Hội thảo diễn ra trong dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (4/9/1975 – 4/9/2025); 23 năm Ngày Quốc tế Hòa bình; 41 năm thành lập Ủy ban Hòa bình TP Hồ Chí Minh và thiết thực kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Phát biểu khai mạc, ThS. Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó Giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh nhấn mạnh: "Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh là một thiết chế văn hóa có nhiều đóng góp quan trọng trong việc gìn giữ ký ức, lan tỏa nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của lịch sử dân tộ, góp phần tích hợp nhiều nội dung giáo dục và truyền thống yêu nước, giá trị hòa bình và phát triển”.
Tại hội thảo, bà Tôn Nữ Thị Ninh, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình TP Hồ Chí Minh khẳng định, hội thảo góp phần thúc đẩy đối thoại, hợp tác và chia sẻ sáng kiến trong lĩnh vực bảo tàng học, sử học và nghiên cứu hòa bình. Đặc biệt, nhiều nghiên cứu thời gian gần đây còn viết tiếp câu chuyện hòa bình trong kỷ nguyên mới; nêu giải pháp, định hướng quan trọng giúp bảo tàng tiếp tục là mô hình đặc biệt để giữ gìn di sản, thúc đẩy hòa giải và hợp tác quốc tế.
Tham luận tại hội thảo, bà Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng Áo dài, nguyên Giám đốc Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh chia sẻ, bà từng có 26 năm gắn bó với Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. “Từ năm 1998, bảo tàng đã trở thành thành viên của Mạng lưới Bảo tàng vì hòa bình thế giới (INMP). Bảo tàng cũng rất tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục hòa bình, như: Tổ chức triển lãm; giao lưu cựu chiến binh; hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam. Nhờ những nỗ lực này, bảo tàng đã được trao nhiều danh hiệu quốc tế, và trở thành biểu tượng cho hữu nghị và hòa bình”, bà Huỳnh Ngọc Vân nói.
Dưới góc nhìn "Bảo tàng vì hòa bình" và sứ mệnh "giảng đường hòa bình", PGS.TS Hà Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP Hồ Chí Minh cho biết, triết lý “gác lại quá khứ, hướng tới tương lai” được Việt Nam áp dụng một cách nhất quán, ngay cả với những đối thủ từng gây ra chiến tranh, nhằm hàn gắn vết thương và củng cố nền tảng hòa bình lâu dài trên cơ sở hòa giải và hợp tác.
Theo ông Ron Carver, Giám đốc Quỹ Giáo dục về kiến tạo hòa bình ở Việt Nam, trong những năm gần đây, các nỗ lực của Hoa Kỳ đã tích cực tham gia vào hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh, giảm thương đau cho các thế hệ chịu ảnh hưởng bởi vũ khí hóa học và bom sát thương ở Việt Nam.
Ông Ron Carver cũng đánh giá cao việc Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh muốn đưa vào một triển lãm nhìn nhận vai trò của Hoa Kỳ trong nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh, nhất là đối với những nạn nhân chất độc da cam, bom mìn chưa nổ ở Việt Nam. Đồng thời, hy vọng rằng Chính phủ Hoa Kỳ sẽ duy trì sự hợp tác này và khôi phục nguồn tài chính cũng như sự hợp tác để có thể tiếp tục công cuộc khôi phục hậu quả chiến tranh ở Việt Nam.
Tại hội thảo, gần 70 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã tập trung vào các nội dung về khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam. Đó là các giá trị lịch sử, truyền thống yêu hòa bình và vai trò của bảo tàng trong giáo dục thế hệ trẻ; 50 năm lan tỏa hòa bình, để khẳng định vị thế của Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh như một biểu tượng văn hóa, thành viên trong hệ thống bảo tàng vì hòa bình thế giới.
Bảo tàng Chứng tích chiến tranh - điểm đến lịch sử vì hòa bình 
Bảo tàng ‘chứng tích chiến tranh’ của một cựu tử tù Côn Đảo 
