Trường giáo dưỡng số 3: Hành trình cảm hóa, thắp sáng lại những ước mơ lỡ nhịp

Hội nghị không chỉ là hoạt động kỷ niệm 43 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và tổng kết công tác quản lý, giáo dục, mà còn là ngày đoàn tụ, nơi cha mẹ và người thân thấu hiểu, động viên các em; nơi thầy cô chia sẻ kinh nghiệm, gieo niềm tin vào con đường phía trước. 

Hành trình cảm hóa nhân văn 

Đại tá Đặng Trí Dũng, Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng số 3 cho biết, trường tiếp nhận, quản lý học sinh từ Quảng Trị đến Khánh Hòa. "Hiện đơn vị đang quản lý 105 em, mỗi em là một câu chuyện, một hoàn cảnh, một bước chân lỡ nhịp của tuổi trẻ”, Đại tá Đặng Trí Dũng chia sẻ.

Năm 2025, được sự quan tâm của lãnh đạo Bộ Công an, các bộ, ban, ngành và chỉ đạo trực tiếp của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Bộ Công an, cùng sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu đặc thù của công tác giáo dục.

Dẫu vậy, quá trình quản lý, giáo dục vẫn còn nhiều khó khăn. Một số học sinh là đồng bào dân tộc, chưa sõi tiếng phổ thông; nhiều em có trình độ văn hóa thấp, tiếp thu chậm và dễ bị lôi kéo vi phạm nội quy. Một số em vẫn giữ thói hư tật xấu trước khi vào trường, ảnh hưởng đến quá trình giáo dục và rèn luyện.

Điều làm nên sự chuyển hóa nơi các em không chỉ là cơ sở vật chất mà còn là tâm huyết của đội ngũ thầy cô vừa truyền dạy kiến thức, vừa dõi theo từng bước tiến bộ nhỏ nhất, động viên các em vươn lên. Nhờ sự đồng hành này, phần lớn học sinh đều có chuyển biến tích cực, ý thức học tập và rèn luyện được nâng cao, đạt kết quả thi đua khá, tốt, và dần lấy lại niềm tin, hướng đến một tương lai mới.

Không chỉ dạy chữ, trường còn dạy các em kỷ luật sống. Học sinh được chia thành 9 đội, có giáo viên chủ nhiệm theo sát từng tiến bộ, từng thay đổi trong hành vi. Những đứa trẻ vốn bướng bỉnh, tự ti, thậm chí chống đối khi mới vào trường, sau thời gian rèn luyện đã biết chào hỏi, xếp hàng, tôn trọng nội quy, những điều tưởng đơn giản nhưng là nền tảng để trưởng thành.

Công tác giáo dục pháp luật cũng được nhà trường đặc biệt chú trọng. Từ Luật Trẻ em, Luật xử lý vi phạm hành chính đến kỹ năng sống, định hướng giá trị, trường đã tổ chức 10 đợt giáo dục chung cho 980 lượt học sinh, 589 lượt giáo dục riêng, 18 lượt giáo dục cá biệt và hơn 8.000 lượt tư vấn, gặp gỡ trong năm 2025. Đằng sau con số ấy là sự bền bỉ của thầy cô, những người xem từng sự tiến bộ của học sinh là thành quả nghề nghiệp và niềm vui của chính mình.

Tại các lớp học nhỏ, nhiều em từng mù chữ giờ đã có thể viết tên mình, đọc thành thạo đoạn văn. Năm học 2024–2025, trường duy trì 11 lớp xóa mù chữ cho 71 học sinh; 8 lớp giáo dục thường xuyên THCS có 8 em tốt nghiệp – những tấm bằng đầu tiên, quý giá đối với nhiều em là người dân tộc thiểu số. Song song với dạy văn hóa là đào tạo nghề: xây dựng dân dụng, hàn, chăn nuôi, trồng trọt, nấu ăn…

Gần đây, trường phối hợp Đại học Đà Nẵng mở lớp ứng dụng Công nghệ thông tin cơ bản và nâng cao cho 35 học sinh, trang bị kỹ năng phù hợp thị trường lao động hiện nay...

“Tóm lại, không chỉ dạy nghề, điều quan trọng là chúng tôi dạy thái độ lao động, sự kiên trì và ý thức trách nhiệm, đây là hành trang giúp các em đứng vững khi trở lại cộng đồng", Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng số 3 chia sẻ thêm. 

Thắp sáng lại những ước mơ  

Có lẽ, không có phần thưởng nào lớn hơn khoảnh khắc một học sinh nghẹn ngào trên bục phát biểu: “Chúng em đã lỡ đánh mất cơ hội ở tuổi trẻ. Nhưng nhờ thầy cô, chúng em có cơ hội thứ hai để làm lại cuộc đời”. Đó cũng chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà Trường giáo dưỡng số 3 đang gìn giữ – thắp sáng lại tương lai, từ những điều tử tế và bền bỉ mỗi ngày.

Tại Hội nghị gia đình học sinh năm 2025, câu chuyện hoàn lương của em Nguyễn Văn Hòa (SN 2007, quê Gia Lai) – học sinh Đội 5, khiến nhiều người cảm động. Hòa từng thiếu thốn tình cảm gia đình nên đã sa ngã vào ma túy và rơi vào tuyệt vọng khi nhận quyết định vào trường. Nhưng nhờ sự kiên trì giáo dục của thầy cô, Hòa dần thay đổi, được bầu vào Ban tự quản, học nghề và giảm thời hạn chấp hành. “Thầy cô nói rằng khi cánh cửa này khép lại sẽ có cánh cửa khác mở ra, và thầy cô chính là những người đang mở cánh cửa ấy cho chúng em”, Hòa nghẹn ngào chia sẻ.

Tiếp đó là câu chuyện của Ngô Minh Công (SN 2008, trú phường Sơn trà, TP Đà Nẵng), một học sinh lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của cha mẹ. Suốt nhiều năm, chính bà nội đã tảo tần nuôi dưỡng bốn anh em Công khôn lớn. Tuổi mới lớn, nông nổi và thích thể hiện, Công không nghe lời anh chị, lời khuyên của bà Nội mà chạy theo bạn bè, bỏ bê học hành, sống theo những sở thích cá nhân vô bổ.

Một ngày, Công theo nhóm “anh chị” gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và bị bắt. Những người bạn đủ tuổi bị tòa xử phạt tù, còn Công tuổi vị thành niên nên được đưa vào Trường giáo dưỡng. Khi nhận quyết định chấp hành 18 tháng, ngày đầu tiên bước chân vào Trường giáo dưỡng số 3, cảm giác lo lắng và sợ sệt vẫn in đậm trong tâm trí: “Môi trường mới, thầy cô và bạn bè xa lạ, một cuộc sống thiếu tự do…”

Nhưng chỉ sau vài tuần, Công dần quen với nề nếp nơi đây – một môi trường lành mạnh, có nội quy, kỷ luật, giúp hình thành những thói quen tốt. Mỗi ngày trôi qua, em nhận được sự quan tâm, động viên và sự rèn luyện nghiêm khắc của thầy cô. Trong môi trường kỷ luật nhưng chan chứa tình người tại Trường giáo dưỡng, Công trưởng thành từng ngày. “Thầy cô ở đây chính là cha mẹ thứ hai của em”, lời chia sẻ của em khiến cả hội nghị xúc động...

Trường giáo dưỡng số 3 không chỉ là nơi giáo dục, mà còn là ngôi nhà đặc biệt, nơi mỗi học sinh được trao cơ hội thứ hai để trở thành người tốt, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Hơn ai hết, thầy cô nơi đây hiểu rằng: “Không có đứa trẻ nào sinh ra đã xấu. Chỉ có những em cần được dẫn dắt đúng hướng.” Và hành trình ấy, Trường giáo dưỡng số 3 vẫn kiên trì, bền bỉ từng ngày – như ngọn lửa âm thầm thắp sáng những ước mơ dang dở của tuổi trẻ. 

Lãnh đạo nhà trường cho biết, công tác phối hợp với gia đình vẫn còn nhiều khó khăn. Có phụ huynh gần như không liên lạc, buông lỏng trách nhiệm; có gia đình lại quá nuông chiều, khiến một số em sinh tâm lý ỷ lại. Nhà trường đề nghị gia đình tuân thủ quy định, đồng hành đúng cách để con em không tái phạm.

Điều mà nhà trường kỳ vọng lớn nhất không phải là những bản báo cáo thành tích, mà chính là sự thay đổi thật sự của các em – những công dân trẻ từng vấp ngã nhưng đang đứng dậy mạnh mẽ hơn.

Hội nghị khép lại trong những cái ôm, những giọt nước mắt xúc động của học sinh và phụ huynh. Nhiều phụ huynh không nghĩ rằng, ở nơi tưởng như nghiêm khắc bởi kỷ luật này, lại ấm áp tình người hơn bao giờ hết. "Với lực lượng Công an, thầy cô và gia đình, mục tiêu chung chỉ có một: giúp mỗi học sinh trở thành người tốt, sống có ích cho xã hội", Hiệu trưởng Đặng Trí Dũng nhìn nhận.