Theo Cục Cảnh sát hình sự, đây là loại tội phạm có độ ẩn cao, tồn tại nhiều dưới dạng nguy cơ và có khả năng xảy ra trên các địa bàn như khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào dân tộc ít người; trên các lĩnh vực như cho nhận con nuôi, kết hôn có yếu tố nước ngoài; đẻ thuê; cho, hiến tạng; xuất khẩu lao động, di cư (hợp pháp hoặc bất hợp pháp) ra nước ngoài lao động làm thuê, du lịch, chữa bệnh, thăm thân…
Trên thực tế, tội phạm mua bán người đã phát hiện xảy ra, có dấu hiệu xảy ra ở 63 tỉnh, thành phố trong cả nước. Hiện nay, nước ta không những là nơi xuất phát tội phạm nguồn mà còn là địa bàn trung chuyển mua bán người từ một số nước trong khu vực đi nước thứ ba. Mua bán người ở nước ta chủ yếu là mua bán người ra nước ngoài (chiếm khoảng trên 80% số vụ mua bán người), tập trung chủ yếu qua các tuyến biên giới trên đất liền giữa Việt Nam với Trung Quốc, Campuchia, Lào… Theo thống kê, bình quân trong giai đoạn từ năm 2016 – 2020, mỗi năm có khoảng 260 vụ, với 340 đối tượng, lừa bán 500 nạn nhân.
Điển hình, cuối tháng 2, Cục Cảnh sát hình sự đã triệt phá đường dây tội phạm mua bán người dưới 16 tuổi và tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại trên địa bàn TP Hà Nội và một số địa phương khác liên quan. Giải cứu 5 cháu bé sơ sinh. Đến nay đã khởi tố, tạm giam 6 đối tượng gồm: Mai Minh Chung, Đặng Trương Đào Nguyên Anh, Ninh Thị Hải Yến, Nguyễn Hồng Quang, Vũ Thị Mai Hoa, Nguyễn Xuân Hưng. Qúa trình đấu tranh chuyên án, Cục phát hiện đối tượng đưa trẻ sơ sinh lên biên giới tỉnh Cao Bằng để bán sang Trung Quốc. Cục đã chỉ đạo Công an tỉnh Cao Bằng xác minh, truy bắt và đến nay đã bắt giữ được 3 đối tượng gồm: Nguyễn Văn Nhiều, Lâm Tố Quyên, Hà Thị Yến Xuân.
Cục Cảnh sát hình sự chỉ rõ, phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người ngày càng tinh vi, xảo quyệt, có tổ chức, có sự câu kết chặt chẽ giữa người mua và người bán, môi giới, dẫn dắt, hình thành các đường dây tội phạm liên tỉnh và xuyên quốc gia. Khác với trước đây, khâu tiếp nhận và làm quen với nạn nhân thay vì trực tiếp thì hiện nay các đối tượng phạm tội thông qua các trang mạng xã hội và điện thoại thông minh để tiếp cận nạn nhân, hạn chế tối đa việc tiếp xúc trực tiếp với nạn nhân nên công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn của các lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn.
Đơn cử, trong tháng 6, Công an huyện Hải Hậu và Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nam Định đã đấu tranh thành công một chuyên án mua bán người mà nạn nhân lại bị lừa bán làm nhân viên phục vụ quán karaoke và quán massage trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Tháng 7/2020, vợ chồng Trương Tuấn Anh, mở quán karaoke Nhạc Việt và cơ sở massage tại khu 8, xã Hy Cương, TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Để lôi kéo được nhiều khách đến quán, vợ chồng Trương Tuấn Anh đăng tin tuyển chọn nhân viên phục vụ quán qua mạng xã hội facebook. Sau đó, Trương Tuấn Anh bảo Đinh Văn Tiến lên mạng tìm kiếm những cô gái trẻ về làm nhân viên cho quán.
Thông qua mạng xã hội facebook, Tiến đã làm quen, lừa được 6 thiếu nữ trong độ tuổi từ 14 tuổi đến 16, trú tại các huyện Nghĩa Hưng, Nam Trực, Hải Hậu của tỉnh Nam Định, đưa lên làm nhân viên tại quán của Trương Tuấn Anh. Hàng ngày, 8 cháu ăn ở, sinh hoạt tại nhà của vợ chồng Trương Tuấn Anh. Khi có khách hát karaoke hoặc tẩm quất, massage thì Tuấn Anh và Tiến sẽ đưa các cháu đến quán phục vụ khách…
Ngày 22/6, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Nam Định đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trương Tuấn Anh và Đinh Văn Tiến về tội mua bán người dưới 16 tuổi.
