Xử lý nhiều nhưng vi phạm vẫn tiếp diễn
12h kém, ngõ Hàng Chai (Hà Nội) kín người và xe qua lại. Tiếng trống trường của một trường cấp hai ngay cạnh con ngõ này vang lên, báo hiệu giờ tan học. Chỉ ít phút sau, vài ba học sinh vẫn mặc nguyên đồng phục, vai đeo ba lô đã xuất hiện ở điểm trông giữ xe, vội vàng trả tiền, rồi lấy xe máy, nổ ga phóng đi.
Bác trông xe than thở: “Có một số cháu đi xe máy từ lớp 8 . Cũng không hiểu sao bố mẹ giao xe cho trẻ đi sớm thế. Nguy hiểm quá!”. Tình cảnh trên không chỉ diễn ra ở khu vực này, mà còn diễn ra ở nhiều điểm trông giữ xe quanh các trường cấp hai, cấp 3 ở Hà Nội.
Thông tin từ Phòng CSGT Hà Nội, từ đầu tháng 10 cho đến nay, các tổ công tác đặc biệt của đơn vị này liên tục ra quân tuyên truyền, xử lý tình trạng phụ huynh và học sinh vi phạm trật tự ATGT. Chỉ tính sơ bộ, lực lượng chức năng toàn thành phố đã xử lý hơn 6.000 trường hợp vi phạm giao thông thuộc nhóm lứa tuổi học sinh và xử phạt hơn 300 phụ huynh về hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện cầm lái.
Nghị định số 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt có quy định, người nào giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông sẽ bị phạt tiền từ 800 nghìn đến 2 triệu đồng đối với cá nhân, từ 1,6 - 4 triệu đồng đối với tổ chức là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô. Nếu người được giao xe gây tai nạn, chủ xe sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo luật sư, hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển là hành vi nguy hiểm cho xã hội, song hình phạt hiện tương đối nhẹ, chủ yếu là phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ nên chưa đủ răn đe. Dù trực tiếp học sinh, thanh thiếu niên là người có hành vi điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe gây ra tai nạn, song nếu người lớn không mua xe, không tạo điều kiện cho các cháu điều khiển tham gia giao thông, chắc chắn các cháu không có xe sử dụng.
Cần xử nghiêm việc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển
Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông – Cục CSGT cho biết, qua 1 tháng thực hiện cao điểm xử lý vi phạm TTATGT liên quan học sinh cho thấy, tình trạng vi phạm quy định pháp luật về TTATGT của lứa tuổi này ngày càng diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng. 10 tháng đầu năm 2024, Công an TP Hà Nội phát hiện 116 vụ gây rối trật tự công cộng do các nhóm đối tượng thanh, thiếu niên tụ tập điều khiển xe máy chạy tốc độ cao, lạng lách, đánh võng.
Thống kê 6 tháng đầu năm 2024, lực lượng CSGT toàn quốc đã xử lý 84.971 trường hợp học sinh vi phạm TTATGT, tạm giữ 47.437 xe mô tô. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm: Không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, đi xe dàn hàng ngang, vượt đèn đỏ, phóng nhanh, vượt ẩu, đi xe mô tô khi chưa đủ điều kiện (không có giấy phép lái xe)… trong đó có tới 42.520 trường hợp chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện. Công an các địa phương đã xử lý 17.253 trường hợp giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển, khởi tố 100 vụ, 110 bị can về hành vi giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Theo Đại tá Nguyễn Quang Nhật, thực trạng này rất đáng lo ngại, là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến cho TNGT trong học sinh tăng cao. Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm, toàn quốc đã xảy ra 1.147 vụ TNGT liên quan đến học sinh, làm chết 436 em, bị thương 1.222 em, so với 6 tháng đầu năm 2023 đã tăng 40 vụ (tăng 3,61%).
Thời gian qua, lực lượng CSGT đã phối hợp cùng với lực lượng Công an cơ sở, ngành Giáo dục kiểm tra các bãi gửi xe của học sinh THPT, phát hiện nhiều trường hợp học sinh đi xe mô tô khi chưa có giấy phép lái xe. Lực lượng chức năng cũng xử lý cả hành vi giao xe của người lớn nhưng một thời gian, đâu lại vào đấy.
Đại tá Nguyễn Quang Nhật lo ngại khi nhiều phụ huynh buông lỏng quản lý đối với con em mình. Quá trình mời phụ huynh lên làm việc để xử lý về hành vi giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển cho thấy, nhiều phụ huynh chỉ cần con đòi hỏi là sẵn sàng mua xe cho con đi mà không cần quan tâm hay tính toán nên mua xe gắn máy hay xe mô tô cho con thì phù hợp. Sự buông lỏng quản lý còn thể hiện ở việc, qua điều tra, phát hiện có những cháu dùng tiền tiết kiệm mua xe mô tô rồi giấu bố mẹ gửi xe ở gần nhà. Ngày các cháu vẫn đi học bình thường nhưng đến tối lại trèo cửa ban công ra khỏi nhà, lấy xe tụ tập với bạn bè.
"Lực lượng CSGT xử lý vi phạm giao thông của học sinh ngày hôm nay nhưng ngay ngày mai các em lại vi phạm như không có vấn đề gì bởi bố mẹ không quan tâm. Sự quan tâm của phụ huynh đối với con em để tránh xa tệ nạn xã hội rất đáng báo động, đáng phải xem xét", Đại tá Nhật bày tỏ. Vị này cũng phân tích thêm: Luật TTATGT đã dành riêng một điều quy định về tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về TTATGT đường bộ cho lứa tuổi học sinh, trách nhiệm chính thuộc về Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tuỳ theo các cấp học.
Ngoài ra, các cán bộ CSGT có trách nhiệm hướng dẫn kỹ năng lái xe máy an toàn cho trẻ em từ 16 đến dưới 18 tuổi, là đối tượng chủ yếu điều khiển xe gắn máy. Đồng thời, cần thiết phải đưa kiến thức về pháp luật TTATGT đường bộ vào giảng dạy chính khóa để bắt buộc học sinh có ý thức thực hiện tham gia giao thông một cách an toàn.
Đặc biệt, với trẻ chưa đủ tuổi điều khiển, bố mẹ tuyệt đối không giao xe cho con. Cục CSGT mới đây đã đề xuất tăng mức phạt gấp 5 lần (từ 4 - 6 triệu đồng lên 28 - 30 triệu đồng) đối với hành vi giao xe cho người chưa đủ tuổi điều khiển. Để ngăn tai nạn liên quan đến hành vi trên, cần xử nghiêm việc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển, ngay cả khi chưa gây ra hậu quả.
Xử phạt 436 phụ huynh vì giao xe cho con khi chưa đủ tuổi điều khiển 
