“Bàn thắng vàng” của Madam Pang
Trước khi LĐBĐ Thái Lan công bố hợp đồng mới về bản quyền truyền hình Thai League, bóng đá xứ chùa vàng dưới nhiệm kỳ của Chủ tịch Nualphan Lamsam (Madam Pang) trải qua những ngày tháng không yên ả. LĐBĐ Thái Lan thua kiện Siam Sports trong việc khai thác bản quyền truyền hình Thai League trong giai đoạn từ 2001 đến 2016. Điều đó khiến cho tổ chức đứng đầu bóng đá Thái Lan phải trả số tiền lên tới 360 triệu baht (tương đương với 272 tỷ đồng). Cứ mỗi tháng chậm trễ thanh toán, LĐBĐ Thái Lan phải trả lãi 1,13 tỷ đồng, tương đương với 40 triệu đồng tiền lãi/ngày.
Vẫn là câu chuyện bản quyền truyền hình Thai League. Hơn 1 năm về trước, 16 CLB hàng đầu của Thái Lan nhấp nhổm khi giải VĐQG tụt giá thảm hại. Một công ty đấu thầu đưa ra đề nghị 50 triệu baht cho bản quyền truyền hình của 1 mùa giải phát sóng. Đây là một con số quá thấp, nếu đối chiếu với dòng chảy lịch sử xoay quanh nguồn thu này mà Thai League có được. Nên nhớ năm 2017, Thai League đạt mốc 900 triệu baht trước khi chạm mốc 1 tỷ baht (2018). Sang năm 2019 và 2020, giá trị Thai league tăng ấn tượng, khi đạt ngưỡng 1,1 - 1,2 tỷ baht. Hiển nhiên, các CLB Thai League chẳng thể nào yên tâm, trước tình cảnh nguồn thu bản quyền truyền hình thụt giảm tối thiểu 20 lần so với thời kỳ đỉnh cao rực rỡ.
Chưa dừng lại ở đó, 2 ngày trước khi có bản quyền truyền hình mới, Thai League trải qua một phen rúng động. Một loạt CLB có ý định ly khai, tách khỏi tầm kiểm soát của Madam Pang và LĐBĐ Thái Lan, tổ chức giải riêng do bất mãn với cách vận hành của tổ chức đứng đầu bóng đá đất nước chùa vàng.
Trước hàng loạt tin dữ liên tục ập đến, Madam Pang rốt cuộc cũng có bàn thắng vàng cứu nguy bản thân cũng như LĐBĐ Thái Lan. Ngày 7/6, tổ chức này thông báo ký hợp đồng bản quyền truyền hình mới cho Thai League. Theo đó trong thời hạn 4 năm, tính đến hết mùa giải 2028/29, hai hạng đấu cao nhất Thái Lan được nhận 1,4 tỷ baht (khoảng 1.120 tỷ đồng). Trung bình mỗi mùa giải, Thai League 1 và 2 sẽ nhận 350 triệu baht. Con số này không cao hơn so với “KPI” 500 triệu baht mà nhiều CLB Thái Lan kỳ vọng trước đó, khi LĐBĐ Thái Lan mời thầu. Nhưng dẫu sao, nó vẫn đủ lớn để giúp từng đội có thêm 1 nguồn thu đủ tốt trong việc phát triển nội lực và tham gia mua bán trên thị trường chuyển nhượng.
Đặc biệt hơn, sự kiện này cũng giúp cho LĐBĐ Thái Lan chặn đứng ý tưởng ly khai từ một số đội cực đoan. “Chúng tôi đang lắng nghe, nghiên cứu các phương án tái cấu trúc hệ thống thi đấu chuyên nghiệp. Nhưng chưa có mô hình nào được thông qua. Nhiệm vụ của tôi là quản lý thật chuyên nghiệp”, Madam Pang thở phào sau “bàn thắng vàng ở phút 90”.
Tấm gương cho V.League
Madam Pang cho biết có 3 công ty tham gia đấu giá và quá trình đàm phán kéo dài qua 5-6 vòng trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng. Khác với các thương vụ thường được giữ kín, bà Madam Pang công khai toàn bộ giá trị hợp đồng sau khi ký kết, đồng thời khẳng định sẽ đề nghị đối tác gia hạn thêm 2 năm (năm thứ 5 và 6) với mức giá tương đương.
Điều quan trọng giúp các CLB Thai League đồng thuận với thương vụ mới mà LĐBĐ Thái Lan đem lại chính là lợi nhuận. Được biết, một phần nguồn thu từ bản quyền truyền hình sẽ được chia lại cho các đội thuộc Thai League 1 và 2. Trong đó, mỗi đội bóng ở Thai League 1 nhận 15 triệu baht (khoảng 12 tỷ đồng), còn các đội Thai League 2 được hỗ trợ 4 triệu baht (khoảng 3 tỷ đồng). Như đã nói kể trên, số tiền này hậu thuẫn phần nào cho các CLB nâng tầm nguồn lực dựa trên hoạt động chuyển nhượng hoặc cải tạo cơ sở vật chất. Tựa như một vòng lặp vô tận, giá trị của Thai League vì thế mà đứng top đầu trong hệ thống các giải bóng đá Đông Nam Á hiện nay.
Liên hệ với chính V.League, giải VĐQG của Việt Nam cũng đã có cuộc cách mạng bản quyền truyền hình cách đây 3 năm. Lúc bấy giờ, vào năm 2022, Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) và FPT Play công bố hợp tác chiến lược. Cũng như hệ thống giải của Thái Lan, FPT Play sở hữu gói bản quyền truyền hình từ V.League, hạng Nhất Quốc gia đến Cúp Quốc gia, từ năm 2023 đến 2027. Đổi lại, con số cho mỗi mùa giải là 60 tỷ đồng.
So với giai đoạn từ 2016-2022, khi đối tác cũ sở hữu bản quyền truyền hình trả quyền lợi chỉ mang tính tượng trưng, việc giải chuyên nghiệp Việt Nam (bao gồm V.League) có nguồn thu từ bản quyền truyền hình là một bước tiến lịch sử. Tuy nhiên, nếu so với những gì mà Thai League có được trong giai đoạn tới đây, khoản thu từ bản quyền truyền hình của V.League vẫn còn kém hơn tới 4 lần! Điều đó phần nào phản ánh sự khiêm tốn trong sức hút đến từ V.league, nếu đối chiếu với Thai League, ngay cả khi giá trị thương mại của giải đấu số 1 Thái Lan đã sụt giảm khá nhiều so với thời hoàng kim.
V.League cần học hỏi gì từ Thai League?
Quyền lợi của CLB là mấu chốt cho câu trả lời kể trên. Thực tế, các đội bóng tại V.League thường xuyên phải hy sinh quyền lợi, xoay quanh lịch thi đấu thường niên. Bởi luôn có một khoảng nghỉ kéo dài ít nhất 1 tháng tại mỗi mùa V.League, nhằm tạo điều kiện cho U22 hay ĐTQG thi đấu AFF Cup hoặc SEA Games.
Vô hình trung, V.League bị đứt gãy guồng hoạt động. Bản thân các CLB rơi vào cảnh phải đá dồn trước và sau giải đấu. Những rủi ro về chấn thương đối với các cầu thủ chủ lực hay nguồn tài chính bị đội lên do mùa giải kéo dài là điều mà các CLB phải đối mặt. Kéo theo đó, sự quan tâm của người hâm mộ dành cho giải đấu cũng ảnh hưởng theo chiều hướng xấu. Những nhà tài trợ nước ngoài dè dặt với V.League. Những “Mạnh thường quân” trong nước cũng chỉ đưa ra các đề nghị với giá trị thấp với giải đấu này. Ngay cả với bản quyền truyền hình, FPT Play cũng chỉ đưa ra con số 60 tỷ dành cho V.League, dù rằng đại diện các CLB và VPF kỳ vọng ở một khoản tiền lớn hơn.
Hiển nhiên, giá trị của V.League đang ở mức độ thấp. Nó đến từ việc các CLB cấu thành nên giải đấu không được đảm bảo về quyền lợi và cũng chẳng đấu tranh cho thứ mà họ đáng ra được hưởng nhiều hơn. Khác với sự gay gắt đến từ Thai League, các ông bầu và đại diện Ban lãnh đạo đội bóng V.League vẫn đồng thuận cho những quãng nghỉ dài, dù hệ thống SEA Games và AFF Cup chẳng hề nằm trong FIFA Days.
ĐT Việt Nam và bài toán Việt kiều chơi bóng ngoài V.League 
Niềm tin cho V.League từ CLB Công an Hà Nội 
Cuộc đua vô địch V.League chỉ còn song mã 
