Tiến sĩ kể chuyện làm giáo dục ngày đầu giải phóng

Kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước, Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Cao Minh Thì (nguyên Giám đốc Sở giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh) lại bồi hồi nhớ lại những ngày tháng 4 của năm 1975, ông trở lại miền Nam tiếp quản Sài Gòn và bắt tay vào công cuộc “trồng người” những năm đầu giải phóng.

“Có phải bò tôi cũng vào miền Nam”

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại Cần Thơ, khi vừa học xong lớp tiểu học và đang là anh bộ đội thuộc biên chế của Trung đoàn Tây Đô thì một ngày cuối tháng 11/1954 Cao Minh Thì nhận lệnh tập kết miền Bắc.

Trở thành học sinh miền Nam trên đất Bắc, Cao Minh Thì xuất sắc thi đỗ vào Khoa vật lý của trường Đại học sư phạm Hà Nội và được giữ lại trường làm giảng viên vào năm 1960. Mặc dù có công việc và gia đình ổn định ở Hà Nội nhưng thầy giáo Cao Minh Thì vẫn luôn nung nấu trong lòng ý muốn đi B vì nỗi nhớ miền Nam luôn nóng bỏng trong tim. Năm 1964, ông làm đơn gửi Ban Thống nhất Trung ương trình bày nguyện vọng của mình nhưng được trả lời “không đi B, chuẩn bị sang Liên Xô nghiên cứu sinh”.

Tiến sĩ kể chuyện làm giáo dục ngày đầu giải phóng -0
PGS.TS Cao Minh Thì (bên phải) thời điểm làm Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh.

Tạm gác lại nỗi niềm khắc khoải về quê hương miền Nam, thầy giáo Cao Minh Thì lên tàu sang Liên Xô. Sau 4 năm miệt mài học tập, nghiên cứu, cuối cùng ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Vật lý tại trường Đại học tổng hợp Lomonoxop với 40/40 phiếu đồng ý công nhận của toàn hội đồng. 

Tháng 2/1975, TS. Cao Minh Thì vẫn đang trong quá trình dưỡng bệnh ở Hà Nội thì ông Hồ Trúc, Thứ trưởng Bộ Đại học đến thăm và truyền đạt chủ trương: “Chuẩn bị đi Nam, đi được không?” Mừng quá, TS. Thì trả lời ngay: “Bây giờ có phải bò tôi cũng đi”.  

Ngày 25/4/1975, đoàn cán bộ đi tiếp quản lên chuyến bay từ sân bay Gia Lâm vào Đà Nẵng. Sau hai ngày nghỉ lại, đoàn di chuyển bằng xe ô tô trên Quốc lộ 1A thẳng tiến vào Nam. “Tôi nhớ rõ không khí của Sài Gòn ngày giải phóng hân hoan khó tả. Buồn vui lúc đó nhiều lắm. Ngày chiến thắng nghĩ đến hòa bình, mình được sống trong đất nước thống nhất rồi. Tôi gặp lại mẹ, vừa mừng, vừa thương, bà nghẹn ngào: “Ngày hôm qua mẹ có bảy đứa con, ba đứa hy sinh rồi, hai đứa bị giam ở Tổng Nha cảnh sát, hai đứa ngoài Bắc, tụi giặc tuyên truyền bị bỏ bom chết hết. Bỗng hôm nay về một lúc 4 đứa. Đây là niềm hạnh phúc lớn nhất trong suốt 20 năm chờ đợi của mẹ”.  

Làm giáo dục ngày đầu giải phóng

Trở vào miền Nam tiếp quản Sài Gòn, TS. Cao Minh Thì đã bắt tay ngay vào nhiệm vụ được giao. Ông cùng hơn 10 anh em về Bộ giáo dục của chế độ cũ ở đường Lê Thánh Tông (quận 1 ngày nay). 

Công việc tiếp quản đi vào ổn định, TS. Cao Minh Thì được phân công làm Trưởng Ban quân quản Trường Đại học giáo dục Sài Gòn (sau này là Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh). Sau đó được phân công làm Phó hiệu trưởng Trường Đại học sư phạm TP Hồ Chí Minh. Thời điểm này, trường còn vô cùng thiếu thốn, không có các cơ sở và trang thiết bị cần thiết để dạy và làm thí nghiệm. TS. Cao Minh Thì đã nhiều lần ra Hà Nội để xin và mua trang thiết bị rồi chất lên xe tải chở vào Sài Gòn. Ông mắc võng ngủ trên xe nhiều ngày đêm để giám sát những chuyến hàng cập bến an toàn, đầy đủ. Tuy nhiên, thiếu trang thiết bị không phải là việc khó khăn nhất vào thời điểm đó, mà vấn đề nan giải chính là thiếu đội ngũ giáo viên đủ năng lực và phẩm chất để đáp ứng yêu cầu tào đạo trong giai đoạn chuyển giao này. Việc đầu tiên, TS. Cao Minh Thì trực tiếp phụ trách khoa Tại chức, mở các khóa đào tạo giáo viên. Liên tục từ năm 1975 – 1981, trường đã hoàn thành các khóa đào tạo giáo viên cho thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 1981, TS. Cao Minh Thì được phân công làm hiệu trưởng Trường Cao đẳng sư phạm TP Hồ Chí Minh. Lúc này, đời sống của đội ngũ giáo viên vẫn còn nhiều thiếu thốn, phần đông đều phải làm thêm nghề tay trái để có thêm thu nhập. Bản thân hiệu trưởng Cao Minh Thì cũng phải mở một tiệm may nhỏ ở nhà, để “sáng thầy, chiều thợ, tối làm thơ”.

Tiến sĩ kể chuyện làm giáo dục ngày đầu giải phóng -0
Tháng 3/2025, Nhà giáo Cao Minh Thì (bên phải) vinh dự đón nhận huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Dù khó khăn, thiếu thốn thì tình yêu nghề giáo trong trái tim và huyết quản của TS. Cao Minh Thì chưa bao giờ nguội lạnh. Ngay cả khi ông giữ chức vụ Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo thành phố vào năm 1989, ông vẫn gác lại mọi thứ của riêng mình, vẫn miệt mài đi về cơ sở, làm những việc tỉ mỉ nhất như: tìm đất xây nhà trẻ, mở lớp bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nâng cao thu nhập cho giáo viên… Suốt cuộc đời làm nhà giáo của mình, ông luôn trăn trở ba điều: Thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy. Chính vì những đau đáu ấy mà ông, dù đã 88 đời, 65 năm tuổi Đảng, cơ thể mang nhiều thương tật nhưng chưa bao giờ ông cho phép bản thân thôi cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” của thành phố mang tên Bác.

Ngọc Hoa

Các tin khác

Hồ thủy điện Trị An xả tràn ở mức cao

Hồ thủy điện Trị An xả tràn ở mức cao

Từ 16h ngày 21/10, Công ty Thủy điện Trị An đã tăng lưu lượng xả nước qua đập tràn lên 610m³/s, nâng tổng lưu lượng nước xả xuống hạ du lên mức 1.070-1.410m³/s…

Đi tìm hoa lan, phát hiện 2 mộ liệt sĩ

Đi tìm hoa lan, phát hiện 2 mộ liệt sĩ

Trong quá trình đi tìm hoa lan trong Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, anh Trần Hải đã phát hiện 2 ngôi mộ nghi là mộ liệt sĩ nên đã trình báo cơ quan chức năng.

Ngăn chặn đánh bắt thủy sản bằng kích điện trên các tuyến sông của Thủ đô

Ngăn chặn đánh bắt thủy sản bằng kích điện trên các tuyến sông của Thủ đô

Từ việc phát hiện, xử phạt nhiều trường hợp sử dụng kích điện khai thác thủy sản trên sông Hồng, lực lượng Cảnh sát đường thuỷ Hà Nội trong thời gian tới sẽ tăng cường hơn nữa công tác tuần tra kết hợp với tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái đường thủy.

Vĩnh Long: Bất ngờ giếng khoan hơn 10 năm phun cột nước cao 15 m

Lý giải hiện tượng giếng khoan phun cột nước cao 15m

Nước từ giếng khoan phun mạnh lên khỏi mặt đất, kéo theo cát, bùn có thể do tác động của túi khí hình thành dưới lòng đất. Khi túi khí bị vỡ, khí thoát lên cùng nước, cát và bùn qua giếng khoan, hiện tượng sẽ ngừng khi khí thoát hết.

TP Huế quyết liệt ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp

TP Huế quyết liệt ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp

TP Huế đã và đang triển khai quyết liệt các giải pháp phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Trong đó chú trọng tăng cường tuần tra, kiểm tra, giám sát phương tiện tàu cá xuất nhập bến, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Quỹ nhà tái định cư gần như đã cạn, trong khi nhu cầu phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án đến năm 2030 lên tới gần 23.000 căn hộ. Hà Nội đang rà soát lại kế hoạch phát triển nhà ở, ưu tiên nguồn lực tạo lập quỹ nhà tái định cư, bảo đảm chỗ ở cho người dân và tiến độ các công trình trọng điểm.

Đại diện Bệnh viện Đa khoa Phương Đông và Tập đoàn Y tế Fosun Health Thượng Hải thực hiện ký kết hợp tác nhằm mang đến cơ hội mới cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.

Bệnh viện Phương Đông tổ chức thành công Diễn đàn Quốc tế về Ung thư và Y học hạt nhân

Ngày 17/10, Diễn đàn Khoa học & Hợp tác Quốc tế trong Ung thư và Y học hạt nhân đã diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông với sự tham dự của hàng trăm chuyên gia, bác sĩ trong nước và quốc tế, nhằm cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư, hướng tới chiến lược điều trị chính xác, cá thể hóa cho người bệnh.

Lan tỏa thông điệp “Không thử ma túy dù chỉ một lần”

Lan tỏa thông điệp “Không thử ma túy dù chỉ một lần”

Với chủ đề “Chuyến xe-Hành trình của những lựa chọn”, chương trình Tiết học GenZ mùa 2 đã kết nối hàng nghìn học sinh, mang đến những câu chuyện chân thực về hậu quả của ma túy. Qua đó, chương trình lan tỏa thông điệp “Không thử ma túy dù chỉ một lần”, giúp học sinh nâng cao nhận thức, bản lĩnh từ chối cám dỗ và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp nguy hiểm.

Trục vớt nhiều xác heo trôi trên sông Đồng Nai

Trục vớt nhiều xác heo trôi trên sông Đồng Nai

Lực lượng chức năng đã trục vớt nhiều xác heo đang phân hủy, trôi trên sông Đồng Nai, đoạn qua xã Cát Tiên (Lâm Đồng), có nguy cơ gây ảnh hưởng tới môi trường, làm lây lan dịch bệnh.

Bác thông tin sập cầu Ông Cốm

Bác thông tin sập cầu Ông Cốm

Cầu Ông Cốm thuộc hạng mục phải tháo dỡ, phục vụ dự án nâng cấp, mở rộng đường huyện 34. Địa phương đã có thông báo cắt giao thông qua khu vực này, không phải cầu bị sập như thông tin lan truyền trên mạng xã hội.

Mới bàn giao 76% diện tích đất xây dựng tuyến cao tốc trọng điểm

Mới bàn giao 76% diện tích đất xây dựng tuyến cao tốc trọng điểm

Liên quan đến tình trạng các địa phương chậm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công dự án xây dựng cao tốc TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, ngày 19/10 vừa qua Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (BQLDA ĐTXD) Tân Uyên, đơn vị được giao làm chủ đầu tư Dự án thành phần 1 - Bồi thường, giải phóng mặt bằng đã có báo cáo nhanh về kết quả bàn giao mặt bằng của dự án này…

Lan tỏa tinh thần “Gần dân nhất” qua mô hình “Hạt gạo yêu thương”

Lan tỏa tinh thần “Gần dân nhất” qua mô hình “Hạt gạo yêu thương”

Mô hình “Hạt gạo yêu thương” không chỉ trao gửi nghĩa tình – lan tỏa lòng nhân ái mà còn là cách Công an phường An Cựu (TP Huế) cụ thể hóa tinh thần “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba Nhất”. Sau 1 năm mô hình được triển khai, Công an phường An Cựu đã trao gần 4,5 tấn gạo, 185 suất quà và 1.100 móc khóa đường dây nóng đến người dân trên địa bàn…

Cần Thơ chung tay ngăn chặn tội phạm mua bán người

Cần Thơ chung tay ngăn chặn tội phạm mua bán người

Mua bán người là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Đáng lo ngại, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, thủ đoạn của tội phạm cũng liên tục biến đổi, chuyển từ những phương thức tiếp cận trực tiếp sang hoạt động tinh vi trên không gian mạng.