Tuyên bố chung đưa ra sau Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 54 nhấn mạnh, trên cương Đặc phái viên của Chủ tịch ASEAN về Myanmar, ông Erywan Yusof sẽ có nhiệm vụ xây dựng lòng tin và uy tín với các bên liên quan, cũng như cung cấp một lịch trình rõ ràng nhằm thực thi Đồng thuận 5 điểm được đưa ra hồi tháng 4 vừa qua.
Kể từ khi chính biến tại Myanmar xảy ra hôm 1/2 với việc Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi và các quan chức đảng NLD bị bắt giữ, quân đội lên nắm quyền lực, ASEAN đã dẫn đầu các nỗ lực ngoại giao để giải quyết cuộc khủng hoảng, thúc đẩy ổn định và đối thoại giữa các bên tại Myanmar.
Tại Hội nghị Các nhà lãnh đạo ASEAN hôm 24/4 vừa qua, các nhà lãnh đạo ASEAN đã đạt được đồng thuận 5 điểm về tình hình Myanmar, trong đó có: Yêu cầu chấm dứt ngay lập tức bạo lực và tất cả các bên phải hết sức kiềm chế; tiến hành đối thoại mang tính xây dựng giữa tất cả các bên liên quan nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình; cử đặc phái viên của Chủ tịch ASEAN làm trung gian thúc đẩy tiến trình đối thoại; và cung cấp hỗ trợ nhân đạo cho người dân Myanmar thông qua Trung tâm AHA.
Ngoại trưởng thứ hai của Brunei là một trong 4 ứng cử viên được cân nhắc bầu chọn trở thành đặc phái viên ASEAN về Myanmar. Nhiều nguồn tin tiết lộ, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã quyết định lựa chọn ông Erywan trong cuộc họp hôm 2/8, song chưa được phía Myanmar chấp thuận. Tại phiên họp khác hôm 4/8, AP dẫn nguồn tin giấu tên cho biết, chính quyền quân sự Myanmar đã chấp nhận đề xuất này.
Trước đó, tại hội nghị trực tuyến diễn ra ngày 2/8, trao đổi về tình hình Myanmar và những tác động đối với ASEAN và khu vực, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN nhấn mạnh yêu cầu triển khai Đồng thuận 5 điểm và đề nghị đẩy nhanh hỗ trợ nhân đạo cho người dân Myanmar trong bối cảnh nước này đang hứng chịu tác động nặng nề của COVID-19.
Hôm 1/8, Hội đồng điều hành nhà nước (SAC) Myanmar ra sắc lệnh thành lập Chính phủ tạm quyền. Chính phủ mới do Tổng Tư lệnh quân đội Myanmar, Thống tướng Min Aung Hlaing làm Thủ tướng. Ông Min Aung Hlaing khẳng định sẵn sàng hợp tác với ASEAN trong khuôn khổ ASEAN, bao gồm đối thoại với các đặc phái viên của ASEAN tại Myanmar.
