Hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực lý lịch tư pháp

Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (Bài cuối)

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp đã sửa đổi, bổ sung 26/57 điều, bãi bỏ 2/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp. Những quy định được sửa đổi, bổ sung này nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết những tồn tại, khó khăn trong thực tiễn hiện nay và đáp ứng yêu câu công tác quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, thực hiện dịch vụ công cấp phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ

Để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng nhu cầu hiện nay của các cơ quan nhà nước về việc cần biết thông tin lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung mục đích quản lý lý lịch tư pháp là “Hỗ trợ công tác quản lý nhân sự, hoạt động giải quyết thủ tục hành chính có quy định cần biết thông tin lý lịch tư pháp của cá nhân” và bổ sung cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một trong các cơ quan có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.

z7073711238883_174f987555977fd2db25dc1d7f301c55.jpg -0
Cán bộ Cục Hồ sơ nghiệp vụ trao đổi nghiệp vụ liên quan đến công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp.

Trước những hạn chế của mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp hai cấp phân tán, không tập trung trong thời gian qua và bối cảnh tình hình mới hiện nay với những đòi hỏi cao hơn trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp hơn với xu thế chung của quốc tế, dự thảo luật quy định Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an.

Dự thảo luật cũng đã sửa đổi quy định về trách nhiệm của Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an trong quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, trách nhiệm của Công an cấp tỉnh trong xây dựng, làm giàu Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Cụ thể, Cục Hồ sơ nghiệp vụ có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước; hướng dẫn việc xây dựng, sử dụng, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ của Công an cấp tỉnh trong tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm: Khai thác, sử dụng và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tại địa phương.

Để khắc phục tình trạng lạm dụng phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong thời gian vừa qua mà vẫn đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân muốn biết về thông tin lý lịch tư pháp của mình, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về việc sử dụng phiếu lý lịch tư pháp phải được sự đồng ý của người được cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dự thảo luật cũng đã bổ sung các quy định để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cập nhật các quy định mới của các văn bản pháp luật mới được ban hành. Trên cơ sở rà soát, dự thảo Luật đã bổ sung một số văn bản, quyết định là nguồn thông tin lý lịch tư pháp như: Quyết định tổng hợp hình phạt, quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, quyết định bác đơn xin xóa án tích, quyết định trả tự do cho bị cáo vào nguồn thông tin lý lịch tư pháp, giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện...

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, dự thảo luật bổ sung quy định về việc Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác có liên quan; bổ sung các quy định cụ thể về các tiêu chuẩn của Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Để bảo đảm thực hiện chế định về đương nhiên được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, dự thảo luật đã bổ sung quy định về nhiệm vụ của cơ quan tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra trong việc cung cấp thông tin về hành vi phạm tội mới như quyết định khởi tố bị can, quyết định đình chỉ điều tra bị can, quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo... cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an, Công an cấp tỉnh để phục vụ việc rà soát, cập nhật thông tin trong trường hợp người bị kết án được xóa án tích.

Giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm dân chủ, công khai minh bạch, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp phiếu lý lịch tư pháp; cắt giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày (theo quy định hiện nay là 10 ngày). Trường hợp người được cấp phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài, trường hợp đã bị kết án thì thời hạn không quá 15 ngày.

Dự thảo luật bổ sung quy định về không phân biệt địa giới hành chính trong giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu lý lịch tư pháp, theo đó cá nhân có quyền nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại bất kì Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã gần nhất thuận lợi nhất cho người dân. Đồng thời, bổ sung quy định về phiếu lý lịch tư pháp điện tử để phù hợp với quy định hiện hành về giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, xã hội số hiện nay; bổ sung quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi.

Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Trong công tác xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, Cục Hồ sơ nghiệp vụ là cơ quan có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước và Công an cấp tỉnh có nhiệm vụ xây dựng, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trong công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp. Cục Hồ sơ nghiệp vụ và Công an cấp tỉnh có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp theo đối tượng được quy định cụ thể tại dự thảo Luật. Để tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân trong giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc phân cấp cho Công an cấp xã trong việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực lý lịch tư pháp đối với trường hợp công dân nộp và nhận kết quả trực tiếp.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Siết quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện, chủ động phòng ngừa tội phạm

Siết quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện, chủ động phòng ngừa tội phạm

Từ kiểm tra hành chính tại một cơ sở karaoke ở phường Quảng Phú, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện những dấu hiệu vi phạm liên quan đến sử dụng lao động chưa thành niên và xâm hại tình dục trẻ em. Vụ việc một lần nữa cho thấy, đằng sau hoạt động kinh doanh dịch vụ tưởng chừng bình thường có thể tiềm ẩn những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, đòi hỏi công tác quản lý phải được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên và thực chất.

Trang bị kỹ năng phòng, chống vi phạm pháp luật cho 1.800 học sinh

Trang bị kỹ năng phòng, chống vi phạm pháp luật cho 1.800 học sinh

Bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và lừa đảo trên không gian mạng là những nguy cơ đòi hỏi học sinh phải được trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ. Thông qua các hoạt động tuyên truyền thiết thực, chương trình tại Phú Quốc góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.

Sơn La: Người dân xúc động viết thư cảm ơn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH

Sơn La: Người dân xúc động viết thư cảm ơn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH

Ngày 20/10, ông Cao Minh Trúc (trú tại xóm 6, tiểu khu 17, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La) đã viết thư bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến cán bộ, chiến sĩ lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) đã kịp thời hỗ trợ gia đình khắc phục sự cố đá lăn từ trên núi xuống khu vực nhà ở, gây thiệt hại về tài sản.

Tuyển chọn công dân vào công tác tại Viện Khoa học hình sự

Tuyển chọn công dân vào công tác tại Viện Khoa học hình sự

Công dân Việt Nam là cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại các bộ, ngành ở Trung ương và địa phương; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp đang phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam; người hưởng lương trong lực lượng vũ trang nhân dân... đều có thể ứng tuyển vào làm việc tại Viện Khoa học hình sự.

Ý nghĩa chương trình “Bát cháo nghĩa tình” trong Ngày Phụ nữ Việt Nam

Ý nghĩa chương trình “Bát cháo nghĩa tình” trong Ngày Phụ nữ Việt Nam

Chương trình "Bát cháo nghĩa tình" do Chi hội Phụ nữ Công an xã Duy Xuyên (Đà Nẵng) phối hợp với Phân trại tạm giam Điện Bàn (điểm giam giữ Duy Xuyên) tổ chức tại Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên. Thông qua hoạt động ý nghĩa này, các lực lượng tiếp tục phát huy hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ; chung tay thực hiện công tác an sinh xã hội bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và giàu ý nghĩa.

Trưởng thành từ gian khó, nghĩa tình!

Trưởng thành từ gian khó, nghĩa tình!

Những sỹ quan Cảnh sát thuở nào, nay cùng nhau trở về nơi đã rèn giũa, hun đúc trong họ ý chí và đạo đức cách mạng. Họ trở về để nhìn lại một hành trình 50 năm học tập, rèn luyện, cống hiến, trưởng thành và gìn giữ nghĩa tình của một thế hệ D2, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND).

Gieo mầm nhân ái từ cơ sở

Gieo mầm nhân ái từ cơ sở

Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ, hội viên phụ nữ Công an nhân dân (CAND) còn bền bỉ lan tỏa tinh thần nhân ái bằng những việc làm thiết thực hướng về cộng đồng. Từ chăm lo trẻ em mồ côi, hỗ trợ phụ nữ yếu thế, kết nối sinh kế đến tham gia bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo lực, xâm hại, mỗi hoạt động đều góp phần đưa hình ảnh người nữ chiến sĩ Công an gần gũi hơn với nhân dân.

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Đồng chí Trưởng đoàn Đoàn kiểm tra của Hội đồng Thi đua - khen thưởng Trung ương đề nghị Bộ Công an tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tổ chức các phong trào thi đua, hướng mạnh về cơ sở, chú trọng những nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và các lĩnh vực trực tiếp phục vụ nhân dân; lấy kết quả, hiệu quả thực chất làm thước đo đánh giá thi đua.

Lan tỏa chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Lâm Đồng

Lan tỏa chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Lâm Đồng

Sáng 19/10, Công an tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các đơn vị liên quan đồng loạt triển khai chiến dịch “Không một mình”, nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng bảo vệ học sinh, sinh viên trước những nguy cơ, thủ đoạn lừa đảo, đe dọa và xâm hại trên không gian mạng.

Công an phường Quỳnh Mai ra cảng cá trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt VNeID và sử dụng các tiện ích.

Bài 2: Công an xã đưa chuyển đổi số đến với mọi nhà

Không quản ngại đường sá xa xôi, núi cao vực sâu hay rào cản ngôn ngữ, lực lượng Công an xã chính quy tại Nghệ An đang ngày đêm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” nhằm mang chuyển đổi số đến với đồng bào. Bằng sự tâm huyết và sáng tạo, những cán bộ, chiến sĩ mang sắc phục xanh đã và đang trở thành những hạt nhân nòng cốt, đưa làn sóng chuyển đổi số quốc gia len lỏi đến từng nếp nhà sàn, bản làng xa xôi nhất…