakmul

Nhờ công trình khảo cổ được thực hiện tại Calakmul, ngày nay chúng ta biết rằng khu vực này đã bị chiếm đóng từ khoảng năm 600 trước CN đến 900 sau CN. Hầu hết các tòa nhà tại khu vực này đã được hoàn thành vào năm 250 sau CN và thành phố này đã đạt đến đỉnh cao thịnh vượng vào khoảng thế kỷ thứ 6 sau CN. 

Giai đoạn thịnh vượng này kéo dài cho đến thế kỷ thứ 9 sau CN, trong thời gian đó, cư dân của thành phố được ước tính có khoảng 50.000 người. Thêm vào đó, Calakmul cũng gây ảnh hưởng đến các khu định cư xa xôi khác, và có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của 1,5 triệu người.

Có thể vì vậy, Calakmul không có quyền kiểm soát không thể tranh cãi về khu vực, vì đối thủ chính của nó là Tikal, một thành phố Maya quan trọng khác nằm ở phía nam, ngày nay là Guatemala. Các nhà khảo cổ đã xác định rằng Calakmul đã được đề cập tại các địa điểm khác của người Maya, như Yaxchilan và Naranjo. 

Các thành phố này nằm ở phía tây và phía đông của Tikal. Nó đã được suy đoán rằng trong thế kỷ thứ 6 sau CN, Calakmul đã hình thành liên minh với các thành phố như vậy để bao vây đối thủ Tikal của nó, và cuối cùng dẫn đến thất bại của thành phố vào năm 562 sau CN.

Tikal đã có thể mạnh lên một lần nữa sau thất bại này, và theo các bằng chứng văn chương, trả thù cho sự mất mát của họ bằng cách đánh bại Calakmul vào năm 695 sau CN. Tuy nhiên, điều này không ảnh hưởng đến sự thống trị của Calakmul trong khu vực, và thành phố duy trì tầm quan trọng của nó cho đến thế kỷ thứ 8 sau CN.

Sự sụp đổ của thành phố

Đầu thế kỷ 9 sau CN, lịch sử ghi lại của Calakmul dường như đã kết thúc đột ngột. Từ những chữ khắc được phát hiện tại Seibal (một địa điểm khác của người Maya trong vùng), các nhà khảo cổ tin rằng Calakmul đã bị chiếm đóng ít nhất cho đến giữa thế kỷ thứ 9 sau CN. Hơn nữa, Folan suy đoán rằng khu vực này cũng bị chiếm đóng từ năm 1450 đến 1550 sau CN, mặc dù có thể trên cơ sở tạm thời; ví dụ, cho mục đích nghi lễ.

Năm 2002, Calakmul được ghi nhận là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Khi khu vực bị rừng rậm bao phủ sau khi bị bỏ hoang, Di sản Thế giới này bao gồm các khu rừng xung quanh, trở thành một điểm nóng đa dạng sinh học Mesoamerican. Vì vậy, ngoài những tàn tích của người Maya, du khách đến Calakmul còn có được một cái nhìn thoáng qua về động vật hoang dã địa phương, bao gồm cả các loài chim khác nhau, cũng như nhện và khỉ.

Việt Hồng

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.