Nhà viết kịch Vương Lan - Người mở đường lặng lẽ

Ngày 30/5, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc, gia đình nhà viết kịch Vương Lan tổ chức hội thảo “Nhà viết kịch Vương Lan – Người mở đường lặng lẽ”. Hội thảo có sự tham dự của đông đảo văn nghệ sĩ nhiều thế hệ, đặc biệt là lĩnh vực sân khấu.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, NSND Trịnh Thị Thuý Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khẳng định, hội thảo là hoạt động nhiều ý nghĩa, là nén tâm nhang để tri ân đến nhà viết kịch Vương Lan - người đã có nhiều cống hiến cho nền sân khấu cách mạng Việt Nam.

Nhà viết kịch Vương Lan là hội viên ưu tú tiền bối của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, là tác giả hàng đầu của sân khấu Việt Nam trong giai đoạn từ cuối những năm 1950 - 1974. Trong hơn 16 năm lao động sáng tạo từ khi viết vở kịch “Bão biển” năm 1958 đến vở kịch cuối cùng viết xong ngay trước khi mất, ngày 28/4/1974, khi vừa mới 45 tuổi, nhà viết kịch Vương Lan đã có hơn 10 vở kịch.

Nhà viết kịch Vương Lan - Người mở đường lặng lẽ -0
Một số tư liệu, hiện vật về nhà viết kịch Vương Lan trưng bày tại hội thảo.

Các tác phẩm của ông được các Đoàn Kịch nói Nhân dân Trung ương, Đoàn kịch nói Nam Bộ, Đoàn kịch nói Hải Phòng, Đoàn kịch nói Quảng Ninh và nhiều đoàn kịch chuyên nghiệp lớn cũng như các đơn vị nghệ thuật quần chúng khác ở miền Bắc khi đó dàn dựng phục vụ nhân dân và được hoan nghênh nhiệt liệt.

Ông là tác giả sân khấu tiên phong đi vào đề tài công nhân, xây dựng con người mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa và có những thành công lớn. Ông cũng là nhà viết kịch tiên phong đi vào đề tài hòa hợp dân tộc và có vở kịch bất hủ “Tay trong tay” hay “Cho những ngày mai”.

Ông đi xa đã 51 năm nhưng những các vở kịch của ông như “Bão biển”, “Đêm cửa biển”, “Người thân mến”, “Tuyến phía Nam”, “Chuyến phà đêm”, “Gió Đèo Nai”, “Tay trong tay”, “Ngoài giới hạn” như vừa mới viết ra, đầy chất thời sự hiện đại. Các đơn vị nghệ thuật nhất là loại hình kịch nói hiện nay đều có thể nghiên cứu, phục dựng để phục vụ cho cuộc sống đương đại ngày hôm nay.

Nhà viết kịch Vương Lan - Người mở đường lặng lẽ -0
NSND Lê Chức tham luận tại hội thảo.

Ông Nguyễn Thế Khoa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hoá Dân tộc, Tổng biên tập Tạp chí Văn hiến Việt Nam nhận định: Vương Lan là tác giả sân khấu đầu tiên đi vào đề tài công nhân, gắn bó sâu sắc với vùng mỏ Quảng Ninh, đất cảng Hải Phòng và tuyến đường vận tải Bắc Nam của hậu phương lớn chi viện cho tiền tuyến lớn trong kháng chiến chống Mỹ. Tuy không có tuyên ngôn đao to búa lớn, chỉ âm thầm lao động sáng tạo, nhưng ở đề tài này, có thể nói Vương Lan là một tác giả sân khấu lớn, một người mở đường lặng lẽ, có tác động khích lệ mạnh mẽ và chỉ ra bí quyết thành công cho các tác giả sân khấu thế hệ sau đến với đề tài lớn rất cần thiết nhưng cũng rất khó thành công này.

Ông Nguyễn Thế Khoa cũng cho rằng, có một điều rất kỳ lạ là ngay trong khi cùng nhân dân thủ đô Hà Nội chịu đựng những trận bom B52 hủy diệt của đế quốc Mỹ, Vương Lan lại bình tâm ngồi viết vở kịch “Tay trong tay” hay “Cho những ngày mai” về những người Việt Nam ở hai phía sẽ hóa giải hận thù, hòa hợp với nhau, cùng tìm một tương lai chung. Dưới cánh của các pháo đài bay B52 đang ném hàng ngàn tấn bom xuống Hà Nội, Vương Lan vẫn tin chắc rằng đế quốc Mỹ rồi sẽ thất bại, sẽ phải rút hết về nước, đất nước Việt Nam sẽ hoàn toàn của người Việt Nam, bên thắng cuộc và bên thua cuộc sẽ phải ứng xử nhân ái, hòa giải, hàn gắn với nhau vì một tương lai chung của đất nước mình, dân tộc mình.

Nhà viết kịch Vương Lan - Người mở đường lặng lẽ -0
Các đại biểu chỉ rõ nhiều đóng góp của nhà viết kịch Vương Lan.

Đồng quan điểm với ông Nguyễn Thế Khoa về vai trò “người mở đường lặng lẽ” của nhà viết kịch Vương Lan, nhất là về đề tài công nhân, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng số lượng tác phẩm thực tế của ông còn nhiều hơn những gì chúng ta đã biết. Ông đã những đóng góp lớn đối với sân khấu nói riêng, văn học, nghệ thuật nói chung.

PGS.TS Lưu Khánh Thơ nhận định:  “Vương Lan suốt đời gắn bó, tâm huyết với đề tài công nhân, với việc xây dựng hình tượng người công nhân trong sản xuất và chiến đấu. Ở hầu hết các vở kịch của ông, nhân vật chính diện, nhân vật tích cực đều là người công nhân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Nó là sự phản ánh chân thực đặc điểm nổi bật của hiện thực cuộc sống diễn ra trên đất nước ta một thời. Rất nhiều giá trị cũ đã được định lại. Kịch là nơi Vương Lan có thể bộc lộ trực tiếp hơn những khám phá và nhận thức của ông, là nơi ông có thể đóng góp được một cách trực tiếp và tích cực hơn cho cuộc sống”.

Nhà viết kịch Vương Lan - Người mở đường lặng lẽ -0
Hội thảo có sự tham gia của các văn nghệ sĩ nhiều thế hệ.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam và nhà văn Ngô Thảo, nhà viết kịch Lê Quý Hiền, NSND Lê Chức còn đề xuất nên có Giải thưởng Nhà nước cho những cống của nhà viết kịch Vương Lan. Theo NSND Lê Chức, nhà viết kịch Vương Lan là một con người đáng kính, mở đường cho văn học nghệ thuật dành cho giai cấp công nhân, cụ thể là người công nhân đất mỏ. Ông cùng với một thế hệ nghệ sĩ đã tạo nên thời hoàng kim của sân khấu Việt Nam. Sự lặng lẽ của nhà viết kịch Vương Lan là sự lặng lẽ của những tâm hồn lớn, nghệ sĩ lớn để chúng ta hôm nay bừng tỉnh.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

Diễn ra từ ngày 14/11 - 15/12 tại Hanoi Aqua Central (Hà Nội), triển lãm “Miền xa – Miền gần” giới thiệu 72 tác phẩm của Nhóm Họa sĩ Mười Bốn. Được hình thành từ những chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều vùng đất, các tác phẩm mang đến những cảm nhận đa dạng về thiên nhiên, con người và đời sống bình dị qua ngôn ngữ hội họa.

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Trong 16 ngày (13–28/11), với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất. Đây là hoạt động bên lề hấp dẫn của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức.

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.