Bí ẩn "nèm yêu" của người Mường Phú Thọ

Diện kiến thầy "nèm" xứ Mường

Trong thế giới người Mường hiện vẫn tồn tại những nét văn hóa bùa ngải linh thiêng và bí ẩn. Để tìm hiểu thực hư câu chuyện, chúng tôi tìm về thị trấn Tân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ, nơi tập trung nhiều người Mường sinh sống và có nhiều thầy bùa, thầy "nèm" vẫn đang "hành nghề" bùa chú. Hỏi về "nèm" yêu, hầu như những người dân trong vùng đều tin tưởng rằng "nèm" yêu là có thật. Họ chỉ đường cho chúng tôi tìm vào nhà 2 thầy bùa có tiếng của vùng là Hà Văn Nhã và Hà Văn Giành.

Ông Nhã và ông Giành vốn là hai anh em cùng cha khác mẹ, được những người mẹ của mình truyền cho cách làm "nèm" của người Mường Hòa Bình. Ông Nhã cho biết, ông bắt đầu học "nèm" từ năm 22 tuổi. Hai vị sư phụ của ông chính là mẹ nuôi Hà Thị Nghi và mẹ kế Hà Thị Tám, những thầy bùa nổi tiếng đời trước. Hàng năm, bắt đầu từ mùng 1 cho đến mùng 10 Tết, ông Nhã cùng các học trò quây quần bên sư phụ để nghe truyền dạy các khẩu quyết và cách thức "nèm". Đầu tiên phải học thuộc thần chú bằng tiếng Mường mà không sai một từ, cứ thế học trong vài năm đến khi thuộc làu làu. Tuy nhiên không phải cứ học thuộc thần chú là làm được "nèm", mà phải đợi đến khi người thầy qua đời, nếu thầy truyền lại bí quyết vào giấc mơ cho người nào thì người đó sẽ làm được "nèm" và ông Nhã chính là người đã nhận được bí quyết làm "nèm" từ giấc mơ về người mẹ nuôi của mình.

Cũng như ông Nhã, ông Giành được học "nèm" từ năm 22 tuổi, nhưng đến tận năm 45 tuổi, ông mới làm được "nèm". Trước đó ông cũng đã từng thử nhiều lần nhưng đều không hiệu nghiệm.

Theo ông Giành, quan trọng nhất khi làm "nèm" là phải đúng ngày, đúng giờ, tức là con trai thì phải làm lễ vào mùng 1, con gái phải làm lễ ngày rằm và phải đúng ngày sinh âm lịch của người làm "nèm". Thông thường người đi làm "nèm" phải mang áo của người cần làm đến trước một ngày để ông ghi lại tên tuổi, ngày sinh và để đúng 12h  ngày rằm, hoặc ngày mùng 1 thì làm lễ, như thế "nèm" mới có hiệu nghiệm.

 Khi "nèm", phải đọc thần chú liền một hơi cho hết bài. Nếu bị đứt đoạn thì phải nghỉ lấy hơi đọc lại. Đọc thầm, tuyệt đối không cho ai nghe thấy, niệm đủ 3 lần mới hà hơi vào gạo, hoặc muối rồi bí mật bỏ vào nồi cơm, canh để ăn, tự khắc đôi vợ chồng sẽ yêu thương nhau. Nếu một cô gái hoặc một chàng trai thích một người mà có đủ tên tuổi, ngày sinh của người ấy thì ông cũng có thể làm "nèm" cho người ấy yêu lại.

Những trường hợp ông Nhã và ông Giành làm "nèm" chủ yếu là những cặp vợ chồng chán ghét nhau, vợ hoặc chồng có bồ bên ngoài. Nếu muốn vợ chồng yêu thương nhau, chỉ cần lấy gừng xát vào áo của người vợ, hoặc người chồng và làm "nèm", rồi mang về mặc như bình thường thì họ sẽ thấy yêu nhau hơn. Hoặc chỉ cần làm lễ và đọc thần chú bằng một cốc nước, người vợ đem về vuốt lên mặt mình, khi chồng nhìn vào mặt vợ sẽ thấy yêu vợ hơn rất nhiều. Để chứng minh, hai ông đưa cho chúng tôi xem những quyển sổ dày cộp với danh sách dài dằng dặc những người mà ông làm "nèm" từ đầu năm 2013 đến nay, từ Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An… đến cả những vùng xa xôi như Sài Gòn, Tây Nguyên.

Tiếp xúc với những người dân địa phương, phóng viên được biết: Ở xứ Mường  này, ngoài ông Nhã, ông Giành cũng có một số thầy bùa nữa làm "nèm" hiệu quả. Từ trước đến nay, đa số các thầy "nèm" đều làm việc thiện, nếu làm "nèm" ác như vợ chồng bỏ nhau, hàng xóm bạn bè ghét nhau, mà nặng nhất là làm cho người khác chết thì sẽ gặp quả báo.

Ở xóm bên, trước đây có ông thầy "nèm" từng làm điều ác mà gặp họa. Một lần, ông này ra vườn định chặt buồng chuối về giấm thì thấy mất, ông ta liền về làm "nèm" cho kẻ trộm phải chết. Hôm sau ông ta mới phát hiện ra người chặt buồng chuối chính là cô con dâu, biết là không thể cứu được, ông ta chỉ bảo cô con dâu tắm rửa, ăn uống và nghỉ ngơi, tranh thủ chăm sóc các con, sau đó cô này chết còn ông ta về sau cũng chết vì bệnh trọng.

Những lá bùa bí ẩn

Để kiểm chứng sự thực của việc làm "nèm" yêu, chúng tôi tìm gặp bà D., cũng là người trong xóm, người mà được ông Nhã, ông Giành và những người dân địa phương khẳng định đã từng được làm "nèm" yêu để giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Bà D. kể: Cách đây mấy chục năm, bố mẹ bà chỉ có 2 cô con gái. Khi bà mới 15 tuổi, đã thích một chàng trai cùng làng, bố mẹ muốn chồng bà phải ở rể cùng các cụ vì nhà không có con trai, nhưng anh này lại không đồng ý. Sau nhiều lần tìm hiểu, các cụ đã ưng một anh công nhân, khi đó 21 tuổi, từ nơi khác đến làm việc ở nông trường gần nhà bà, anh này cũng đồng ý ở rể nhà bà. Khi 2 bên gia đình làm lễ cưới thì bà và chồng bà mới lần đầu gặp mặt nhau. Đến năm bà 20 tuổi, bà thấy chán cuộc sống vợ chồng vì không lấy được người mình yêu, người chồng hiện tại thì già và không thấy hợp, 2 ông bà hay cãi nhau lắm. Nhưng chẳng hiểu một thời gian sau, bà lại thấy cuộc sống gia đình hạnh phúc, yên ấm, không bao giờ cãi vã, to tiếng với nhau như lúc trước nữa. 2 vợ chồng yêu thương nhau hết mực và lần lượt sinh được 5 người con. Đến lúc chồng bà mất, người nhà bà mới nhờ ông Nhã đến cởi "nèm" yêu cho bà, lúc đấy bà mới biết bố mẹ mình trước đây đã nhờ ông này làm "nèm" yêu cho hai vợ chồng.

Đem thắc mắc về việc làm "nèm" và phải cởi "nèm" của bà D. đến hỏi ông Giành, chúng tôi được ông cho biết: "Bà D. chính là chị vợ của tôi. Đúng là trước đây gia đình bà D. có nhiều mâu thuẫn tưởng bỏ nhau nên bố mẹ bà D. đã nhờ thầy bùa làm "nèm" cho bà để hàn gắn gia đình. Sau khi chồng bà D. mất, ông Nhã có cởi "nèm" cho bà D., vì bà ấy bị làm "nèm" yêu nặng quá, tôi là em rể nếu cởi nèm cho bà D. sẽ không hiệu nghiệm mà cần có thầy khác cao tay hơn. Bình thường khi làm "nèm" yêu, thì vợ chồng thấy yêu thương nhau hơn thôi, còn vợ chồng bà ấy quấn quýt như hình với bóng, nếu không cởi thì bà ấy sẽ mất sớm theo ông ấy".

Ông Giành kể thêm: "Có ông mở nhà hàng ở dưới Hà Nội nhưng làm ăn bao lâu mà không có khách cũng lên nhờ tôi làm "nèm". Sau khi làm "nèm" xong, ông ta mang cốc nước về lau rửa bàn ghế và kê lại theo chiều tôi bảo thì từ đó ông ta ăn nên làm ra. Thi thoảng, ông ta vẫn gọi điện cho tôi để hỏi thăm sức khỏe. Việc trả tiền làm "nèm" là tùy tâm của khách, nhưng nếu khách muốn làm "nèm" ác thì dù có trả bao nhiêu chúng tôi cũng không nhận. Chúng tôi chỉ làm việc thiện, chứ làm ác không thể tồn tại lâu được".

Một câu chuyện về thầy "nèm" Hà Văn T. xảy ra chưa lâu và vẫn là đề tài bàn tán của người dân Tân Sơn mỗi khi rảnh rỗi. Thầy T. ở khu 4, thị trấn Tân Sơn có cô con gái đến tuổi lấy chồng nhưng với hình thức trung bình nên vẫn chưa tìm đâu được bến đậu. Ông T. đã quyết định "nèm" cho con gái mình với một người đàn ông trung niên giàu có làm nghề xây dựng, dù anh ta đã có gia đình. Tuy nhiên chỉ một thời gian sau, ông T. mất vì bệnh nặng, cô con gái vẫn bám chặt người đàn ông kia dù gia đình anh ta ra sức phản đối, ngăn cấm. Nhiều người cho rằng, ông T. đã làm việc thất đức, nên dù sau mấy năm chôn cất, thi thể ông ta vẫn còn nguyên, gia đình phải chôn lại và không biết bao giờ có thể cải táng được.

Hay như trường hợp của ông Hà Văn Th., vốn là một thầy bùa giỏi ở Tân Sơn, nhưng ông ta lại làm bùa cho nhiều người đàn bà đẹp mê mình. Có lẽ ở Việt Nam, ông được coi là người nhiều vợ nhất với tất thảy 10 người. Nhưng cuối đời, người ta lại chứng kiến ông sống và chết trong già nua, cô độc. Các bà vợ đều bỏ đi hết, đó là cái giá phải trả cho việc làm thất đức của ông.

Câu chuyện về "nèm" yêu và những người làm "nèm" dường như vẫn chưa có hồi kết khi vẫn còn nhiều người không gặp may mắn trong tình yêu, công việc tìm đến "nèm" như một giải pháp hữu hiệu về mặt tâm linh. Tuy nhiên hiệu quả thật sự của nó thì đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu, giải thích và chứng minh được.