Bước tiến toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng

Công ước của Liên hợp quốc (LHQ) về Chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được thông qua đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực toàn cầu ứng phó với các thách thức an ninh mạng ngày càng phức tạp. Với nội dung toàn diện, phạm vi bao trùm và những cam kết nhân văn, Công ước Hà Nội được đánh giá là công cụ pháp lý quốc tế đầu tiên tạo nền tảng cho hợp tác toàn cầu trong phòng, chống tội phạm mạng.

Bước tiến toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng -0
Chủ tịch nước Lương Cường và các đại biểu tại lễ đón chính thức các trưởng đoàn tham dự Lễ mở ký Công ước Hà Nội. 

Là văn kiện do LHQ thông qua, Công ước Hà Nội có phạm vi ảnh hưởng rộng nhất so với các công cụ pháp lý quốc tế về an ninh mạng trước đây. Tương tự các công ước hình sự như Công ước của LHQ về Chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (UNTOC) và Công ước LHQ về Chống tham nhũng (UNCAC), Công ước này được kỳ vọng sẽ sớm có sự tham gia của hầu hết các quốc gia, tạo khuôn khổ hợp tác toàn diện nhằm đối phó với tội phạm mạng xuyên biên giới.

Riêng trong lễ ký diễn ra ngày 25/10, đã có 69 nước đặt bút ký Công ước này. Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng có tổ chức, không biên giới và sẵn sàng lợi dụng hạ tầng của các nước yếu, Công ước Hà Nội ra đời được xem là phản ứng toàn cầu cần thiết và kịp thời.

Công ước Hà Nội kế thừa kinh nghiệm từ các công cụ khu vực như Công ước Budapest (do Hội đồng châu Âu thông qua năm 2001) và Công ước Malabo (do Liên minh châu Phi thông qua năm 2014), đồng thời bổ sung nhiều quy định mới phù hợp với thực tiễn tội phạm mạng hiện nay. Các hành vi phạm tội mới nổi như lừa đảo trực tuyến, lạm dụng trẻ em trên mạng, phát tán hình ảnh riêng tư đã được đưa vào phạm vi điều chỉnh của Công ước. Việc cập nhật này giúp văn kiện phản ánh đúng thực trạng tội phạm mạng và nâng cao hiệu quả xử lý trong thực tế.

Một điểm đáng chú ý của Công ước Hà Nội là quy định rõ về trao đổi chứng cứ điện tử giữa các quốc gia. Đây là cơ sở quan trọng để phối hợp điều tra các loại tội phạm nghiêm trọng như khủng bố và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia những vấn đề đang được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm. Việc chia sẻ thông tin, bằng chứng sẽ giúp các cơ quan chức năng chủ động hơn trong ngăn chặn, truy bắt và xét xử tội phạm mạng, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự quốc tế.

Bước tiến toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng -0
Chủ tịch nước Lương Cường phát biểu khai mạc Lễ mở ký Công ước Hà Nội.

So với các văn kiện khu vực, Công ước Hà Nội có nhiều điểm vượt trội. Văn kiện này quy định cụ thể các biện pháp bảo vệ nạn nhân và nhân chứng, thu hồi tài sản phạm tội, cũng như hợp tác trong điều tra chung, chuyển giao người bị kết án và phối hợp cảnh sát quốc tế. Nhờ đó, Công ước cung cấp một bộ công cụ pháp lý đầy đủ giúp các quốc gia xử lý toàn bộ quy trình từ phát hiện, điều tra, truy tố đến xét xử và khắc phục hậu quả tội phạm mạng.

Công ước Hà Nội cũng thể hiện rõ tinh thần hợp tác và chia sẻ trách nhiệm giữa các quốc gia. Văn kiện đưa ra các cam kết hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cho các nước đang phát triển, giúp họ tham gia hiệu quả hơn vào nỗ lực chung phòng, chống tội phạm mạng. Những nội dung này là các cam kết cụ thể nhất để bảo đảm thiện chí của các quốc gia, dù nhỏ hay yếu, đều có thể đóng góp vào nỗ lực chung về phòng, chống tội phạm mạng.

LHQ và các nước thành viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện khung pháp lý trong nước, đào tạo cơ quan thực thi pháp luật và tăng cường năng lực phòng ngừa, điều tra, truy tố tội phạm mạng, nhằm không để bất kỳ quốc gia nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến toàn cầu này.

Bước tiến toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng -0
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang mở đầu Lễ ký Công ước Hà Nội.

Một điểm tiến bộ khác là Công ước Hà Nội đặc biệt coi trọng bảo đảm quyền con người trên không gian mạng. Các quy định tố tụng, điều tra đều yêu cầu phải có biện pháp bảo vệ quyền riêng tư và an toàn dữ liệu cá nhân. Lần đầu tiên, trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân cung cấp dịch vụ mạng được quy định rõ ràng, tạo nền tảng cho một môi trường số an toàn, minh bạch và có trách nhiệm hơn.

Với tầm bao quát, nội dung cập nhật và cơ chế hợp tác linh hoạt, Công ước Hà Nội không chỉ là bước tiến lớn trong đấu tranh chống tội phạm mạng mà còn là biểu tượng của thiện chí và đoàn kết quốc tế. Văn kiện này khẳng định quyết tâm của cộng đồng toàn cầu trong việc xây dựng một không gian mạng an toàn, công bằng và nhân văn, vì lợi ích chung của mọi quốc gia và người dân trên thế giới.

Tiến Linh

Các tin khác

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Ngày 15/5, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã hội kiến đồng chí Jo Yong Won, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân Tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em, an toàn trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng; công bằng trong cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển.

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 14/5, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về những vấn đề đang được dư luận đặc biệt chú ý liên quan đến tình hình quần đảo Trường Sa của Việt Nam, nỗ lực ứng phó trước rủi ro từ virus Hanta và Báo cáo đặc biệt 301 của Hoa Kỳ năm 2026 về vấn đề sở hữu trí tuệ của Việt Nam.

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Theo dự thảo,  Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng.

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Cuộc thi viết “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới” lần thứ 5 (2025-2026) do Báo Quân đội nhân dân phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tiếp tục kết nối, huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. 31 tác phẩm xuất sắc của cuộc thi sẽ được công bố trong lễ trao giải vào tối 19/5 tại Hà Nội.

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Chiều 12/5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, do đồng chí Athsaphangthong Siphandone, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Viêng Chăn dẫn đầu, đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.

Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm

Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm

Ngày 12/5/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Bí thư đã xem xét, quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với ba đảng viên vi phạm nghiêm trọng trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.