Những con số ấn tượng
Từ năm 2023 đến nay, lực lượng ANĐT được Đảng, Nhà nước và Bộ Công an tin tưởng, giao thụ lý điều tra 236 vụ án, 988 bị can về các tội kinh tế, tham nhũng, chức vụ. Trong đó, có 14 vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo; nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trong lĩnh vực ngoại giao, y tế, giáo dục, công thương, dầu khí, điện lực.
Có thể kể đến như vụ án xảy ra tại Cục lãnh sự Bộ Ngoại giao; vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Vận tải và Thương mại Xuyên Việt Oil và một số cơ quan, tổ chức liên quan; vụ án xảy ra tại Bộ Công Thương... Mỗi vụ án có những khó khăn và đặc thù riêng, song với quyết tâm cao, bằng các biện pháp nghiệp vụ, đơn vị đã đảm bảo bắt giữ đúng người, đúng tội; áp dụng các biện pháp kê biên, phong tỏa, tạm giữ trên 20 nghìn tỷ đồng phục vụ thu hồi tài sản cho Nhà nước.
Công tác điều tra tuân thủ quy định của pháp luật, chấp hành nghiêm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, quan điểm "không phải xử lý nhiều là tốt", "không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai"; tạo lan tỏa theo phương châm "xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực". Đặc biệt, đã vận dụng Nghị quyết số 68- NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân vào công tác điều tra, xử lý tội phạm. Qua đó, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân được khắc phục hậu quả thiệt hại để miễn, giảm trách nhiệm hình sự, nhằm thu hồi tài sản cho Nhà nước và phát triển kinh tế tư nhân. Đồng thời, khơi thông "điểm nghẽn", tạo động lực phát triển đất nước, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ.
Chia sẻ về công việc của đơn vị, Đại tá Dương Bá Luyện, Trưởng phòng điều tra các loại án khác, Cục ANĐT cho biết: “Đây là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp vì trong bối cảnh mở cửa hội nhập hiện nay, cùng tác động mặt trái của cơ chế thị trường, các loại tội phạm nói chung, tội phạm về kinh tế, chức vụ, tham nhũng nói riêng hoạt động ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Các đối tượng cấu kết thành "băng", "nhóm" chặt chẽ, triệt để lợi dụng các sơ hở trong công tác quản lý Nhà nước, trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách của Nhà nước để hoạt động phạm tội và che giấu tội phạm”.
Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để cán bộ chiến sỹ Cục ANĐT cống hiến tài năng, sức lực, trực tiếp góp phần quan trọng vào thành công trong điều tra, xử lý hàng trăm vụ án phạm các tội về kinh tế, chức vụ, tham nhũng lớn, đặc biệt nghiêm trọng. Kết quả điều tra, xử lý các vụ án đã đảm bảo các yêu cầu chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, quán triệt, thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, không để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá.
Điển hình là vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Bộ Công thương và các tỉnh, thành phố. Quá trình điều tra, Cơ quan ANĐT xác định một số cá nhân có chức vụ, quyền hạn tại Bộ Công thương và các cơ quan liên quan đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quá trình tham mưu, xây dựng, ban hành cơ chế chính sách giá điện ưu đãi đối với điện mặt trời; thực hiện không đúng quy định của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, dẫn đến mở rộng trái quy định diện đối tượng được hưởng giá điện ưu đãi, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho Nhà nước và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Ngày 28/6/2023, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự; quá trình điều tra vụ án, đã khởi tố 12 bị can với các tội danh tương ứng. Tháng 12/2024, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã kết thúc điều tra vụ án, đề nghị truy tố 12 bị can. Kết quả, Tòa án nhân dân TP Hà Nội và Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội đã đưa vụ án ra xét xử, tuyên phạt các bị cáo từ 3 năm tù (cho hưởng án treo) đến 6 năm tù giam.
Trong vụ án này, ngay sau khi tiếp nhận kiến nghị của Thanh tra Chính phủ và các nguồn tin liên quan, Cục ANĐT đã thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để tập trung điều tra, làm rõ bản chất vụ án.
Vụ án có tính chất đặc biệt phức tạp do liên quan lĩnh vực chuyên môn sâu về quy hoạch điện, cơ chế giá điện, quản lý năng lượng tái tạo; liên quan nhiều bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, nhiều dự án điện mặt trời và khối lượng tài liệu đặc biệt lớn kéo dài qua nhiều giai đoạn. Tuy nhiên, bằng tinh thần trách nhiệm cao, Cục ANĐT đã nhanh chóng bóc tách toàn bộ quá trình tham mưu, xây dựng, sửa đổi nội dung Dự thảo Quyết định số 13/2020/QĐ- TTg; làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân liên quan trong việc tham mưu mở rộng trái quy định diện đối tượng được hưởng chính sách giá điện ưu đãi đối với các dự án điện mặt trời tại tỉnh Ninh Thuận.
Quá trình điều tra còn thể hiện rõ trình độ nghiệp vụ của Cơ quan ANĐT Bộ Công an khi phải nghiên cứu, phân tích khối lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật; hồ sơ quy hoạch điện, hồ sơ dự án, tài liệu điện tử, báo cáo chuyên ngành, tài liệu họp, ý kiến thẩm định và nhiều dữ liệu chuyên môn phức tạp trong lĩnh vực năng lượng. Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã làm rõ toàn bộ chuỗi hành vi từ quá trình xây dựng chính sách, tiếp thu ý kiến, chỉnh lý dự thảo đến việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật trái với tinh thần Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời xác định đầy đủ hậu quả thiệt hại đặc biệt lớn gây ra cho EVN với tổng số tiền hơn 1.043 tỷ đồng.
Thông qua kết quả điều tra vụ án, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã làm rõ những sơ hở, bất cập trong cơ chế quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo, nhất là trong công tác tham mưu xây dựng chính sách, cơ chế giá điện ưu đãi, quy hoạch phát triển điện lực và cơ chế kiểm soát quyền lực trong quá trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Kết quả điều tra đã góp phần quan trọng trong việc cảnh báo nguy cơ lợi ích nhóm, lợi dụng chính sách ưu đãi của Nhà nước trong lĩnh vực năng lượng; đồng thời tạo cơ sở thực tiễn quan trọng để hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật trong quá trình phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Từ điều tra vụ án, kiến nghị nhiều giải pháp quan trọng trong quản lý Nhà nước
Trong vụ án xảy ra tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương và một số tỉnh, thành phố khác, các đối tượng đã lợi dụng chính sách quản lý lao động, cư trú đối với người nước ngoài để tổ chức làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; hợp thức hóa hồ sơ xin cấp giấy phép lao động, thẻ tạm trú, thị thực nhằm đưa hàng trăm người nước ngoài ở lại Việt Nam trái phép. Đồng thời, hình thành đường dây đưa - nhận hối lộ có tổ chức với sự tiếp tay của một số cán bộ có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan quản lý Nhà nước….
Thành tích đặc biệt nổi bật của Cục ANĐT là đã làm rõ phương thức, thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong công tác quản lý lao động người nước ngoài để tổ chức cho hàng trăm người nước ngoài ở lại Việt Nam trái phép. Kết quả điều tra xác định, các đối tượng đã sử dụng pháp nhân "công ty ma" , làm giả hồ sơ doanh nghiệp, giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, giả giấy khám sức khỏe, lý lịch tư pháp, giấy xác nhận chuyên gia... nhằm hợp thức hóa điều kiện cấp giấy phép lao động, thẻ tạm trú và thị thực cho người nước ngoài. Chỉ riêng một nhóm đối tượng đã làm giả hàng nghìn tài liệu để phục vụ việc hợp thức hóa cư trú trái phép cho người nước ngoài tại Việt Nam.
Thông qua kết quả điều tra vụ án, Cục ANĐT đã tham mưu, kiến nghị nhiều giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý lao động người nước ngoài, quản lý cấp giấy phép lao động, thẻ tạm trú, thị thực; tăng cường kiểm tra, xác minh thực tế doanh nghiệp bảo lãnh; siết chặt công tác hậu kiểm và phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước.
Thành công của vụ án tiếp tục khẳng định quyết tâm rất cao của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đấu tranh với tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia và các hành vi lợi dụng chính sách quản lý Nhà nước để xâm phạm an ninh, trật tự của đất nước.
