Bài cuối: Cát Hải - Điểm đến phát triển, an toàn

Đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng gồm 388 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có hai đảo lớn là Cát Bà và Cát Hải. Đây là khu vực có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, kinh tế của Hải Phòng và đất nước.

Được giao nhiệm vụ đảm bảo ANTT tại địa bàn trọng điểm, Công an đặc khu Cát Hải đã có những cách làm hay, sáng tạo trong phòng ngừa và đấu tranh phòng chống tội phạm.

Cụ thể hóa phong trào thi đua “Ba nhất” qua hiệu quả công việc

Nằm trong vùng tam giác kinh tế, Hải Phòng là trung tâm kinh tế lớn của khu vực phía Bắc, là cửa ngõ giao thương quốc tế với hệ thống cảng biển phát triển, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong và ngoài nước. Trong khi đó, đặc khu Cát Hải là địa bàn kinh tế trọng điểm của Hải Phòng, với tuyến đường giao thông thủy nội địa bao quanh, luồng hàng hải quốc tế chạy qua, có cảng Container chuyển tải hàng hóa của tàu thuyền trong nước và quốc tế. Cầu Tân Vũ, phà Đồng Bài - Cái Viềng nối liền đặc khu Cát Hải với nội thành Hải Phòng, tạo điều kiện thuận lợi đi lại cho người dân và phát triển kinh tế.

Hiện nay, trên địa bàn đặc khu có nhiều nhà máy và dự án lớn đang hoạt động: Nhà máy sản xuất và lắp ráp ô tô Vinfast, nhà máy Deep, nhà ga cáp treo tại đảo Cát Hải (của tập đoàn Sungroup), bến Cảng quốc tế Lạch Huyện, các khu resort du lịch…

Thiên nhiên còn ban tặng cho đặc khu Cát Hải vùng biển đẹp, thuận lợi cho phát triển các dịch vụ du lịch và khai thác nuôi hải sản. Mỗi năm, đặc khu Cát Hải đón khoảng 3 triệu khách du lịch trong và ngoài nước tới thăm quan du lịch.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, cũng kèm theo tiềm ẩn về tội phạm, tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật cũng gia tăng với tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Để phản ánh về đơn vị Công an cấp xã ở vùng biển đảo thực hiện phong trào thi đua “Ba nhất”, giữa tháng 9, nhóm phóng viên đã có mặt tại đây. Khác với không khí náo nhiệt giữa mùa hè, những chuyến phà ra đảo Cát Bà cũng thưa chuyến và khách hơn. Tại đảo Cát Bà, nhiều chủ nhà hàng, khách sạn đang “xả hơi” sau một mùa hè náo nhiệt với rất đông du khách nội địa để chuẩn bị một mùa đón khách Tây - Những vị khách rất ưa đến Cát Bà vào độ giữa mùa thu và đầu mùa đông.

Thượng Hoàng Xuân Hiển, Trưởng Công an đặc khu Cát Hải cho biết, để nhằm thực hiện có hiệu quả trong phong trào thi đua “Ba nhất” và phong trào “Mỗi ngày một việc tốt phục vụ nhân dân”, Công an đặc khu Cát Hải đã cụ thể hóa thành hành động, nêu cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tính gương mẫu của người đứng đầu và gắn trách nhiệm cho từng CBCS trong thực hiện phong trào đạt kết quả theo chỉ đạo của Bộ Công an, Công an Hải Phòng. Mỗi CBCS đều viết chương trình hành động, hàng tháng có báo cáo kết quả thực hiện. Những cách làm hay, sáng tạo được phát huy, nhân rộng.

Mô hình “Điểm dịch vụ hành chính Công an lưu động - Vì nhân dân phục vụ” là điển hình của tinh thần “Vì nhân dân phục vụ”. Mô hình này ra đời xuất phát từ đặc thù là địa bàn biển đảo, dân cư sống không tập trung, khó khăn trong công tác giải quyết thủ tục hành chính, chỉ huy Công an đặc khu nghiên cứu, báo cáo đề xuất Công an TP, Đảng ủy, UBND đặc khu xây dựng và thực hiện. Lĩnh vực áp dụng gồm: Đăng ký cư trú; cấp, quản lý căn cước công dân và định danh điện tử; đăng ký, quản lý phương tiện giao thông. Hiện nay, Công an đặc khu đã chủ động trang cấp trang thiết bị phục vụ mô hình và đã tổ chức cấp căn cước công dân lưu động cho các cháu học sinh từ 6 đến dưới 14 tuổi tại các Trường tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn.

Hiệu quả của Mô hình thấy rõ, khi góp phần giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại cho người dân, nhất là với những người ở các hòn đảo cách biệt trung tâm. Người dân được cán bộ Công an trực tiếp hướng dẫn, giải đáp ngay tại địa bàn cư trú, hạn chế tình trạng thiếu giấy tờ, thao tác sai hoặc phải đi lại nhiều lần. Đứng góc độ công tác cải cách hành chính, Mô hình đã tạo sự chuyển biến về phương thức phục vụ, thể hiện rõ tinh thần: “Lấy người dân làm trung tâm - lấy sự hài lòng của nhân dân làm mục tiêu phục vụ”. Thay vì chỉ tập trung giải quyết thủ tục tại trụ sở, Công an Đặc khu chủ động xác định nhu cầu, địa bàn và đưa dịch vụ đến gần người dân. Đây chính là sự “Gần dân nhất” thiết thực nhất.

Đối với thầy cô giáo, huynh và học sinh, việc áp dụng Mô hình này trong việc lưu động cấp cước công dân cho trẻ em từ 6-14 tuổi đã đem lại hiệu quả rõ rệt. Trong thư cảm ơn của thầy Hoàng Văn Tùng, Hiệu trưởng trường TH&THCS Đoàn Đức Thái và cô Trần Thị Phương Thảo, Hiệu trưởng trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, bày tỏ sự cảm kích khi học sinh của trường được các chú Công an đến tận nơi làm căn cước.

Từ tháng 7/2025, đến nay, thông qua việc thực hiện có hiệu quả phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, Công an đặc khu đã tìm và trả lại cho 6 công dân bị thất lạc tài sản khi đến địa bàn đặc khu du lịch, truy tìm thành công 2 người bị mất tích thông qua việc đăng tải các thông tin trên mạng xã hội. Việc triển khai các mô hình đã huy động sức mạnh của toàn dân cùng lực lượng Công an tham gia công tác bảo đảm ANTT, phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa ngay tại cơ sở…

Đánh giá về kết quả đấu tranh phòng chống tội phạm, đồng chí Hoàng Xuân Hiển cho biết, 9 tháng đầu năm nay, tỉ lệ điều tra, khám phá án các loại đạt 100%; kéo giảm 33% đối tượng truy nã trong nước, không phát sinh truy nã mới; Giảm 12% tội phạm về trật tự xã hội so với cùng kỳ năm 2025, không để xảy ra các vụ việc, vụ án tạm đình chỉ điều tra; xây dựng đặc khu Cát Hải không có ma túy; xây dựng lực lượng tiến thẳng lên hiện đại năm 2026.

Cùng người dân bám biển, vươn khơi

Sáng 12/9, chiếc cano của tổ công tác Công an đặc khu Cát Hải rẽ sóng đưa chúng tôi đến khu dân cư mặt nước trên vịnh Lan Hạ. Làng chài Cái Bèo với trên 100 bè nuôi trồng hải sản đậu san sát nhau tạo thành một làng nổi giữa thắng cảnh Lan Hạ thật bình yên. Thiếu tá Trần Văn Trung, CSKV cho biết, làng có 183 người dân sinh sống. Gắn bó với làng nên anh quen mặt, thuộc tên hầu hết người dân. Thấy cano của Công an đặc khu đi qua, nhiều chủ bè giơ tay vẫy chào rất thân thiện.

Cano tiếp tục tiến xa ra vịnh Lan Hạ và dừng lại ở khu vực lồng bè đang thực hiện đề tài “Nghiên cứu phục tráng và bảo vệ nguồn gen cá Bè vẫu” của Viện Nghiên cứu thuỷ sản I, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tại đây, chúng tôi tận mắt thấy những con cá song quý hiếm nặng 50 – 60kg. Anh Đinh Văn Quý, người trông coi bè cho biết, mỗi khi thấy cano tuần tra đi qua bè lại thấy vui vì có thêm tiếng chào hỏi, cười nói cũng như yên tâm về công tác bảo vệ. Đây là nơi nghiên cứu, bảo tồn gen và nhân giống các loài cá quý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Việc cho cá ăn, theo dõi chúng sinh sản được thực hiện quy trình nghiêm ngặt giống như cách bảo vệ chúng.

Còn anh Nguyễn Văn Tuấn, chủ bè thu mua hải sản thì cho biết, anh ở bè hơn 10 năm. Công việc hàng ngày là thu mua hải sản bà con đánh bắt, rồi chuyển cho vợ bán trên chợ Cát Bà. Vào mùa cao điểm, anh thuê thêm 2 nhân viên phụ giúp. Mỗi lần có người thêm đến cư trú trên bè, anh chủ động đăng ký tạm trú cho họ. Dù ở giữa biển khơi, nhưng CSKV thường xuyên qua lại nên việc đăng ký cũng rất thuận lợi.

Trò chuyện với Thiếu tá Trần Văn Trung, chúng tôi được biết, anh là CSKV được giao quản lý cư dân mặt nước. Ngoài làng chài, bè nổi nuôi hải sản, anh còn quản lý một khu dân cư mặt nước nhưng ở trên ... mặt đất. Đó là làng cổ Việt Hải.

CBCS Công an đặc khu Cát Hải hỗ trợ bà con làng Việt Hải bị ngập lụt do mưa lớn trong trận bão số 3 vào tháng 8/2026.

Đây là ngôi làng cổ được hình thành hơn 100 năm do ngư dân vào đây tránh bão lập nên. Để đến đây, có hai cách là đi đò/cano từ bến cảng Cái Bèo hoặc đi bộ xuyên vườn quốc gia Cát Bà (khoảng 14-15km). Làng có 89 hộ dân với gần 300 nhân khẩu. Ngôi làng đẹp một bức tranh giữa biển khơi này thu hút chục nghìn khách du lịch ghé thăm mỗi năm. Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi có cơ sở 3 tại đây với khoảng 20 học sinh theo học.

Khi đến nhà ông Bùi Quang Lập ở giữa làng, tôi ngạc nhiên trước ngôi nhà thường thấy ở thập niên 70, 80 của thế kỷ trước ở miền Bắc vẫn còn nguyên vẹn; căn bếp với mái gianh, vách đất khiến tôi được quay về thời thơ bé ở quê ngoại. Vì gìn giữ, bảo tồn được nguyên bản những ngôi nhà chỉ còn trong ký ức, nên đây cũng là địa điểm thu hút rất đông khách du lịch cả trong và ngoài nước.

Trong khi chúng tôi đang trò chuyện với vợ chồng ông, thì chú chó mẹ với bầu sữa lúc lắc từ đâu chạy về quấn chặt chân đồng chí Trung, đồng chí Đại ngoáy đuôi rối rít. Vợ ông Lập cho biết, “gia đình chúng tôi xem mấy anh em Công an như người nhà, đi lại thân quen lắm”. Cũng bởi được người dân coi như người thân, nên đồng chí CSKV thường xuyên được mời tham dự đám cưới, đám giỗ, mừng nhà mới, mừng đầy tháng... Cơn bão số 3 hồi tháng 8 vừa qua, với những trận mưa lớn trong nhiều ngày khiến làng cổ Việt Hải chìm trong biển nước, chính các đồng chí Công an vượt biển ra đây hỗ trợ người dân.

“Dân số của làng có chưa đầy 300 người, nhưng hiện có 21 chàng trai chưa vợ, trong khi con gái của làng lại ... không có”, Trung vui vẻ chia sẻ về những “tồn tại” của làng. Trương Mai Vũ, chàng trai tham gia lực lượng an ninh cơ sở rất điển trai, phụ trách quản lý xe điện đưa đón du khách cũng nằm trong “top 21 này”. Khi được hỏi về việc trai làng ... ế vợ, Vũ cười ngượng nghịu... Hy vọng, thông qua việc đón khách hàng nghìn lượt khách ghé thăm làng mỗi năm, các chàng trai làng cổ trên vùng biển đẹp như bức tranh này sẽ tìm được ý trung nhân.

Anh Lê Văn Thảo, khách du lịch đến từ Phú Thọ cảm kích viết thư cảm ơn các đồng chí Công an sau tìm được cậu con trai bị lạc.

Với đặc thù địa bàn mặt nước rộng, đi lại khó khăn nhưng các đồng chí Công an đặc khu, từ CSKV, Cảnh sát trật tự, an ninh đều thường xuyên bám dân, sát dân. Việc đồng hành cùng người dân thể hiện qua những cách làm cụ thể, thiết thực như: Cấp căn cước công dân lưu động tại làng cổ Việt Hải; người dân cần làm các thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực Công an như: Đăng ký tạm trú, thường trú, đăng ký xe..., chỉ cần liên hệ với CSKV và chụp ảnh căn cước gửi qua Zalo. CSKV sẽ đẩy hồ sơ lên dịch vụ công trực tuyến giúp. Phần hồ sơ cứng, bà con có thể gửi qua người lái đò để giao cho đồng chí Cảnh sát để anh nộp cho bộ phận tiếp nhận thủ tục hành chính. Nhiều thủ tục hành chính, với sự hỗ trợ tận tình của cán bộ Công an, người dân có thể hoàn tất mà không cần lên bờ.

Như trên đã nói, đặc khu Cát Hải là địa bàn trọng điểm về phát triển vận tải hàng hải, thu hút đầu tư, thu hút du lịch. Để đảm bảo nơi đây là điểm đến phát triển bền vững, an toàn, CBCS Công an đặc khu đang ngày đêm thực thi nhiệm vụ, tích cực tham gia phong trào “Ba nhất” một cách hiệu quả, thiết thực.