Chánh án TANDTC chia sẻ với sinh viên về điểm mới của Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015

Ngày 22-11, tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao đã giao lưu với sinh viên và Tọa đàm chuyên đề “Những nội dung mới của Bộ Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam năm 2015 và một số điểm mới của tiến trình cải cách tư pháp”. Buổi nói chuyện đã thu hút sự tham dự của hàng nghìn sinh viên với nhiều chia sẻ bổ ích.

Tại buổi Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Hòa Bình đã chia sẻ về những điểm mới, tính nhân văn và những bước tiến trong bảo vệ quyền con người của Bộ Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam 2015. 

Theo Chánh án Toà án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, một trong những điểm mới quan trọng của Bộ luật này là lần đầu tiên đặt ra việc xử lý pháp nhân (công ty, doanh nghiệp, tập đoàn). Điều này gần như trái hoàn toàn với quan niệm truyền thống về tội phạm. 

Đông đảo giảng viên, sinh viên ĐHQGH tham gia buổi giao lưu
Đông đảo giảng viên, sinh viên ĐHQGH tham gia buổi giao lưu

“Tại sao lại đặt ra vấn đề xử lý pháp nhân? Vì trên thực tế, pháp nhân vi phạm rất nhiều. Chẳng hạn như vụ việc VEDAN, Formosa xả thải ra môi trường, chúng ta có xử lý hành chính nhưng nhẹ, chưa đủ răn đe. Bên cạnh đó, nếu doanh nghiệp vi phạm, chúng ta chỉ xử lý cá nhân người điều hành thôi là chưa đúng địa chỉ, chưa giải quyết được triệt để vấn đề vì đối tượng được hưởng lợi trong những vi phạm này là công ty, là Hội đồng quản trị, là cổ đông chứ không phải chỉ là Giám đốc, Tổng giám đốc. Ngoài ra, trên thế giới, hiện có gần 120 quốc gia xử lý các pháp nhân vi phạm nên chúng ta đặt ra quy định này là phù hợp. Tất nhiên, quy định này chủ yếu áp dụng với các pháp nhân thương mại và chỉ giới hạn trong một số loại tội danh về môi trường, thuế khóa, trật tự an toàn xã hội, sở hữu trí tuệ... Hình phạt chủ yếu là phạt tiền, xử lý hành chính, trường hợp quá đặc biệt mới xử lý hình sự”- Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình nói.

Sinh viên Khoa Luật-ĐHQGHN đặt câu hỏi với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình tại buổi giao lưu
Sinh viên Khoa Luật-ĐHQGHN đặt câu hỏi với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình tại buổi giao lưu

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình cũng đặc biệt nhấn mạnh về tính nhân đạo, nhất là những bước tiến trong việc bảo vệ quyền con người của Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015. Trong đó, đáng chú ý là việc bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh; bỏ đi một số loại tội không nguy hiểm cho xã hội và khó có thể chứng minh trên thực tế, gây khó khăn cho các cơ quan tố tụng như tội tảo hôn, báo cáo sai trong kinh tế, tội cố ý làm trái; hạn chế hình phạt tù và mở rộng các hình phạt không bỏ tù, trong đó, ưu tiên đối với những tội danh vì mục đích là lợi nhuận, lấy đồng tiền làm mục tiêu như đánh bạc, cho vay nặng lãi, tai nạn giao thông... 

Đặc biệt là bổ sung các trường hợp miễn trừ trách nhiệm hình sự. Đây có thể xem là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền con người. Ngoài 4 trường hợp được quy định trong Luật năm 1999, Bộ luật năm 2015 bổ sung thêm 3 trường hợp được miễn trừ đó là gây thiệt hại trong quá trình bắt giữ tội phạm; rủi ro trong nghiên cứu và áp dụng khoa học kỹ thuật; thi hành mệnh lệnh của cấp trên.

 Ngoài ra, Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015 còn bổ sung Chế định tha tù trước thời hạn đối với cá nhân cải tạo tốt có điều kiện và chính sách hạn chế biện pháp phạt tù đối với tội phạm vị thành niên.

Sinh viên ĐHQGHN trao đổi, chia sẻ với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại buổi giao lưu
Sinh viên ĐHQGHN trao đổi, chia sẻ với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại buổi giao lưu

Trả lời câu hỏi của sinh viên về việc Việt Nam có tiếp tục cải cách tư pháp nữa hay không, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao cho biết: Cải cách là nhu cầu của thực tế cuộc sống. Thực tiễn đang đặt ra nhiều vấn đề và cũng đây là nội dung mà chúng ta cần đặt ra trong cải cách tư pháp. Chẳng hạn như vấn đề kinh tế chia sẻ đang đặt ra nhiều đòi hỏi mà hệ thống tư pháp cần giải quyết như vụ việc các hãng taxi truyền thống kiện Grab taxi tại TP. Hồ Chí Minh.

Trong tương lai, hệ thống tư pháp của Việt Nam cũng phải tính đến việc áp dụng một số mô hình mà các nước tiên tiến đang áp dụng như xây dựng hệ thống Tòa án điện tử, Tóa án thông minh; số hóa tài liệu dành cho tội phạm; ghi âm, ghi hình trong quá trình xét xử, điều tra... 

“Chúng ta cần tính đến việc học hỏi thế giới để có thể ứng dụng các phần mềm để người dân có thể tự phán quyết. Các phần mềm này cho phép nạp đầu vào những thông số, khi có đủ dữ liệu, sẽ hiện lên kết quả của bản án tương tự. Từ đó, giúp người dân có thể đưa ra quyết định kiện hay không kiện, kháng cáo hay không kháng cáo”- PGS.TS Nguyễn Hòa Bình cho hay.

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình với cán bộ lãnh đạo, giảng viên DHQGHN
Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình với cán bộ lãnh đạo, giảng viên DHQGHN

Trước thắc mắc của nhiều bạn trẻ về việc máy móc, trí tuệ nhân tạo liệu có thể thay thế con người trong việc xét xử khi chúng ta bước vào cuộc cách mạng 4.0, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình khẳng định: Dù khoa học có phát triển đến mấy thì việc xét xử vẫn phải do con người đảm nhiệm. Lý do là có những vấn đề luật không thể chi tiết hóa hết được. Trong những tình huống cụ thể này, rất cần đến những yếu tố khác như kinh nghiệm, văn hóa, tính nhân văn, lẽ công bằng trong trái tim con người mà máy móc, trí tuệ nhân tạo không thể nào thay thế được.

Huyền Thanh

Các tin khác

Việt Nam - EU: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu

Việt Nam - EU: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu

Nhìn lại chặng đường từ ngày đầu thiết lập quan hệ ngoại giao (28/11/1990) đến nay, mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã trải qua một hành trình phát triển ấn tượng. Từ việc EU mở Phái đoàn đại diện Ủy ban châu Âu tại Hà Nội năm 1996, đến ngày 29/1/2026 vừa qua, hai bên đã chính thức ghi dấu ấn lịch sử khi nâng cấp quan hệ lên tầm Đối tác chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa.

Dấu mốc mở ra giai đoạn hợp tác mới Việt Nam – Liechtenstein

Dấu mốc mở ra giai đoạn hợp tác mới Việt Nam – Liechtenstein

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Liechtenstein Brigitte Haas thành công tốt đẹp trên mọi phương diện, không chỉ củng cố tin cậy chính trị mà còn tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác thực chất, nhất là trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, thương mại, đầu tư và tài chính.

Đại sứ Đan Mạch nhấn mạnh ý nghĩa chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đại sứ Đan Mạch nhấn mạnh ý nghĩa chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ngày 19/10, trang Fanpage của Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam đã đăng tải video clip Đại sứ Lina Gandløse Hansen chia sẻ về ý nghĩa và tầm quan trọng đối với chuyến thăm Vương quốc Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, theo lời mời của Nhà vua Frederik X.

Tạo chuyển biến thực chất trong năng lực làm chủ kinh tế của phụ nữ

Tạo chuyển biến thực chất trong năng lực làm chủ kinh tế của phụ nữ

Ngày 19/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPNVN) đã tổ chức Lễ Ký kết Chương trình phối hợp giữa NHNN và Hội LHPNVN giai đoạn 2026-2030 và Kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự và phát biểu chỉ đạo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Thủ tướng Liechtenstein

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Thủ tướng Liechtenstein

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định Việt Nam coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác với Liechtenstein, đồng thời hoan nghênh việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA và Hiệp định tránh đánh thuế hai lần Việt Nam – Liechtenstein.

Đại biểu Quốc hội chỉ ra 6 điểm tiến bộ của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

Đại biểu Quốc hội chỉ ra 6 điểm tiến bộ của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), chiều 19/10, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Bùi Quang Huy (Gia Lai) đánh giá cao sự chuẩn bị của Cơ quan soạn thảo, trong thời gian ngắn nhưng làm rất kỹ, có nhiều kênh khác nhau để lấy ý kiến, và đây cũng là dự thảo có nhiều điểm tiến bộ.

Sửa đổi toàn diện Bộ luật Hình sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sửa đổi toàn diện Bộ luật Hình sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Thảo luận tại tổ về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) chiều 19/10, Trung tướng Phạm Công Nguyên, Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an, đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hoá cho biết, việc bổ sung những hành vi mới trong BLHS là xuất phát từ yêu cầu thực tiễn hiện nay tội phạm diễn biến rất phức tạp, có những quyền và lợi ích của người dân, tổ chức, doanh nghiệp bị xâm hại, cần được quy định trong bộ luật.

Mục tiêu cuối cùng của luật hình sự mới là giảm tội phạm và xã hội an toàn hơn

Mục tiêu cuối cùng của luật hình sự mới là giảm tội phạm và xã hội an toàn hơn

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cho rằng, không phải hình phạt nặng hơn thì tội phạm sẽ giảm đi. Và mục tiêu cuối cùng của chính sách hình sự lần này là không phải cứ làm cho hình phạt càng ngày càng nặng, mà là làm cho tội phạm càng ngày càng giảm, xã hội an toàn hơn, thực thi pháp luật nghiêm minh, hiệu quả hơn.

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Đồng chí Trưởng đoàn Đoàn kiểm tra của Hội đồng Thi đua - khen thưởng Trung ương đề nghị Bộ Công an tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tổ chức các phong trào thi đua, hướng mạnh về cơ sở, chú trọng những nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và các lĩnh vực trực tiếp phục vụ nhân dân; lấy kết quả, hiệu quả thực chất làm thước đo đánh giá thi đua.

Quy định chặt chẽ để ngăn chiêu trò đấu giá cao rồi bỏ cọc

Quy định chặt chẽ để ngăn chiêu trò đấu giá cao rồi bỏ cọc

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) bổ sung quy định cấm cá nhân trúng đấu giá quyền sử dụng đất ở nhưng "bỏ cọc" tham gia đấu giá nhằm góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng việc tham gia đấu giá để trục lợi, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Quy định các trường hợp nhận nuôi con nuôi với trẻ em

Quy định các trường hợp nhận nuôi con nuôi với trẻ em

Điều này nhằm bảo đảm chỉ những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, không có cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi nhằm tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha, mẹ đẻ, không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết.