Góp phần hình thành văn hóa giao thông công cộng
Ngày 8/11, trao đổi nhanh với phóng viên, ông Vũ Hồng Trường, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) cho biết, từ ngày 6/11/2021 (ngày chính thức vận hành thương mại) đến nay, tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của cả nước, đã trải qua hơn 360 ngày khai thác an toàn, vận chuyển được khoảng 7,4 triệu lượt hành khách. Hiện, trung bình mỗi ngày, tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông có trên dưới 10.000 người đi vé tháng. Ngày bình thường có hơn 32.000 lượt hành khách, ngày cuối tuần dao động từ 26.000 - 28.000 lượt khách; lượng khách đi lại thường xuyên là 5.000 - 6.000 người. Từ ngày 1/9/2022, đường sắt Cát Linh - Hà Đông khai thác với tần suất 10 phút chuyến với 6 đoàn tàu; giờ cao điểm chạy 6 phút/chuyến với 9 đoàn tàu (lượng khách tăng khoảng 15%).
Ông Vũ Hồng Trường cho biết thêm, tuyến đường sắt đi vào hoạt động một thời gian và người dân nhận thấy sự tiện lợi, ổn định, không bị ảnh hưởng tắc đường... nên dần hình thành văn hóa tham gia giao thông công cộng bằng đường sắt đô thị. Đặc biệt, hành khách sử dụng đường sắt đô thị làm phương tiện đi lại đã chấp nhận đi bộ xa hơn trước đây và sau đó có thể chuyển loại hình xe buýt được kết nối ở các nhà ga trên tuyến đường sắt đô thị.
Ông Trường nhấn mạnh thêm: Bước đầu tuyến đường sắt đô thị đã phát huy hiệu quả, góp phần chống ùn tắc trong giờ cao điểm trên hành lang tuyến. Việc vận hành được thực hiện theo kịch bản tốt nhất trong số các kịch bản mà Hanoi Metro đã đưa ra. Lãnh đạo của Hanoi Metro cũng thông tin thêm, hiện đơn vị đã trình UBND TP Hà Nội việc triển khai phương án tổ chức dịch vụ ở các nhà ga để tăng tiện ích cho người dân (như tổ chức quầy hàng tiện ích, quảng cáo sản phẩm…), để tận dụng lợi thế thương mại của nhà ga, một mặt tăng tính hấp dẫn của tuyến, mặt khác để tạo thêm nguồn thu, giảm trợ giá từ ngân sách thành phố. Ngoài ra, để tăng tính hiện đại, tuyến đường sắt đô thị này đã thử nghiệm phương thức thanh toán hiện đại để người dân mua vé ga tiện lợi như thanh toán qua mã QR, tích hợp thanh toán điện tử…
Nhìn nhận về tàu đường sắt trên cao, ông Thái Hồ Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng Hà Nội cho biết, về doanh thu vận tải hành khách trên tuyến tàu điện Cát Linh - Hà Đông trong năm 2021 và 9 tháng đầu năm 2022 đạt hơn 53 tỷ đồng, trong đó, doanh thu năm 2021 đạt hơn 5,3 tỷ đồng, 9 tháng đầu năm 2022 đạt hơn 47 tỷ đồng. Sản lượng và doanh thu vé tháng tăng trưởng qua từng tháng bình quân khoảng 20%, và có xu hướng tiếp tục tăng lên trong các tháng cuối năm 2022.
Cần sớm có hệ thống buýt, phương tiện vận tải kết nối
Mặc dù tuyến đường sắt đô thị trên cao đi vào hoạt động đã thu hút được sự quan tâm của người dân, tuy nhiên, nhiều người dân vẫn còn băn khoăn về tính kết nối của phương tiện này.
Cụ thể, chị Nhật Hạ (Hà Đông) chia sẻ: Từ hồi có tàu điện trên cao, hàng ngày chị đi mất chưa đầy 10 phút từ Hà Đông ra Cát Linh. Tuy nhiên, một đoạn đường ngắn từ Cát Linh về trung tâm Bờ Hồ nơi chị làm việc lại mất tới 45 phút vì thiếu phương tiện kết nối tại ga. “Người dân khi xuống tàu, phải đi bộ chừng 10-15 phút mới tới điểm bắt xebuýt đi vào trung tâm, như thế cũng bất tiện. Giá mà có hệ thống buýt kết nối ngay ở điểm ra của ga Cát Linh, hoặc dịch vụ cho thuê xe đạp thì sẽ tiện hơn nhiều”, chị Nhật Hạ bày tỏ.
Trên thực tế, ngành giao thông đã bố trí 65 vị trí điểm dừng xe buýt dọc lộ trình tuyến, trong đó có bổ sung 17 điểm, di chuyển 9 điểm với cự ly các điểm dừng khoảng 400m; có 63 tuyến buýt kết nối dọc và kết nối ngang làm nhiệm vụ gom và giải tỏa hành khách cho tuyến đường sắt đô thị. Riêng tại ga Cát Linh (điểm đầu tuyến) đã bố trí 16 tuyến buýt kết nối. Ga Yên Nghĩa (điểm cuối tuyến) có 18 tuyến buýt kết nối. Ga có ít tuyến buýt kết nối nhất là ga Hà Đông với 6 tuyến. Dù hiện tại đã có hơn 50 tuyến buýt với kích thước vừa, nhỏ vận hành để kết nối với nhà ga tàu điện nhưng do thiếu mặt bằng, thiếu cơ sở hạ tầng nên các ga của tuyến đường sắt trên cao vẫn chưa có địa điểm để các phương tiện dừng đón khách, trung chuyển khách.
Sở GTVT Hà Nội từng hoàn thiện dự thảo Đề án “Xe đạp đô thị”, trong đó nhắc đến đối tượng phục vụ là người dân sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng, học sinh - sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn, khách du lịch. Cụ thể, hàng nghìn xe đạp sẽ được bố trí ở 82 vị trí/6 quận tại các quận: Ba Đình, Tây Hồ, Đống Đa, Thanh Xuân, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và các điểm cạnh lối lên xuống của tuyến tàu điện đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông. Thời gian dự kiến thực hiện từ năm 2022 đến 2023. Tuy nhiên, đến nay Đề án này cũng chưa được thực hiện.
Một chuyên gia giao thông nhìn nhận, việc ngày càng có nhiều người đi tàu điện trên cao cho thấy hành khách đã nhận ra sự ưu việt của loại hình vận tải mới này. Tuy nhiên, do có mộttuyến đơn độc nên số lượng hành khách thực tế vẫn thấp so với mục tiêu đề ra.
Theo công suất thiết kế, đường sắt Cát Linh – Hà Đông có thể vận chuyển 217.000 hành khách/ngày đêm, tương đương khoảng 80 triệu hành khách/năm, đáp ứng 55 - 60% lưu lượng hành khách đi lại trên tuyến. Trong 3 năm đầu đi vào vận hành, Hanoi Metro đặt mục tiêu mỗi năm vận chuyển từ 30 - 40 triệu khách/năm, năm tiếp theo là 50 - 60 triệu hành khách và có thể đạt 80 - 90 triệu hành khách/năm trong trung hạn. Với số lượng 26.000 - 32.000 khách khách/ngày như hiện nay chưa giúp trục đường xóa được ùn tắc do các tuyến khác chưa vận hành và liên thông với nhau.
Có 20 máy quét QR Code dọc tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông 
Tàu đường sắt Cát Linh-Hà Đông: Đìu hiu ngày đầu bán vé! 
