Anh hùng Nguyễn Thị Lợi – Nữ điệp báo hóa thân cùng sóng nước Sầm Sơn

Năm 1950, dưới vỏ bọc là phu nhân một Quốc vụ khanh, nữ điệp báo Nguyễn Thị Lợi lặng lẽ bước lên Thông báo hạm Amiral d’Angevin của thực dân Pháp đang neo đậu ngoài khơi Sầm Sơn. Chiếc vali chị mang theo tưởng chừng là hành lý thông thường, nhưng ẩn giấu bên trong là 30kg thuốc nổ, vũ khí quyết định của một trận đánh sinh tử. Khi khoảnh khắc quyết định đến, chị đã dũng cảm kích hoạt khối thuốc, làm rung chuyển rồi nhấn chìm con tàu chiến kiêu hãnh của kẻ thù và hiến trọn thân mình cho Tổ quốc.

Theo tư liệu lịch sử, nữ anh hùng Nguyễn Thị Lợi sinh năm 1911 tại vùng đất Châu Đốc (An Giang). Từ nhỏ, chị đã nổi tiếng thông minh, cứng cỏi. Thanh xuân của chị gắn với một cuộc hôn nhân cùng người chồng quê miền Bắc, rồi theo chồng ra Bắc lập nghiệp. Nhưng chiến tranh khốc liệt đã cướp đi mái ấm nhỏ bé ấy, để lại nơi chị nỗi đau riêng. Không chịu khuất phục trước số phận, bi kịch ấy lại trở thành ngọn lửa hun đúc ý chí trong chị. Thanh Hóa, mảnh đất miền Trung giàu truyền thống cách mạng đã trở thành quê hương thứ hai, nơi chị quyết định gắn bó, hòa mình vào nhịp sống kháng chiến sục sôi.

Anh hùng Nguyễn Thị Lợi – Nữ điệp báo hóa thân cùng sóng nước Sầm Sơn -0
Tượng đài liệt sĩ Nguyễn Thị Lợi tại đường Hồ Xuân Hương, phường Sầm Sơn là "địa chỉ đỏ" của các thế hệ Công an nhân dân.

Cuối năm 1947, sau thất bại trong Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông, thực dân Pháp ráo riết triển khai âm mưu mới: Dựng nên “Chính phủ Bảo Đại”, lợi dụng chiêu bài “người Việt trị người Việt”, nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, làm suy yếu lực lượng kháng chiến. Nắm được mưu đồ này, Ty Điệp báo Nha Công an Trung ương đã cài cắm nhiều điệp viên vào nội bộ địch. Dưới vỏ bọc thủ lĩnh tổ chức ly khai “Phục Việt quốc gia cách mệnh Đảng”, đồng chí Hoàng Đạo (bí số A13), nguyên Trưởng Ty Công an Thanh Hóa, cùng đồng chí Kim Sơn (A14) đã khôn khéo tạo dựng “chiến khu giả” ở vùng giáp ranh Thanh – Nghệ (Thanh Hoá – Nghệ An), khiến tình báo Pháp và Bảo Đại hết sức tin tưởng. Bảo Đại sắc phong cho A13 (Hoàng Đạo) chức "Quốc vụ khanh" và A14 (Kim Sơn) chức Đại uý “Võ phòng ngự lâm quân".

Đầu năm 1950, phát hiện âm mưu đánh chiếm vùng tự do Thanh – Nghệ  - Tĩnh, Ty Điệp báo quyết định tung ra một kế hoạch đặc biệt táo bạo: Đánh đắm chiến hạm Amiral d’Angevin - Thông báo hạm lớn nhất của Pháp đang neo đậu ngoài khơi Sầm Sơn. Đây được coi là một trong những con át chủ bài, biểu tượng sức mạnh hải quân Pháp tại Đông Dương lúc bấy giờ.

Trước đó, Nguyễn Thị Lợi được tuyển dụng vào Ty Công an Thanh Hóa với nhiệm vụ ban đầu là nhân viên phục vụ. Nhưng qua tiếp xúc, đồng chí Hoàng Đạo đã nhanh chóng nhận ra sau vẻ ngoài dịu dàng, chị là người phụ nữ bản lĩnh, thông minh và giàu nghị lực. Sau một thời gian thử thách, Nguyễn Thị Lợi chính thức được kết nạp vào Tổ điệp báo A13, mang mật danh A16, sát cánh cùng Hoàng Đạo (A13), Kim Sơn (A14) và Chu Duy Kính (A15). Với nhan sắc thanh tú, phong thái đĩnh đạc và khả năng ứng biến linh hoạt, chị được tổ chức lựa chọn vào một vai diễn đặc biệt: Hóa thân thành “phu nhân Quốc vụ khanh” lên tàu Amiral d’Angevin đi Hà Nội chữa bệnh nhưng thực chất là mang vali thuốc nổ lên chiến hạm Pháp. 

Đêm 26 rạng sáng 27/9/1950, trời Sầm Sơn tối đen, sóng biển dữ dội. Một con thuyền nhỏ chở “phu nhân Quốc vụ khanh” Nguyễn Thị Lợi cùng vali “tài liệu” đặc biệt tiến ra khơi, áp sát chiến hạm Amiral d’Angevin. Đi cùng chị còn có Hoàng Đạo trong vai Quốc vụ khanh, Kim Sơn vai thông ngôn, Chu Duy Kính vai cần vụ cùng bốn dân quân chèo thuyền. Trước mắt họ, con tàu khổng lồ của Pháp như pháo đài thép giữa biển. Nguyễn Thị Lợi bình thản bước lên boong, dáng người thanh thoát trong tà áo dài giản dị. Chiếc vali nặng trĩu bên trong là hơn 30kg thuốc nổ được chị mang đến đặt đúng vị trí đã được tính toán. 

Khoảng 30 phút sau, một tiếng nổ long trời vang dậy, xé toạc màn đêm. Biển Sầm Sơn chấn động, con tàu Amiral d’Angevin nổ tung, chìm nghỉm xuống đáy sâu cùng hơn 200 sĩ quan, binh lính Pháp và hàng trăm tấn vũ khí. Nguyễn Thị Lợi anh dũng hi sinh, thân xác hòa cùng sóng nước quê hương. Trận đánh ấy đã làm cho quân dân cả nước phấn chấn, còn chính giới Pháp thì rúng động. Một chiến hạm hạng nặng bị đánh chìm ngay ngoài khơi Sầm Sơn điều mà tình báo Pháp không ngờ tới đã khiến tinh thần quân viễn chinh hoang mang tột độ.

Âm mưu mở rộng tấn công vào vùng tự do Thanh – Nghệ -  Tĩnh tan thành mây khói. Nội bộ địch rơi vào nghi ngờ, chia rẽ. Sự kiện Amiral d’Angevin trở thành một trong những dấu mốc quan trọng chứng minh sự trưởng thành vượt bậc của lực lượng An ninh nhân dân. Và trên tất cả, đó là minh chứng hùng hồn cho lòng quả cảm và trí tuệ của một nữ chiến sĩ.

Sau chiến công, Nguyễn Thị Lợi được Đảng, Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên chị được đặt cho nhiều con đường, trường học ở Thanh Hóa, An Giang. Hình tượng của chị không chỉ sống trong tượng đài ven biển Sầm Sơn, mà còn được dựng trang nghiêm trong khuôn viên Công an tỉnh Thanh Hóa nơi cán bộ, chiến sĩ Công an hằng năm đến thắp hương tưởng niệm.

Anh hùng Nguyễn Thị Lợi – Nữ điệp báo hóa thân cùng sóng nước Sầm Sơn -0
Mỗi năm, hàng trăm đoàn công tác, lớp lớp chiến sĩ trẻ lại dừng bước trước tượng đài, lắng nghe câu chuyện bi tráng về người phụ nữ đã “hóa thân cùng sóng nước”.

Mỗi năm, hàng trăm đoàn công tác, lớp lớp chiến sĩ trẻ lại dừng bước trước tượng đài, lắng nghe câu chuyện bi tráng về người phụ nữ đã “hóa thân cùng sóng nước”. Trong ánh mắt họ ánh lên niềm tự hào, xúc động bởi chiến công ấy chính là bài học sống động về lý tưởng cách mạng, về sự trung thành tuyệt đối, và tinh thần sẵn sàng hi sinh cho Tổ quốc.

Trên mảnh đất Thanh Hóa, câu chuyện về anh hùng Nguyễn Thị Lợi đã trở thành biểu tượng bất diệt, hun đúc tinh thần cho lớp lớp thế hệ Công an tỉnh Thanh Hóa. Từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, đến công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay, lực lượng Công an Thanh Hóa luôn phát huy truyền thống anh hùng, lập nhiều chiến công, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cho quê hương.

Phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” được triển khai rộng khắp, rèn giũa bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ, chiến sĩ. Công an Thanh Hóa nhiều lần được Đảng, Nhà nước trao tặng những phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới.

Hơn 75 năm đã trôi qua, nhưng mỗi khi chiều xuống, sóng biển Sầm Sơn vẫn vỗ bờ rì rầm như hát bản trường ca về người nữ anh hùng. Tượng đài Nguyễn Thị Lợi vẫn đứng đó, thanh cao, bất tử, nhắc nhở thế hệ hôm nay sống và cống hiến xứng đáng với máu xương cha anh. Người con phương Nam ấy đã vĩnh viễn “ở lại” cùng đất Thanh, nhưng tên tuổi và chiến công của chị sẽ mãi ngân vang, như khúc hùng ca không bao giờ lắng dịu trong trái tim dân tộc.

Trần Thắng

Các tin khác

Người chỉ huy trẻ giữ vững “mạch tham mưu” bằng bản lĩnh và trí tuệ

Người chỉ huy trẻ giữ vững “mạch tham mưu” bằng bản lĩnh và trí tuệ

Công tác tham mưu trong lực lượng Công an nhân dân là khâu then chốt bảo đảm cho mọi chủ trương, mệnh lệnh của lãnh đạo, chỉ huy được ban hành đúng, trúng và kịp thời. Đại úy Nguyễn Thế Hùng, Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp, Phòng Tham mưu Công an tỉnh Thanh Hóa đã và đang khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của một chỉ huy trẻ.

Thiếu tá Đặng Thị Thủy - nữ Đội trưởng có nhiều sáng kiến trong công việc

Thiếu tá Đặng Thị Thủy - nữ Đội trưởng có nhiều sáng kiến trong công việc

Hiện đang là Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp thuộc phòng Tham mưu Công an tỉnh Nghệ An, Thiếu tá Đặng Thị Thuỷ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, thường xuyên tìm tòi, đổi mới phương pháp để nâng cao hiệu quả công tác, qua đó, góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và được các cấp ngành khen thưởng...

Người thầm lặng góp nên những chiến công của Cảnh sát hình sự Hà Tĩnh

Người thầm lặng góp nên những chiến công của Cảnh sát hình sự Hà Tĩnh

Không ồn ã, phô trương, cũng rất ít xuất hiện mỗi khi đơn vị mừng công sau mỗi chuyên án xuyên Việt, xuyên quốc gia được bóc gỡ, song vai trò của anh là không thể thiếu, đặc biệt là những vụ án tìm bắt tội phạm trên không gian mạng. Anh là Đại úy Lương Hữu Nam, cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Tĩnh -  1 trong 20 gương mặt trẻ Công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.

Người cán bộ tham mưu và dấu ấn chuyển đổi số

Người cán bộ tham mưu và dấu ấn chuyển đổi số

Gắn với công việc tham mưu nhiều năm, Trung tá Đỗ Anh Vũ, cán bộ Phòng Tham mưu tổng hợp, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia đã quá quen với những ngày làm việc xuyên đêm, những dịp nghỉ lễ vẫn thường trực tại cơ quan để làm việc, góp phần trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt Đề án 06, dữ liệu chuyển đổi số. Anh là gương điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND.

Nữ Trung tá với nhiều cách làm hay trong tham mưu, phục vụ xây dựng và hoàn thiện thể chế

Nữ Trung tá với nhiều cách làm hay trong tham mưu, phục vụ xây dựng và hoàn thiện thể chế

Tham mưu trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, một nhiệm vụ tưởng chừng rất khô cứng, nhưng với với sự sáng tạo, nhiều cách làm hay, Trung tá Nguyễn Thị Ngọc Thúy, Phó Trưởng phòng Phòng Tham mưu tổng hợp, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đề xuất “đúng, trúng và kịp thời” nhiều giải pháp phục vụ công tác xây dựng pháp luật, bám sát yêu cầu thực tiễn của nhiệm vụ tham mưu.

Người cán bộ tham mưu đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục và đào tạo

Người cán bộ tham mưu đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục và đào tạo

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu Công an nhân dân (18/4/1946 – 18/4/2026), nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu trong phong trào thi đua sẽ được tôn vinh. Trong số đó có Thượng tá, TS Nguyễn Văn Hoàng, Trưởng phòng Tham mưu tổng hợp, Cục Đào tạo, Bộ Công an, một cán bộ tham mưu nhiều năm gắn bó và đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục, đào tạo trong lực lượng CAND.

Phó Thủ tướng gửi Thư khen Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng triệt phá nhiều đường dây buôn lậu

Phó Thủ tướng gửi Thư khen Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng triệt phá nhiều đường dây buôn lậu

Chiều nay 3/4, lãnh đạo Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Cảnh sát kinh tế) Công an TP Đà Nẵng cho biết Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, vừa gửi Thư khen, ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc của đơn vị trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm thời gian qua.

Khen thưởng các tập thể, cá nhân triệt phá vụ án “Xôi Lạc TV”

Khen thưởng các tập thể, cá nhân triệt phá vụ án “Xôi Lạc TV”

Ngày 3/4, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên tổ chức lễ trao Bằng khen của Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam tặng các tập thể, cá nhân thuộc Công an tỉnh Hưng Yên có thành tích tham gia triệt phá vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên hệ thống “Xôi Lạc TV”.

Chiến công thầm lặng của An ninh Phú Yên ở bến Vũng Rô năm xưa

Chiến công thầm lặng của An ninh Phú Yên ở bến Vũng Rô năm xưa

Giữa không gian lấp loáng nắng vàng sáng tháng Tư, vịnh biển Vũng Rô dưới chân đèo Cả thêm trong xanh, hiền lành và dịu êm. Từ trên cao nhìn xuống, Vũng Rô như một hồ nước thênh thang rộng lớn nằm giữa dãy núi với cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình. Trước kia, Vũng Rô là điểm cực Nam Phú Yên; còn bây giờ là phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk, nối liền vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa.

Phó Thủ tướng Chính phủ gửi Thư khen Công an Đắk Lắk

Phó Thủ tướng Chính phủ gửi Thư khen Công an Đắk Lắk

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vừa có Thư khen gửi Công an tỉnh Đắk Lắk, biểu dương thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Những thanh niên CSGT tiêu biểu toàn quốc nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Những thanh niên CSGT tiêu biểu toàn quốc nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Ngày 27/3, tại Thủ đô Hà Nội, Cục CSGT (Bộ Công an) tổ chức trao Giải thưởng “Gương thanh niên CSGT tiêu biểu” năm 2026. Trong 63 cá nhân xuất sắc được vinh danh trên toàn quốc, Công an Cà Mau tự hào có 3 cán bộ trẻ tiêu biểu, gồm: Đại úy Phan Nhựt Trường, Bí thư Đoàn cơ sở; Đại úy Phan Vũ Phương và Thượng úy Nguyễn Nhật Vi, cán bộ Phòng CSGT.

Trung sĩ Nguyễn Văn Tài - Dấu ấn quả cảm giữa dòng lũ dữ

Trung sĩ Nguyễn Văn Tài - Dấu ấn quả cảm giữa dòng lũ dữ

Khi ranh giới giữa sự sống và cái chết trở nên mong manh như sợi chỉ, bản lĩnh và lòng quả cảm của người chiến sĩ Công an nhân dân chính là “phao cứu sinh” vững chắc nhất cho những người đang lâm nạn. Câu chuyện về Trung sĩ Nguyễn Văn Tài – Cán bộ Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực 6, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Thanh Hóa là một minh chứng sống động cho tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Người “giải mã” những vụ án khó

Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Người “giải mã” những vụ án khó

Trong dòng chảy không ngừng nghỉ của cuộc đấu tranh bảo vệ An ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, có những chiến sĩ lặng lẽ mà bền bỉ, không ồn ào nhưng luôn ở tuyến đầu những trận tuyến cam go, phức tạp. Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Phó Đội trưởng Đội 1, Phòng An ninh điều tra, Công an tỉnh Thanh Hoá là một trong những người như thế. Với tư duy sắc bén, bản lĩnh vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao, anh đã góp phần “giải mã” nhiều vụ án tưởng chừng rơi vào ngõ cụt, để lại dấu ấn đậm nét trong công tác điều tra các vụ án an ninh.