Cách nào để tránh "bẫy" gian lận thương mại quốc tế

Gần đây, Thương vụ Việt Nam tại nhiều thị trường nước ngoài liên tục cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam cần cẩn trọng để tránh bị gian lận thương mại quốc tế. Trên thực tế, lừa đảo thương mại không phải là vấn đề mới nhưng gần đây câu chuyện thận trọng khi giao thương lại trở nên nóng hơn trước những cảnh báo từ các thị trường xuất khẩu (XK).

Theo Bộ Công Thương, từ cuối năm 2023 đến nay, số doanh nghiệp (DN) Việt Nam gặp phải tình trạng gian lận, lừa đảo nhiều hơn với những thủ đoạn tinh vi hơn và không ít doanh nghiệp đã bị lừa vài chục nghìn USD, thậm chí lên đến hàng triệu USD. Điều đáng nói là hầu hết các vụ việc sau khi phát hiện bị gian lận thương mại, lừa đảo, đa số DN Việt Nam mới đề nghị Đại sứ quán, Thương vụ Việt Nam tại các nước hỗ trợ, tìm DN lừa đảo để đòi lại số hàng hóa, tiền đã mất. Tuy nhiên, việc tìm lại được hàng hóa hay tiền DN đã bị lừa rất khó khăn và tốn kém.

Mới đây, tháng 4/2024, Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) đã phát đi cảnh báo về nghi vấn có dấu hiệu lừa đảo liên quan đến lô hàng nhập khẩu từ thị trường Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE). Theo đó, DN Việt Nam đã ký 3 hợp đồng mua 1.000 tấn nhựa PET với đối tác UAE với trị giá 665.500 USD. Tuy nhiên, sau khi nhận đặt cọc 526.257 USD, đối tác UAE đã tiến hành giao 25 container hàng cho DN Việt Nam với trọng lượng hàng thực tế trong mỗi container chỉ bằng 15-20% so với hóa đơn chứng từ.

Sau khi trao đổi với đối tác để cùng giải quyết sự cố, DN Việt Nam cho biết phía bạn không có phản hồi tích cực. Trước tình hình đó, DN Việt Nam đã liên hệ với Bộ Công Thương Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại UAE đề nghị hỗ trợ giải quyết vụ việc. Ngay sau khi nhận được đề nghị của DN, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại UAE khẩn trương có Công hàm gửi các cơ quan chức năng ở sở tại, đồng thời trực tiếp làm việc với đối tác của DN Việt Nam, cũng như lãnh đạo ngân hàng tiến hành giao dịch đề nghị hỗ trợ tạm giữ số tiền giao dịch giữa hai bên để làm rõ sự việc, bảo đảm lợi ích hợp pháp cho DN.

Trên tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt và can thiệp kịp thời của Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại UAE, đến ngày 11/4/2024, DN Việt Nam đã nhận lại đủ số tiền tạm ứng cho đối tác UAE và giúp công ty tránh được thiệt hại là 526.257 USD (tương đương với 13,4 tỷ đồng).

Tương tự, câu chuyện đối tác cung ứng điều thô ở Tây Phi trong các tháng gần đây có biểu hiện "lật kèo" là chỉ cung ứng 50% sản lượng điều thô theo hợp đồng thu mua hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng, lấy hàng bán cho người mua khác với giá cao hơn trong lúc giá cả tăng vọt.

hang-hoa.jpg -0
Khi các đơn hàng có dấu hiệu nghi ngờ, doanh nghiệp cần thận trọng và xác minh kỹ qua kênh Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại khu vực.

Theo các chuyên gia thương mại, số lượng vụ việc ngày một tăng thêm và diễn ra ở mọi thị trường từ châu Phi, Trung Đông, Ấn Độ đến các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Hà Lan, Italy… Đó cũng là một bài học để DN Việt cần phát triển thêm cơ chế quản lý rủi ro cũng như không nên mạo hiểm trước rủi ro lớn trong giao thương. Nguyên nhân dẫn đến việc DN Việt XK bị đối tác nước ngoài đưa vào "bẫy" lừa đảo thương mại do việc tiếp cận còn chủ quan, soạn thảo hợp đồng sơ hở và thiếu cam kết chặt chẽ. Do đó, các chuyên gia cho rằng khi giao dịch quốc tế, DN phải thật "nhạy cảm" trước những thay đổi và tình huống mới phát sinh, nhất là pháp lý.

Về thị trường Arab Saudi, ông Trần Trọng Kim, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Arab Saudi cho hay, trước tình hình thực tế khi xung đột tại Biển Đỏ vẫn đang gia tăng, đề nghị DN tăng cường tìm các đầu mối nhập khẩu hàng hóa mà không đi qua khu vực Biển Đỏ (hiện nay hàng hóa đến Arab Saudi qua cảng khô Riyadh, cảng Dammam và Yanbu không bị ảnh hưởng).

Bà Nguyễn Cẩm Trang, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đã liên tục cảnh báo nhưng vẫn có một số vụ việc đáng tiếc. Điều này một phần do tâm lý chủ quan, phần nữa từ hiểu biết trong giao dịch thương mại. Hay có trường hợp đã nắm được thông tin nhưng thực tế những phát sinh xảy ra ngày càng phức tạp và đa dạng mà DN không lường trước được. Việc tìm kiếm đối tác tin cậy là quan trọng nên DN cần tìm hiểu, xác minh đối tác và cần yêu cầu DN trung gian cung cấp thông tin cụ thể về đối tác; tìm hiểu hình thức bảo hiểm, công cụ phái sinh cho hàng hoá để giảm bớt thiệt hại.

Để hỗ trợ DN, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương đã phối hợp với địa phương, hiệp hội ngành hàng, bộ, ban, ngành liên quan tới cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài để cung cấp cho DN thông tin, kinh nghiệm trong giao dịch thương mại quốc tế. Tới đây, Bộ Công Thương sẽ triển khai hoạt động liên quan đến đào tạo, nâng cao năng lực cho DN tham gia hoạt động thương mại quốc tế.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng giao cơ quan Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cung cấp, cập nhật thông tin về tình hình thị trường cũng như khuyến cáo DN Việt Nam. Đồng thời, Thương vụ cũng sẽ là cầu nối giúp DN xác minh thông tin liên quan đến đối tác, bạn hàng mà DN đang tiến hành giao dịch quốc tế; hỗ trợ DN giải quyết tranh chấp thương mại nếu có xảy ra, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho DN.

Phan Đức

Các tin khác

Phát động đợt thi đua “Về đích” tại 3 dự án giao thông trọng điểm ở Cà Mau

Phát động đợt thi đua “Về đích” tại 3 dự án giao thông trọng điểm ở Cà Mau

Đợt thi đua cao điểm “Về đích” được triển khai từ ngày 17/10 đến hết ngày 31/12/2026 tại 3 dự án gồm: Dự án cao tốc Cà Mau – Cái Nước, Dự án cao tốc Cái Nước – Đất Mũi và Dự án đường giao thông ra đảo Hòn Khoai. Đây là những công trình hạ tầng giao thông chiến lược, có ý nghĩa quan trọng, mở rộng không gian phát triển vùng cực Nam Tổ quốc.

SACOMBANK giảm 0,5%/năm lãi suất huy động, hưởng ứng chủ trương của Chính phủ

SACOMBANK giảm 0,5%/năm lãi suất huy động, hưởng ứng chủ trương của Chính phủ

Hưởng ứng chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) về giảm mặt bằng lãi suất, góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, SACOMBANK điều chỉnh giảm 0,5%/năm lãi suất huy động đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, áp dụng từ ngày 20/10/2026.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc - Tư lệnh Binh đoàn 12 phát biểu tại buổi làm việc.

Lãnh đạo Binh đoàn 12: Cần duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo đảm việc làm cho người lao động

Ngày 11/10, Đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Binh đoàn 12 đã đến thăm, làm việc với Chi nhánh miền Trung về kết quả thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh 9 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026. Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc-Tư lệnh Binh đoàn làm Trưởng đoàn công tác.

Đoàn công tác Binh đoàn 12 làm việc với Bí thư Tỉnh uỷ và lãnh đạo các ban, ngành tỉnh Quảng Trị.

Binh đoàn 12 đề xuất triển khai một số dự án trên địa bàn Quảng Trị

Binh đoàn 12 đã báo cáo đề xuất triển khai một số dự án như: Bảo tàng ngoài trời trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng và dự án Công viên đồi hoa trắng; dự án Tôn tạo di tích lịch sử đường Hồ Chí Minh – Đông Trường Sơn tại tỉnh Quảng Bình (cũ); đề xuất tôn tạo Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn…

TP Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026

TP Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026

Chiều 20/10, Ban Tổ chức Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 cho biết, TP Hồ Chí Minh sẽ công bố danh mục 12 dự án kêu gọi đầu tư với tổng vốn khoảng 13 tỷ USD, qua đó mở rộng cơ hội đón dòng vốn quốc tế vào các lĩnh vực phát triển trọng điểm của thành phố.

Khởi công dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II

Khởi công dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II

Ngày 20/10, tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, khu kinh tế Hòn La, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Ban Quản lý dự án (QLDA) Điện 2 tổ chức Lễ khởi công - phát động thi đua dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và công bố phát điện nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I lên lưới điện quốc gia.

Rà soát, chỉnh lý hồ sơ dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm

Rà soát, chỉnh lý hồ sơ dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm

Triển khai nhiệm vụ xây dựng văn bản, đề án trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong năm 2026, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổ chức liên quan xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP về đăng ký biện pháp bảo đảm.

Hiệp định thương mại Việt Nam - EFTA mở cơ hội nâng chuẩn chuỗi cung ứng

Hiệp định thương mại Việt Nam - EFTA mở cơ hội nâng chuẩn chuỗi cung ứng

Hiệp định thương mại Việt Nam - EFTA sẽ mở ra những cơ hội cho hàng Việt tại các thị trường mới nhưng lợi thế sẽ thuộc về những chuỗi cung ứng đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và bền vững. Tại Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam (SVEF) 2026 ngày 19/10 tại Hà Nội, Công ty Nestlé đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và tăng cường sức chống chịu của chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

MSB triển khai đồng bộ giải pháp lãi suất, hỗ trợ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp

MSB triển khai đồng bộ giải pháp lãi suất, hỗ trợ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp

Hưởng ứng định hướng điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) về giảm mặt bằng lãi suất, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) triển khai đồng bộ các giải pháp trên cả hai phương diện huy động và cho vay, qua đó chia sẻ chi phí vốn và tăng cường hỗ trợ khách hàng cá nhân, doanh nghiệp.

Phú Thọ tăng tốc, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 11%

Phú Thọ tăng tốc, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 11%

GRDP tăng 10,01% trong 9 tháng, thu ngân sách vượt 48.000 tỷ đồng, vốn FDI đăng ký đạt hơn 2,4 tỷ USD. Trên nền tảng đó, Phú Thọ đang tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy sản xuất công nghiệp, tăng tốc giải ngân đầu tư công và cải thiện môi trường kinh doanh, quyết tâm đưa tăng trưởng cả năm 2026 đạt 11%.

Món ăn Việt giúp Vietnam Airlines trở thành hãng bay có ẩm thực tốt nhất thế giới 2026

Món ăn Việt giúp Vietnam Airlines trở thành hãng bay có ẩm thực tốt nhất thế giới 2026

Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) vừa trở thành hãng hàng không châu Á đầu tiên giành danh hiệu “Hãng hàng không có ẩm thực tốt nhất thế giới 2026” (World’s Best Culinary Airline 2026) tại World Culinary Awards, vượt qua các hãng cùng được đề cử như Emirates, Qatar Airways, Singapore Airlines, Air France, Cathay Pacific và Turkish Airlines.

Đại biểu Quốc hội Cao Tuấn Sĩ đề xuất các giải pháp về an ninh năng lượng, dự trữ dầu thô

Đại biểu Quốc hội Cao Tuấn Sĩ đề xuất các giải pháp về an ninh năng lượng, dự trữ dầu thô

Tại phiên thảo luận Tổ về tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội Cao Tuấn Sĩ - Giám đốc Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất đã đưa ra nhiều kiến nghị về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, dự trữ dầu thô, bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Tỉnh Tây Ninh tăng cường quảng bá, mở rộng hợp tác đầu tư nước ngoài

Tỉnh Tây Ninh tăng cường quảng bá, mở rộng hợp tác đầu tư nước ngoài

Lãnh đạo UBND tỉnh Tây Ninh cam kết xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi; đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án, đẩy mạnh cải cách hành chính, kịp thời tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện để nhà đầu tư hoạt động ổn định, phát triển lâu dài, bền vững tại địa phương.