Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để giảm thiểu các rủi ro từ trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thu hút quan tâm lớn trên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng. AI đang được xem là nhân tố quan trọng nhất trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, mang đến cơ hội và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, việc kiểm soát AI cũng trở thành vấn đề không nhỏ khi nhiều rủi ro, tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội đã và đang hiện hữu. Điều này đòi hỏi cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về AI.

Ông Trần Đăng Khoa, Phó Cục trưởng phụ trách Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) cho biết, tại Việt Nam, AI đã được nhắc tới nhiều trong những năm gần đây. Là một công nghệ lưỡng dụng được ví như “con dao hai lưỡi”, AI được sử dụng cho cả mục đích tấn công và cả mục đích phòng thủ. Mối đe dọa lớn nhất là các hacker sử dụng AI để tạo ra các cuộc tấn công tinh vi hơn; tạo ra các phần mềm độc hại, dò quét và phát hiện những lỗ hổng để từ đó vượt qua các phương pháp bảo vệ và tấn công vào hệ thống thông tin.

Đáng chú ý, khi phát động các cuộc tấn công lừa đảo có mục tiêu, hacker còn dùng AI tạo thông tin giả lan truyền trên mạng xã hội. Dù cơ quan chức năng đã triển khai nhiều giải pháp song việc tội phạm công nghệ cao ứng dụng AI để tạo ra các kịch bản và tổ chức lừa đảo trên mạng xã hội đang trở nên phổ biến, khiến cho nhiều người dân bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, gây bức xúc trong xã hội.

6-3.jpg -0
AI đang mang lại nhiều rủi ro và thách thức về cả xã hội, pháp lý và an ninh mạng. Ảnh minh họa.

Bên cạnh rủi ro lớn khi AI hỗ trợ các chiến dịch lừa đảo trực tuyến, lãnh đạo Cục An toàn thông tin cũng chỉ ra một số rủi ro  khác mà công nghệ AI đưa đến cho lĩnh vực an toàn thông tin mạng. Đó là việc hacker sử dụng AI để tối ưu hóa các cuộc tấn công mạng, phát triển các phần mềm độc hại và đặc biệt là mã độc mã hóa dữ liệu tống tiền ransomware...

Thứ trưởng Bộ TT&TT Phạm Đức Long cũng nhận định, AI đang thực hiện nhiều việc mà trước đây chỉ con người mới có thể xử lý được và thậm chí còn vượt qua con người trong một số lĩnh vực. AI đang ảnh hưởng đến mọi ngành công nghiệp nói chung và ảnh hưởng tới lĩnh vực an toàn thông tin mạng ở cả hai khía cạnh tích cực và tiêu cực. Các cuộc tấn công mạng liên tục phát triển với mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp. Đặc biệt khi có sự hỗ trợ của AI, nguy cơ, mối đe dọa an toàn thông tin sẽ ngày càng tăng theo cấp số nhân.

Từ thực tế trên, lãnh đạo Bộ TT&TT cho rằng, để tạo ra một không gian mạng an toàn, bảo vệ người dân trước các nguy cơ tấn công từ không gian mạng, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan chuyên trách và các doanh nghiệp an toàn thông tin mạng, cần có sự chung tay, hợp lực liên tục và thường xuyên của toàn xã hội.

Chia sẻ tại sự kiện “An toàn trong thời kỳ bùng nổ của trí tuệ nhân tạo” do Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT vừa tổ chức vào cuối tháng 5/2024, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an khẳng định, AI đang mang lại nhiều rủi ro và thách thức về cả xã hội, pháp lý và an ninh mạng.

Theo ông Tuấn, về mặt xã hội, AI gây lo ngại xâm phạm quyền riêng tư; AI bị lợi dụng để phân biệt chủng tộc, giai cấp, giới tính, dân tộc, gây mâu thuẫn, xung đột gay gắt hơn; cung cấp thông tin sai sự thật, đánh tráo khái niệm, thay đổi lịch sử, bóp méo sự thật gây xáo trộn dư luận, ảnh hưởng giáo dục và văn hóa. Về mặt pháp lý và chính sách, theo thống kê tại legalnodes.com, có khoảng 33 quốc gia đã xây dựng dự thảo pháp lý về AI nhưng còn hạn chế, chưa có bộ quy chuẩn chung về AI mang tính tổng thể.

Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu những rủi ro từ AI như: Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về AI để đón đầu xu thế, ban hành văn bản quy định về đạo đức trong quá trình phát triển, sản xuất, ứng dụng AI như bảo vệ quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân, quyền con người của các đơn vị trong và ngoài nước; quy định rõ ràng hơn các hành vi phạm tội bằng AI; có quy chuẩn cụ thể về nền tảng kết nối, chia sẻ, trao đổi liên quan đến AI. Bên cạnh đó, nghiên cứu, ứng dụng các công trình AI để chống lại rủi ro về AI.

Ngoài ra, phát triển AI phải song hành với vấn đề an ninh mạng và an toàn thông tin để tránh việc bị tấn công, chiếm quyền điều khiển gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Hùng Quân

Các tin khác

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Hàng nghìn giờ tư liệu quý được lưu giữ qua nhiều thập kỷ, nhưng để tìm lại vài giây hình ảnh, phóng viên có khi phải mất cả buổi, thậm chí cả ngày. Trong khi AI đang mở ra khả năng tìm kiếm chỉ bằng một câu lệnh, các tòa soạn lại đối mặt với nỗi lo khác: Tin giả, deepfake và những cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi. Làm thế nào để tận dụng sức mạnh công nghệ mà vẫn giữ được sự chính xác và niềm tin của công chúng?

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

Chiều 14/10, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 – Vietnam Digital Awards (VDA) 2026 đã diễn ra với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”. Tổng Công ty Viễn thông MobiFone được vinh danh với 6 giải thưởng, khẳng định những nỗ lực và cam kết của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, giải pháp công nghệ số và thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

Chưa bao giờ con người có nhiều cơ hội để mơ về thành công như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại và vài công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), người trẻ có thể xây dựng kế hoạch khởi nghiệp, tạo ra sản phẩm hay phác thảo tương lai của chính mình trong vài phút. Nhưng khi giấc mơ ngày càng dễ được tạo ra, năng lực biến chúng thành hiện thực chưa chắc tăng tương ứng. Một nghịch lý đang hình thành: “Lạm phát giấc mơ”, khi kỳ vọng ngày càng lớn, còn cảm giác hài lòng với cuộc sống ngày càng trở nên xa xỉ.

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Samsung Electronics tổ chức sự kiện The Brief 2026, giới thiệu các sản phẩm và giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, điều hòa không khí và giặt là tại thị trường Đông Nam Á và Châu Đại Dương.

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Từ chỗ phải nhờ người quen dò hỏi việc làm, tự chở lợn, dê xuống chợ, người dân Sáng Sò nay có thể gọi nơi tuyển lao động, xem giá và mời thương lái tới tận nhà. Đằng sau những cuộc gọi tưởng như bình thường ấy là hành trình đưa hơn một tấn thiết bị lên các điểm cao, nối những bản làng giữa địa hình chia cắt của Tuyên Quang với thị trường bên ngoài.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Ngày 12/10, Tập đoàn FPT và Pasqal (doanh nghiệp đứng đầu bảng xếp hạng 10 doanh nghiệp công nghệ lượng tử tại Pháp) đề xuất hợp tác đưa máy tính lượng tử về Việt Nam, phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển ứng dụng công nghệ. Đề xuất được hai bên trình bày tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, hướng tới từng bước xây dựng năng lực điện toán lượng tử và phát triển nguồn nhân lực làm chủ công nghệ chiến lược tại Việt Nam.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Đô thị thông minh là để phục vụ con người tốt hơn, an toàn hơn

Đô thị thông minh là để phục vụ con người tốt hơn, an toàn hơn

Ngày 10/10, nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng ngày Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026, Diễn đàn Đô thị thông minh tương lai 2026, do Cục Chuyển đổi số quốc gia, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (VIDTI) phối hợp với Stamford Global Leadership Center (SGLC) tổ chức, dưới sự chỉ đạo và bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và UBND TP Hà Nội đã diễn ra với sự góp mặt của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước.

VinFast tổ chức chuỗi lái thử ô tô điện tại 10 tỉnh, thành

VinFast tổ chức chuỗi lái thử ô tô điện tại 10 tỉnh, thành

Từ ngày 10/10 đến 1/11/2026, VinFast tổ chức chuỗi sự kiện “Lên đời xe điện – Chọn xe chọn VinFast” tại 10 tỉnh, thành ở ba miền với hoạt động trưng bày, lái thử và tư vấn thông tin là cơ hội để người dùng Việt dễ dàng chuyển đổi sang xe điện với ưu đãi hấp dẫn. Khách hàng tới sự kiện còn có dịp khám phá mẫu bán tải điện VinFast VF Wild.

FPT chia sẻ chiến lược làm chủ nền tảng công nghệ, góp phần phát triển quốc gia số

FPT chia sẻ chiến lược làm chủ nền tảng công nghệ, góp phần phát triển quốc gia số

Ngày 9/10, trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT, trình bày chiến lược phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) có chủ quyền, khai thác dữ liệu và đưa công nghệ phục vụ người dân, doanh nghiệp, hoạt động quản trị của Chính phủ.

Vĩnh Long tìm giải pháp đột phá phát triển khoa học, công nghệ

Vĩnh Long tìm giải pháp đột phá phát triển khoa học, công nghệ

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện yêu cầu xây dựng cơ chế tiếp nhận, xử lý kiến nghị của doanh nghiệp theo hướng rõ đầu mối, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm và kết quả; kiên quyết khắc phục tình trạng chuyển lòng vòng, trả lời chung chung, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.