1. Những mảnh đời tha phương cầu thực, rời xa ruộng rẫy để đến một nơi xa lạ, bán sức lao động để mong tìm kiếm cơ hội đổi đời, từ trước đến nay không còn là chuyện gì đó quá xa xôi nữa. Dù biết trước có rất nhiều cạm bẫy, khó khăn, lọc lừa chờ đợi phía trước, song ước muốn và ý chí thoát khỏi lũy tre làng, rời xa cảnh “con trâu đi trước, cái cày theo sau” đã trở thành sức mạnh vươn ra xứ người của không ít lao động thôn quê ngày nay. Bài học từ thảm cảnh Angola, Lybia… chưa bao giờ là một cái gì đó quá muộn màng, nhưng khát vọng mưu sinh đã bất chấp tất cả. Xứ Nghệ gần đây, không chỉ có nỗi đau của những phụ nữ, sơn nữ, trẻ em bị lừa bán mãi mãi không trở về, mà gần đây, những đức ông chồng, nam thanh niên khỏe mạnh, cũng theo chân nhau sang xứ người để làm thuê, cũng một đi không trở lại, đẩy hàng chục, thậm chí hàng trăm gia đình vào cảnh khốn cùng, con mất cha, vợ mất chồng, họ hàng mất người thân. Và dĩ nhiên, nỗi bất hạnh của người này luôn là cơ hội cho kẻ khác, trong hoàn cảnh này, cơ hội được “trao” cho những kẻ buôn người.
2. Huyện Quỳ Châu, một trong những địa bàn nhức nhối về nạn buôn người của tỉnh Nghệ An, thời gian gần đây tái diễn và có chiều hướng gia tăng tình trạng tổ chức người khác trốn đi nước ngoài, tội phạm mua bán người. Để triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, phòng ngừa có hiệu quả đối với các loại tội phạm này, lãnh đạo Công an huyện đã xác lập chuyên án đấu tranh.
Qua quá trình thu thập thông tin, sàng lọc đối tượng nghi vấn trên địa bàn, Ban chuyên án phát hiện nổi lên đối tượng Võ Thị Xoan (SN 1974) trú tại khối Hoa Hải 2, thị trấn Tân Lạc, huyện Quỳ Châu, có nhiều biểu hiện nghi vấn liên quan đến đường dây hoạt động mua bán người. Đây là đối tượng có thời gian sinh sống nhiều năm ở Trung Quốc, thỉnh thoảng xuất hiện tại địa phương. Và sau mỗi lần thị xuất hiện chớp nhoáng, lại thêm một số thiếu nữ, nam thanh niên trên địa bàn biến mất một cách khó hiểu.
Ngày 30/8 vừa qua, Võ Thị Xoan xuất hiện tại địa phương và có biểu hiện “gom người” để tiếp tục đưa sang bên kia biên giới bán. Quả đúng như dự đoán, chỉ sau một thời gian rất ngắn, thị đã “gom” được 11 người, gồm cả nam lẫn nữ để đưa sang Trung Quốc. Khi Xoan cùng nhóm người này đón xe về xuôi để chuẩn bị xuất ngoại, tổ công tác Công an huyện Quỳ Châu đã nhanh chóng chia thành nhiều tổ công tác bám sát mọi di biến động của đối tượng. Là đối tượng gian manh, có nhiều kinh nghiệm đối phó với cơ quan chức năng nên Võ Thị Xoan đã có những động thái “cắt đuôi” rất tinh vi. Sau khi đưa đoàn người vào TP Vinh, thị đón xe ngược ra địa phận huyện Diễn Châu rồi bất ngờ xuống xe, tập trung tại một nhà nghỉ chờ đêm xuống mới tiếp tục chặng hành trình. Tuy nhiên, đến 1h ngày 31/8, khi xe chở đoàn người này chạy theo quốc lộ 48B lên đường mòn Hồ Chí Minh để ra Lạng Sơn, đến địa phận xã Nghĩa Thuận, thị xã Thái Hòa thì bị tổ công tác bắt giữ. Qua kiểm tra hành chính 11 người đi cùng, trong đó có 6 nam, 5 nữ thuộc xã Châu Hạnh, những người này khai nhận đang trên đường trốn sang Trung Quốc để tìm kiếm việc làm. Tại cơ quan CSĐT Công an huyện, thị Xoan khai nhận, đã câu kết với một số đối tượng người Trung Quốc, thu của mỗi người dân 5 triệu đồng để tổ chức cho những người này trốn sang Trung Quốc. Trước đó, thị cũng đã câu kết với một số đối tượng tổ chức đưa hàng chục người khác ở xã Châu Hạnh trốn đi Trung Quốc.
3. Cũng liên quan đến đưa người đi Trung Quốc làm việc, trước đó, vào ngày 18/8, Công an huyện Con Cuông (Nghệ An) cũng đã tiến hành bắt giữ đối tượng Vi Thị Viên (SN 1966), trú tại bản Làng Yên, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông về hành vi mua bán người. Từ năm 2010 đến nay, Viên đã lừa bán 5 phụ nữ sang Trung Quốc, chiếm đoạt hơn 420 triệu đồng. Năm 2002, Vi Thị Viên bị một đối tượng lạ mặt bán sang Trung Quốc làm nô lệ tình dục. Trải qua một thời gian cay đắng, tủi nhục nơi xứ người, đến cuối năm 2008, Viên tìm mọi cách để thoát khỏi động quỷ rồi trở về Việt Nam. Để trả thù đời và có tiền, từ cuối năm 2008, Vi Thị Viên đã liên lạc với những người quen cũ ở bên Trung Quốc thiết lập đường dây buôn bán người. Bằng cách vẽ ra viễn cảnh tươi sáng ở xứ người, với mức lương trên 10 triệu đồng, Viên đã khiến không ít phụ nữ sa bẫy. Năm 2009, Viên đã lừa chị Hà Thị Ngưu (SN 1979) và chị Vi Thị Vân (SN 1977) trú tại bản Làng Yên, xã Môn Sơn, sang Trung Quốc để bán cho hai người đàn ông bản địa thu được 130 triệu VND. Đầu năm 2014, Viên tiếp tục lừa được chị Vi Thị Tích (SN 1986), trú tại bản Làng Giềng, xã Chi Khê sang Trung Quốc bán chị với giá 160 triệu đồng và ngày 20/3/2014, đối tượng này tiếp tục lừa hai chị Lô Thị Vinh (SN 1963) và chị Vi Thị Đào (SN 1965), trú xã Môn Sơn sang Trung Quốc bán hai chị được 130 triệu đồng. Tuy nhiên, do bị bắt ép làm nô lệ tình dục cực khổ nên hai chị Vinh và Đào đã trốn được về Việt Nam và làm đơn tố giác Viên ra trước pháp luật. Qua quá trình xác minh đối tượng trong đường dây buôn người, Công an huyện Con Cuông đã quyết định thành lập chuyên án đấu tranh, triệt phá. Ngày 18/8, sau khi thâm nhập địa bàn và điều tra đối tượng, cơ quan Công an huyện Con Cuông phối hợp với Đồn biên phòng Môn Sơn, Công an xã Chi Khê phá chuyên án trên và ra lệnh bắt khẩn cấp đối tượng Viên khi thị đang ở nhà riêng tại xã Môn Sơn.
Cũng tại huyện biên giới này của xứ Nghệ, từ sau Tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014, có một người đàn bà lạ mặt vào hai bản Hồng Thắng và Hồng Điện, thuộc xã Đôn Phục rủ rê nam, nữ thanh niên khỏe mạnh ở xã “sang Trung Quốc làm việc”, lương cao. Có gần 20 người dân, trong đó có nhiều cặp vợ chồng gửi con cho người thân rồi cùng đi, nhưng không có hợp đồng lao động. Người dân phải bán lúa, bán heo, bán bò để nộp tiền cho môi giới 7 triệu đồng để “đi nước ngoài làm việc”. Sau đó nhiều tháng trời, gần 20 lao động này ra đi mà không liên lạc về nhà, khiến cả bản hoang mang, lo lắng. Không như lời hứa ban đầu của má mì là làm công ăn lương, công việc nhàn hạ, lương cao ngất ngưởng, những người này sau khi được đưa qua biên giới đã ngay lập tức bị bán vào các lò gạch của những ông chủ người Trung Quốc, bị bóc lột sức lao động hết sức thậm tệ và dã man. Thậm chí, họ còn không được trả lương, đến lúc muốn trở về nhà còn bị bắt người thân phải nộp tiền chuộc mới được trở về.
Anh Vi Thiết (SN 1985), một người dân trú xã Đôn Phục vừa trở về sau những tháng ngày lao động quần quật ở Trung Quốc cho biết, sau khi vượt sông sang đất nước bạn, anh và nhiều người khác được đưa đến xưởng chế tác đá và bị cấm ra ngoài. Dù được hứa trả lương cao, công việc nhẹ nhàng song anh phải làm việc quần quật cả ngày và chỉ được nuôi ăn, không được trả một đồng lương nào. Người lao động xin về họ cũng không cho. Cuối tháng 5/2014, may mắn khi cảnh sát Trung Quốc ập vào bắt người lao động vì lý do không có giấy tờ. Sau hai tháng bị nhốt, anh được liên lạc với người thân để gửi tiền chuộc 3,5 triệu đồng rồi mới thả cho về nước. Anh Thiết cho biết thêm, sang nước bạn, đàn bà bị bán làm vợ hoặc vào động mại dâm, còn đàn ông bị bán vào các công trường lao động khổ sai, tủi nhục muôn vàn.
Thượng tá Nguyễn Đăng Việt, Phó Trưởng Công an huyện Con Cuông, cho biết thêm, vấn nạn buôn bán người ở các huyện miền Tây xứ Nghệ diễn biến hết sức phức tạp, dù cơ quan Công an đã tích cực vào cuộc, bắt nhiều đối tượng song lợi dụng sự thiếu hiểu biết, cả tin của bà con dân tộc thiểu số nên vấn nạn này vẫn tái diễn. Bởi vậy, cùng với cơ quan chức năng thì hơn bao giờ hết, người dân cần phải biết tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy cuộc đời
