Bộ Tài chính thong dong, doanh nghiệp xăng dầu hốt bạc

Lãi khủng 29,3 tỷ đồng mỗi ngày

Theo Petrolimex, giá xăng nhập khẩu tại thị trường Singapore (nơi các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu Việt Nam nhận hàng), ngày 21/5/2012 thì: xăng Ron 92 có giá 115,24 đôla/thùng. Mỗi thùng xăng có 159 lít, quy giá đôla cùng ngày là 20.870 đồng, ta có:

115,24 x 20.870: 159 = 15.126 đồng/lít

Giá trên cộng các khoản thuế và phí sau:

- Thuế tiêu thụ đặc biệt 10%

- Thuế giá trị gia tăng (VAT) 10%

- Thuế nhập khẩu 2%

- Phí môi trường 1.000 đồng/lít

- Lợi nhuận định mức 600 đồng/lít

- Chi phí lưu kho, bến bãi 600 đồng/lít

- Trích quỹ bình ổn 300 đồng/lít

Cộng các khoản thuế, phí trên, sẽ được:

15.126 + 1.512 + 1.512 + 302 + 1.000 + 600 + 600 + 300 = 20.952 đồng.

Giá xăng A92 hiện tại là 23.300 đồng/lít, vậy mức lãi là 2.348 đồng/lít.

Mỗi ngày, các doanh nghiệp bán ra khoảng 12,5 triệu lít xăng, lãi tới 29,3 tỷ đồng. Đối với dầu tuy lãi ít hơn song với 25 triệu lít dầu mỗi ngày, doanh nghiệp cũng bỏ túi trên chục tỷ đồng. Riêng "ông lớn" Petrolimex, mỗi ngày bán ra khoảng 7,5 triệu lít xăng và 15 triệu lít dầu, lợi nhuận bỏ túi lên tới hàng chục tỷ đồng. Xu hướng giảm đã kéo dài hơn 1 tháng và đang ngày càng giảm sâu.

Mức lãi trên chưa tính lợi nhuận định mức mà các doanh nghiệp đã ung dung bỏ túi 600 đồng/lít cùng cái gọi là "phí lưu kho, bến bãi" 600 đồng nữa.

Lợi nhuận này cũng mới chỉ tính bề nổi: dựa trên giá công khai tại Singapore và giá đôla thị trường. Nhiều ý kiến cho rằng, giá niêm yết tại thị trường Singapore với giá nhập khẩu của các doanh nghiệp đầu mối là khác nhau, vì họ đã trừ chiết khấu hoa hồng cho các nhà nhập khẩu. Đây cũng là nguyên tắc trong kinh doanh, ví như một sản phẩm ghi x đồng trên nhãn mác, thì đó là giá bán đến tay người tiêu dùng, còn các đại lý đã được chiết khấu 10-30% hoa hồng. Điều này càng có cơ sở khi cuối năm ngoái, Bộ Tài chính cho rằng, giá nhập khẩu doanh nghiệp công bố so với giá ở tờ khai hải quan chênh nhau (tại thời điểm giảm 500 đồng/lít xăng ngày 26/8/2011, ngoài lợi nhuận định mức, doanh nghiệp lãi 780 đồng/lít).

Thị trường xăng dầu méo mó

Kiểu kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam hiện tại là kiểu kinh doanh kỳ lạ. Sự kỳ lạ ở chỗ:

- Khi xăng dầu thua lỗ, Nhà nước phải bỏ ra hàng nghìn tỷ đồng để bù đắp cho doanh nghiệp. Chẳng hạn, năm 2008 xăng dầu lỗ hơn 10.000 tỷ đồng và được Nhà nước cấp bù lỗ. Trớ trêu hơn, năm 2011, trong tổng số 1.840 tỷ đồng thua lỗ, có hơn 516,1 tỷ đồng là số tiền chi trả sai quy định tại Thông tư 234/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính (chủ yếu trả hoa hồng cao hơn quy định) nhưng Petrolimex khi đó lại đánh lận sang khoản lỗ. Từ chỗ lẽ ra phải xử lý, truy thu, việc biến thành khoản lỗ nhằm rút tiền ngân sách!

Khi xăng dầu lãi đậm, lợi nhuận lại rơi cả vào túi doanh nghiệp mà trực tiếp là các ông chủ doanh nghiệp, còn Nhà nước cũng chỉ chờ đợi ở các khoản thuế.

Lỗ hay lãi, rốt cuộc chỉ ngân sách nhà nước và người dân chịu thiệt, còn bất luận trường hợp nào, doanh nghiệp cũng thu lợi, chỉ khác mức độ: lúc lãi vừa, lúc lãi khủng.

- Kinh doanh xăng dầu cực kỳ đặc thù: Bất luận trong mọi trường hợp, nhu cầu tiêu thụ cũng ít thay đổi. Người dân không thể vì xăng đắt mà cất xe đi bộ, nhà máy không thể vì dầu cao mà đóng cửa! Mọi ngành nghề kinh doanh đều phải đi tìm thị trường, thậm chí hành trình đó rất gian nan. Còn xăng dầu, thị trường luôn đông đúc, luôn đợi sẵn ở bất kỳ thời điểm nào.

- Mọi ngành nghề kinh doanh đều phải sử dụng chất xám để nâng cao chất lượng sản phẩm, phân phối sản phẩm. Xăng dầu chỉ đơn giản là việc múc về rồi rót bán. Chỉ với động tác như vậy mà nhìn bảng biểu các loại phí trên, thấy xăng dầu "khổ" đến mức nào khi phải gánh cả cái gọi là "phí lưu kho, phí định mức…". Chưa kể, xăng nhập về còn bị xe bồn rút ruột, đổ cặn bã vào, rồi cây xăng thì sửa đồng hồ, sửa chíp…, thi nhau "rút ruột" khách hàng. 

- Năm nay, khi kinh tế khó khăn, hầu hết doanh nghiệp đều gặp thách thức, tiếp cận vốn khó, kinh doanh khó. Thế mà xăng dầu không hề, lại lãi đậm!

Những ý đó đủ thấy ngành nghề kinh doanh này thật kỳ lạ.