Phát hiện các hình vẽ tiền sử trong hang động ở huyện Quỳ Châu, Nghệ An

Các nhà khoa học vừa phát hiện được một số hình vẽ cổ - những bích họa thời tiền sử, có niên đại cách đây khoảng 3.000 năm. Đây là một di tích hang động thuộc thời đại Đá cũ.

Trong đợt phúc tra, khảo cổ học vào đầu năm 2021 (tháng 2/2021) tại huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An, đoàn khảo sát, Viện Khảo cổ học đã phát hiện mới những bích họa thời tiền sử trên vách hang Thẩm Chàng thuộc xã Thuận Châu, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trình Năng Chung, Trưởng đoàn khảo sát cho biết, hang Thẩm Chàng được Viện Khảo cổ học phát hiện vào năm 2015. Đây là một di tích hang động thuộc thời đại Đá cũ, dựa vào các công cụ đá được tìm thấy trong lòng hang. Đối với những hình vẽ cổ - bích họa thời tiền sử ở hang Thẩm Chàng, thấy được, người tiền sử cư trú trong hang cũng có thể sử dụng mực vẽ giống như cách làm của người tiền sử ở Thái Lan và châu Úc. Về mặt niên đại, căn cứ vào những họa tiết vòng tròn đồng tâm và hình tròn xoáy trôn ốc thường xuất hiện trên đồ gốm thời đại Kim khí, do vậy bước đầu có thể cho rằng, đây là sản phẩm nghệ thuật của cư dân thời đại Kim khí ở Thẩm Chàng, có niên đại cách đây khoảng 3.000 năm.

Đây không phải là lần đầu đầu tiên tại vùng núi hang động miền Tây Nghệ An tìm thấy di tích nghệ thuật trong hang động. Trước đây, vào năm 1940, các nhà khảo cổ học Pháp đã phát hiện được những hình vẽ ở hang Don ở xã Châu Phong, cách thị trấn Quỳ Châu khoảng 15km về phía nam. Đó là những hình vẽ người phụ nữ bằng màu son đỏ.

Thời gian gần đây, tại hang Bò ở xã Hoa Sơn, huyện Anh Sơn phát hiện những hình chạm khắc hình người trên tấm đá tảng trong hang. Với việc phát hiện những bích họa trong hang động tại Nghệ An, cùng với những sản phẩm của nghệ thuật tạo hình tại hang Đồng Nội (tỉnh Hòa Bình) hay ở hang Thượng Phú (Quảng Bình) hoặc ở hang Khố Mỷ (Hà Giang), có thể cho rằng, cư dân tiền sử Việt Nam thực sự đã có nền nghệ thuật hang động (Cave Art). Việc tìm hiểu nghệ thuật hang động ở Thẩm Chàng mới chỉ là bước đầu, cần phải nghiên cứu sâu hơn nữa về kỹ thuật tạo hình tiền sử này.

Cũng trong đợt điều tra này, các nhà khảo cổ học còn phát hiện thêm 1 di tích khảo cổ học thuộc văn hóa Hòa Bình có niên đại cách ngày nay gần 10.000 năm. Đó là hang Thẳm Mới (còn gọi là hang Gấu) thuộc xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An. Bộ công cụ lao động bằng đá tìm thấy ở hang Thẳm mới phản ánh những đặc trưng cơ bản của kỹ nghệ Hòa Bình.

Hang Thẩm Chàng khá rộng, có cấu trúc hình ống, lòng hang mở rộng vào bên trong, ít ngách nhỏ. Diện tích lòng hang rộng khoảng hơn 800m2. Toàn bộ những hình vẽ được phát hiện trên các vách hang chỗ khu vực bên ngoài gần cửa hang.

Do cửa hang hình vòm cao 6-7m nên khu vực gần cửa hang nhận được ánh sáng gần như cả ngày. Tại đây trên những vách đá cao khoảng 4-5m so với nền hang, có những hình vẽ vòng tròn đồng tâm hoặc vòng xoáy trôn ốc (hồi văn) trên bề mặt vách hang. Tổng cộng có 6 hình vẽ, họa tiết gồm 4 hình vòng xoáy trôn ốc và 2 hình vòng tròn đồng tâm. Chúng là những họa tiết hình học, không có những họa tiết miêu tả người hoặc động vật.

Các hình vẽ có họa tiết như trên lần đầu tiên tìm thấy trong các hang động tiền sử Việt Nam. Ở khu vực Đông Nam Á, trong các dãy núi đá vôi ở Thái Lan hay ở châu Úc cũng đã phát hiện được những bức bích họa được vẽ bằng màu trắng, đề tài là những con động vật hoang dã. Để tạo được mực vẽ màu trắng, người xưa đã lấy đá phấn (một loại đá trầm tích mềm, tơi xốp, màu trắng, một dạng của đá vôi tự nhiên chủ yếu chứa 99% ẩn tinh của khoáng vật calcit) giã nhỏ thành bột, hòa với nhựa thực vật hoặc với mỡ động vật. Niên đại của những di tích nghệ thuật hang động này thường được xếp vào hậu kỳ Đá mới và thời Kim khí.

Căn cứ vào những dấu tích còn lại cho thấy, hang Thẩm Chàng là những di chỉ mang tính văn hoá nghệ thuật của cư dân tiền sử thuộc thời đại Đá.

Lý Thanh Hương

Các tin khác

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

Diễn ra từ ngày 14/11 - 15/12 tại Hanoi Aqua Central (Hà Nội), triển lãm “Miền xa – Miền gần” giới thiệu 72 tác phẩm của Nhóm Họa sĩ Mười Bốn. Được hình thành từ những chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều vùng đất, các tác phẩm mang đến những cảm nhận đa dạng về thiên nhiên, con người và đời sống bình dị qua ngôn ngữ hội họa.

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Trong 16 ngày (13–28/11), với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất. Đây là hoạt động bên lề hấp dẫn của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức.

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.