Xuất khẩu gạo, những bước đi vững chắc

Lúa gạo là một trong những mặt hàng nông sản chủ lực của vùng ĐBSCL. Với tổng diện tích trồng lúa mỗi năm khoảng 4,3 triệu ha, vùng này sản xuất ra trên 25 triệu tấn lúa hàng hóa cung cấp thị trường gần 90% lượng gạo xuất khẩu (XK) của Việt Nam.

Từ đầu năm 2018 đến nay, XK gạo của cả nước đạt kết quả rất đáng khích lệ cả về lượng, về giá cũng như chủng loại XK. Tính đến trung tuần tháng 9-2018, XK gạo cả nước đạt 4,73 triệu tấn, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2017, với kim ngạch khoảng 2,38 tỷ USD, tăng 24,8%. 

Giá XK bình quân đạt khoảng 503,3 USD/tấn, tăng 62,4 USD/tấn so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cơ cấu, chủng loại gạo XK đã chuyển dịch tích cực. 

Cụ thể, tăng dần gạo trắng chất lượng trung bình, gạo cao cấp, gạo thơm và giảm dần gạo trắng chất lượng thấp. 9 tháng của năm 2018, gạo trắng chất lượng thấp chỉ chiếm 2,07% tổng lượng gạo XK. Trong khi đó, gạo trắng chất lượng cao và trung bình chiếm 42,46% và gạo thơm chiếm đến 33,24% tổng lượng gạo XK của Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, hằng năm, lượng gạo XK của Việt Nam chiếm khoảng 15% tổng lượng gạo XK toàn thế giới. Gạo Việt đã có mặt ở gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ với các sản phẩm đa dạng như: gạo hạt dài, gạo hạt ngắn, gạo thơm, gạo đồ, gạo hữu cơ. Đáng chú ý, gạo Việt Nam bước đầu đã thâm nhập được vào những thị trường có khó tính như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU… 

Ông Phạm Thái Bình, Giám đốc Công CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (Cần Thơ), cho rằng: “Giá gạo XK của Việt Nam đã tăng từ 17 - 20%. Giá tăng do nhu cầu gạo thế giới tăng. Nhưng yếu tố chính là chất lượng gạo của Việt Nam đã được nâng lên đáng kể, đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của nhiều thị trường”. 

Thu mua, chế biến gạo xuất khẩu tại Công ty CP Gentraco (TP Cần Thơ).
Thu mua, chế biến gạo xuất khẩu tại Công ty CP Gentraco (TP Cần Thơ).

Theo ông Bình, giá trị XK gạo của Việt Nam tăng khá, thì yếu tố chất lượng là cơ bản. Việc cải thiện về chất lượng cho thấy hiệu quả từ tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo. Nhiều doanh nghiệp (DN) đã không còn ngồi tại kho thu mua gạo, mà tham gia liên kết với nông dân để hình thành những vùng nguyên liệu, nhằm kiểm soát được chất lượng ngay từ sản xuất.

Trong các thị trường thì Trung Quốc là thị trường tiêu thụ nhiều nhất các loại gạo của Việt Nam. Trong tháng 9-2018 tăng đến 22,7% về lượng, 30,9% về kim ngạch, đạt 110.497 tấn, trị giá 51,03 triệu USD. Tính chung 9 tháng của năm 2018, thì lượng gạo XK sang Trung Quốc đạt 1,13 triệu tấn, trị giá trên 580 triệu USD, với giá trung bình đạt 515,4 USD/tấn, tăng 15,2% so với cùng kỳ. 

Ngoài ra, XK gạo của Việt Nam còn tăng vọt về lượng cũng như kim ngạch ở các thị trường: Ba Lan tăng 357% về lượng, 422% về kim ngạch, đạt 2.989 tấn, trị giá khoảng 1,74 triệu USD; Thổ Nhĩ Kỳ tăng 331,4% về lượng, 369,3% về kim ngạch, đạt 4.547 tấn, trị giá khoảng 2,61 triệu USD…

Đáng chú ý, ngày 15-8-2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định 107/2018/NĐ-CP, về kinh doanh xuất khẩu gạo đã tạo điều kiện cho nhiều DN tham gia xuất khẩu gạo; thúc đẩy ngành XK gạo của Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn, ngay cả với người nông dân, các HTX hay DN. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), theo Nghị định 109/CP trước đây, khi DN ký hợp đồng phải đăng ký qua VFA, nhưng kể từ ngày 1-10-2018, khi Nghị định 107/CP có hiệu lực thay thế Nghị định 109/CP thì DN không còn phải đăng ký qua VFA nữa. 

Từ sau ngày 1-10, các hợp đồng XK gạo sẽ không có ai quản lý vì không cần đăng ký với VFA hay với Bộ Công Thương, DN chỉ cần làm tờ khai Hải quan. Đến cuối tháng, các DN đầu mối XK gạo có trách nhiệm báo cáo với Bộ Công Thương số lượng đã thực hiện, số lượng ký kết hợp đồng… 

Như vậy, Nghị định 107/CP tạo điều kiện rất thuận lợi cho người sản xuất tự XK sản phẩm gạo của mình khi có đầu mối tiêu thụ.

Bên cạnh những bước đi tích cực, việc sản xuất, XK gạo của Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức. Theo đó, Việt Nam là một trong 5 nước bị ảnh hưởng lớn nhất do biến đổi khí hậu gây ra. Lũ lụt, hạn hán, triều cường, xâm nhập mặn… thường xuyên xảy ra với tần suất, cường độ ngày càng tăng đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất lúa gạo nói riêng. 

Bên cạnh đó, canh tranh toàn cầu trong sản xuất, kinh doanh lúa gạo ngày càng gia tăng, đặc biệt cạnh tranh về chất lượng và giá trị; cơ sở hạ tầng trong sản xuất lúa gạo còn hạn chế, nhất là vấn đề logistic… cũng là những yếu tố “gây khó” cho XK gạo. 

Ngoài ra, năng lực thâm nhập thị trường, quảng bá, đàm phán ký kết hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các thương nhân kinh doanh, XK gạo còn hạn chế. Các sản phẩm thương hiệu gạo Việt Nam vẫn chưa được phần lớn người tiêu dùng cuối cùng tại các nước biết đến. Người tiêu dùng biết đến gạo Việt thông qua một thương hiệu khác hoặc sản phẩm gạo đã được chế biến…

Đức Văn

Các tin khác

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Gần 5 triệu lượt khách đến Hội An trong năm 2025, nhưng chỉ 1,71 triệu vé tham quan được bán ra. Khoảng cách giữa sức hút của điểm đến và nguồn thu trực tiếp từ tham quan đặt ra bài toán về bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc và bảo đảm sinh kế cư dân, đòi hỏi Hội An đổi mới mô hình phát triển du lịch theo chiều sâu.

Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Giá xăng E10RON95-III giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu được điều chỉnh theo hướng giảm đối với xăng và dầu diesel, trong khi dầu madút tăng giá. Đáng chú ý, xăng E5RON92 giảm 732 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 1.225 đồng/lít.

Các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc vẫn được người lao động quan tâm rất lớn.

Nhật Bản siết quản lý lưu trú, lao động Việt cần lưu ý gì?

Từ ngày 1/10/2026, Nhật Bản điều chỉnh phí đối với một số thủ tục cư trú, gồm thay đổi tư cách lưu trú, gia hạn thời gian lưu trú và xin thường trú. Những thay đổi này đòi hỏi người lao động, du học sinh Việt Nam chủ động chuẩn bị tài chính, hoàn thiện hồ sơ và tuân thủ quy định khi sinh sống tại Nhật Bản.

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Từ sản xuất thực phẩm sử dụng chất cấm, làm hàng giả đến vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, nhiều hành vi vi phạm trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đã bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý. Với vai trò nòng cốt, lực lượng Công an chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn thực phẩm bẩn, bảo vệ sức khỏe người dân.

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Chịu ảnh hưởng từ xu hướng giảm của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước tiếp tục giảm sâu, hướng về mốc 140 triệu đồng/lượng.

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng trong nước đảo chiều giảm khi giá vàng thế giới chịu sức ép từ đồng USD mạnh và giá dầu tăng. Nhà đầu tư vẫn thận trọng khi “xuống tiền”.

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

Trong bối cảnh kinh tế và thị trường liên tục biến động, nhiều người trẻ đang dần thay đổi thói quen tài chính: không chỉ tiết kiệm tiền mặt mà bắt đầu tích lũy tài sản bằng vàng. Với sự tiện ích, vàng không chỉ là kênh cất giữ tài sản giá trị và sinh lời hiệu quả trong dài hạn, ngày nay, theo nhiều người, vàng còn được ví như một “chiếc thẻ ATM tài sản” nhờ khả năng thanh khoản linh hoạt, dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt khi cần.

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng từ lâu đã trở thành thói quen của nhiều gia đình Việt. Trong hành trình tích lũy tài sản bằng vàng, không ít người thường dành nhiều thời gian để chờ một mức giá "tốt" mới quyết định mua. Nhưng với những người có kinh nghiệm tích sản, điều họ quan tâm không chỉ là giá vàng hôm nay tăng hay giảm, mà còn là chọn đúng sản phẩm, đúng thương hiệu và đúng chiến lược tích lũy lâu dài.

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Trong quý III/2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 39.716 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 24,38% so với cùng kỳ năm 2025.

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Từ phản ánh của người dân liên quan đến giao dịch mua bán sản phẩm vàng có đính kim cương tại cửa hàng Kimberly Diamond, Sở Công Thương TP Cần Thơ đã chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường phối hợp xác minh.

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 với chủ đề “Chạm số - Sống xanh” do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025. Với các giải pháp đồng bộ của NHNN, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.

Yêu cầu giám sát, kiểm tra triển khai xăng sinh học E10 từ 1/6

Đề xuất điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường

Dự thảo đề xuất doanh nghiệp tự quyết định, kê khai giá xăng dầu theo thực tế kinh doanh, Nhà nước chuyển sang kiểm tra, giám sát và chỉ can thiệp bình ổn khi giá biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội.