Chuyện chưa kể về chuyên án truy bắt hai đối tượng cướp ngân hàng ở Gia Lai

5 phút gây án và 18 ngày truy lùng cân não (kỳ 1)

Chiều muộn 7/2, khi phố phường lên đèn, Tết đã cận kề, trong phòng làm việc tại Cục Cảnh sát hình sự (CSHS) (Bộ Công an), Đại tá Lê Khắc Sơn, Phó Cục trưởng Cục CSHS vẫn lặng lẽ bên tập hồ sơ dày cộp. Những bức ảnh hiện trường, sơ đồ truy vết chằng chịt nét bút, ghi dấu 18 ngày đêm truy đuổi nghẹt thở nơi mỗi chi tiết nhỏ nhất đều có thể là chìa khóa phá án, cũng là ranh giới giữa an toàn và hiểm nguy.

5 phút gây án giữa phòng giao dịch

Vụ cướp xảy ra lúc 15h52 ngày 19/1/2026, tại Phòng giao dịch Trà Bá, Ngân hàng TMCP Vietcombank Chi nhánh Gia Lai. Ban đầu, hai người đàn ông xuất hiện giữa không gian giao dịch buổi chiều như những khách hàng bình thường. Áo khoác kéo cao che kín cổ, mũ bảo hiểm toàn đầu trùm rất thấp để che đi tất cả những dấu vết, trên tay là một chiếc túi xách màu xanh. Các đối tượng sử dụng vũ khí để uy hiếp nhằm cướp bằng được tiền trong ngân hàng. Chưa đầy năm phút, số tiền gần 1,9 tỷ đồng đã bị chiếm đoạt. Hai đối tượng nhanh chóng rời khỏi phòng giao dịch, lên xe mô tô và phóng nhanh về hướng ngã ba Hàm Rồng, hòa vào dòng người rồi biến mất.

Khi những thông tin, hình ảnh đầu tiên từ hệ thống camera an ninh được trích xuất, Ban Chỉ đạo chuyên án gần như có ngay câu trả lời về bản chất vụ án. Đây không phải là hành vi bộc phát, càng không phải kiểu liều lĩnh nhất thời của những kẻ "được ăn cả, ngã về không". Từ dữ liệu camera ở phòng giao dịch ngân hàng cho thấy các đối tượng đã lựa chọn kỹ lưỡng mục tiêu, cách phân vai khống chế nhân viên quầy giao dịch cho đến khoảnh khắc chúng rút lui không một động tác thừa. Mọi chi tiết đều cho thấy một kịch bản đã được chuẩn bị trước, được tập dượt trong đầu nhiều lần. Sự nguy hiểm không chỉ nằm ở tốc độ gây án, mà ở sự lạnh lùng tàn bạo của những đối tượng đã quá quen với bạo lực và tính toán kỹ những rủi ro để lên kế hoạch bỏ trốn.

4-1.jpg -0
Thứ trưởng Nguyễn Văn Long trực tiếp lấy lời khai Lê Văn Ân, một trong hai đối tượng gây án cướp ngân hàng ở Gia Lai.

Ngay trong chiều tối hôm đó, Công an tỉnh Gia Lai lập tức triển khai truy xét nóng. Các tuyến đường trọng điểm được chốt chặn, lực lượng giao thông, cơ động, hình sự tỏa ra khắp các hướng, rà soát từng ngõ ngách trong đêm tối. Nhưng chỉ sau ít giờ, quy mô vụ án đã hiện rõ không còn dừng lại ở một địa phương. Nhận định tính chất đặc biệt nghiêm trọng và mức độ liều lĩnh của các đối tượng, lãnh đạo Bộ Công an lập tức trực tiếp chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo chuyên án do Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Bộ Công an làm Trưởng Ban; Trung tướng Trần Ngọc Hà, Cục trưởng Cục CSHS, Phó trưởng Ban Thường trực; Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Thiếu tướng Lê Quang Nhân, Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai và Thiếu tướng Hồ Song Ân, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi là Phó trưởng Ban.

Ban Chỉ đạo chuyên án đã huy động các lãnh đạo và cán bộ dày dạn kinh nghiệm từ Cục CSHS (chủ công là Phòng Trọng án), Công an TP Hồ Chí Minh, Công an các tỉnh, thành xung quanh cùng nhiều đơn vị nghiệp vụ tinh nhuệ của Bộ Công an đến Gia Lai phối hợp, tập trung trí tuệ trong điều tra, phá án. Quyết tâm được đặt lên hàng đầu: vừa nhanh chóng phá án, truy bắt đối tượng, vừa bảo đảm tuyệt đối an toàn cho lực lượng và người dân. Mỗi cuộc họp, cuộc hội ý tại trung tâm phá án đều nóng rẫy bởi những phân tích, lý giải sắc bén, những hướng đi được đúc rút từ bao nhiêu kinh nghiệm của những "cây phá án" tên tuổi.

Thời điểm vụ án xảy ra, toàn lực lượng đang dồn sức bảo đảm an ninh cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, trong khi Tết Nguyên đán đã cận kề. Ngoài kia, dòng người đi lại dày hơn, phương tiện ken đặc hơn, nhịp sống xã hội bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất trong năm. Vụ án được đặt trong bối cảnh rất đặc biệt, chính vì lẽ đó yêu cầu về thời gian, mọi yếu tố xung quanh phải được đặt ở mức cao nhất.

Những ngày đầu, cuộc truy xét rơi vào khó khăn, ít manh mối. Hai đối tượng với tính chất chuyên nghiệp, lạnh lùng khi gây án, các đối tượng bịt kín mặt, mũ bảo hiểm trùm toàn bộ phần đầu, đeo găng tay, thường xuyên thay đổi trang phục để che giấu hành tung. Sau khi rời hiện trường, chúng di chuyển nhanh, sử dụng biển số giả, lựa chọn những tuyến đường ven vắng người, lối mòn rừng thông cây cối um tùm, dấu vết bị nước mưa, lá rừng hòa lẫn xóa sạch…

18 ngày không đếm bằng thời gian

Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, Ban Chuyên án đã huy động sức mạnh của quần chúng tham gia tố giác tội phạm. Hàng trăm nghìn hộ dân được vận động, hàng nghìn buổi tuyên truyền đến từng thôn, xóm, nhắc nhở cảnh giác và hướng dẫn cách nhận diện, báo tin các hành vi khả nghi. Nhiều người dân chủ động cung cấp thông tin qua các kênh online, gửi hình ảnh, video, hay những mẩu tin quan sát được ngay trên điện thoại. Gần 5.000 nguồn tin được tiếp nhận. Trong số đó, nhiều chi tiết tưởng nhỏ như một biển số xe mờ, một bóng người lạ xuất hiện gần khu vực vắng, đặc biệt là một băng đạn súng ngắn cùng một số viên đạn quân dụng đã cho thấy quần chúng nhân dân đặc biệt quan tâm đồng hành cùng lực lượng Công an trong công tác truy tìm đối tượng…

Sau khi vụ án xảy ra, nhờ tin báo của người dân có một đám cháy trên đồi thông vắng thuộc xã Diên Hồng, cách hiện trường gây án khoảng 5km về phía Tây Nam, Ban Chuyên án đã cho khám nghiệm hiện trường đám cháy, phát hiện trong đám tro đốt có sót lại một vài vật dụng kim loại như quai mũ bảo hiểm… Từ đó, lực lượng kỹ thuật hình sự đã giám định được các vật dụng bị đốt gồm quần áo, mũ bảo hiểm, ba lô… của các đối tượng gây án.

4-2.jpg -0
Hai đối tượng Tài và Ân gây án trong vụ cướp ngân hàng.

Mở rộng hiện trường vụ cháy, rà soát các khu vực xung quanh, sáng 25/1, trong khu rừng thông cách vị trí các đối tượng đốt vật dụng nói trên, Ban Chuyên án phát hiện chiếc xe máy Exciter màu vàng đen của các đối tượng gây án, được chôn dưới một con mương cạn, sau đó được che đậy bằng 1 tấm ván và phủ chiếu, lấp bằng lớp đất và lá mục, gần như hòa vào thiên nhiên, rất khó phát hiện. Với các thành viên Ban Chuyên án và Ban Chỉ đạo Chuyên án, đây không chỉ là việc phát hiện một phương tiện, mà là bước ngoặt trong 18 ngày truy xét căng thẳng.

Qua truy xét nguồn gốc của chiếc xe máy tang vật xác định số khung, số máy đã bị mài hết phần số, qua giám định truy nguyên được số khung số máy nguyên thủy nhưng các trinh sát phát hiện xe đã được chuyển qua rất nhiều đời chủ sở hữu. Điểm cuối cùng các trinh sát lần ra, đó là một cửa hàng bán xe máy cũ tại Pleiku. Người chủ cửa hàng cũng không nhớ mặt người đã mua chiếc xe trên, trong sổ sách của cửa hàng chỉ ghi vẻn vẹn mấy chữ: Người mua là Atuk. Từ đây, tất cả những người có tên là Atuk được rà soát, loại dần; cuối cùng lực lượng điều tra xác định được 1 người có tên là Atuk khai đã bị mất chứng minh nhân dân.

Theo đánh giá của Ban Chuyên án, rất có thể, đối tượng đã lấy chứng minh nhân dân của người tên Atuk để mua chiếc xe tang vật trên. Cùng với đó, qua xác minh trên hệ thống camera Al, các trinh sát xác định, trước khi gây án, chiếc xe nói trên cũng từng một số lần xuất hiện tại địa bàn xã Đăk Cấm, tỉnh Quảng Ngãi…

Mỗi chi tiết, dù nhỏ nhất đều được Ban Chuyên án ghi nhận, phân tích và đối chiếu. Những nỗ lực này, kết hợp với thông tin do nhân dân cung cấp và dữ liệu quản lý phương tiện dần lộ diện về lộ trình, phương tiện và thủ đoạn của các đối tượng. Vòng rà soát được khoanh hẹp lại dần. Các tổ công tác lại khẩn trương rà soát, sàng lọc kỹ lưỡng từng đối tượng nghi vấn có tiền án tiền sự, có biểu hiện vỡ nợ, côn đồ… trên địa bàn xã Đăk Cấm và lân cận.

Từ những mảnh ghép thông tin và sự phân tích tình huống chính xác, trí tuệ của các tổ công tác, cái tên Phạm Anh Tài thường gọi là Tài "đen" dần hiện ra được xem là đối tượng tình nghi số 1. Đây là đối tượng truy nã đặc biệt, từng sử dụng súng AK gây án giết hai người và làm bị thương ba người vào năm 2018 gây rúng động địa bàn các tỉnh Tây Nguyên vào thời điểm đó.

Để ăn tiêu và nuôi đàn em, phục vụ cho các phi vụ, gây án kiếm tiền vì thế, trong thời gian ẩn mình, Tài vẫn chỉ đạo đám đàn em thực hiện nhiều vụ án bảo kê, cưỡng đoạt tài sản của các chủ thầu xây dựng, quán bar, nhân viên phục vụ quán hát… thu từ 100-120 triệu đồng/tháng, ít thì nhân viên quán hát mỗi lần tiếp khách phải cắt nộp cho chúng 80 nghìn đồng/lượt… Uất ức vì bị cưỡng đoạt tiền nhưng lo sợ bọn Tài trả thù, bởi bọn Tài như những bóng ma, có lúc đột ngột xuất hiện, gí súng vào tai bị hại đe dọa nên không ai dám trình báo cơ quan Công an.

Qua các tài liệu thu thập được, Ban Chỉ đạo chuyên án xác định, đối tượng đi cùng Tài trong vụ cướp ngân hàng tại Gia Lai là Lê Văn Ân, một đàn em thân cận và trung thành của Tài, đây cũng là đối tượng đang bị Công an tỉnh Quảng Ngãi ra Quyết định truy tìm về hành vi cố ý gây thương tích, sống khép kín, ít quan hệ xã hội, di chuyển kín kẽ, luôn tính toán rủi ro và che giấu mọi dấu vết. Ân không chỉ cảnh giác tuyệt đối, mà còn tinh vi trong cách bố trí chỗ ẩn nấp, chuẩn bị phương tiện thoát thân và cũng giống như Tài là luôn sẵn sàng dùng vũ khí nếu bị dồn vào thế bí. Theo nhận định của Ban Chỉ đạo chuyên án, đây là cặp đôi nguy hiểm, vừa manh động vừa tinh quái và sẵn sàng dùng súng đạn chống trả lực lượng truy bắt.

Tối 4/2, tại một căn phòng trọ ở Quảng Ngãi, Lê Văn Ân vẫn đang kiểm tra vũ khí, tính toán bước đi tiếp theo trong bóng tối. Hắn tin rằng mọi ngóc ngách, mọi tuyến đường thoát đã được chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhưng ngoài kia, Ban Chuyên án đã khép vòng vây. Mỗi bước đi, mỗi thông tin di biến động của Ân đều được theo dõi âm thầm, chính xác, không để đối tượng hay biết.

Để đảm bảo bí mật, bất ngờ, trinh sát đã mật phục. Khi Ân đi xe máy ra khỏi nhà trọ các trinh sát dày dạn kinh nghiệm đã tiếp cận, khống chế, Ân nhận ra mọi phương án ẩn náu, mọi lối thoát bấy lâu nay trở nên vô dụng. Đối tượng thoáng hoảng hốt, trước thực tại kế hoạch tinh vi suốt nhiều tuần đã sụp đổ chỉ trong vài phút. Lực lượng Công an khống chế thành công mà không một tiếng súng, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho CBCS  và người dân xung quanh. Dù cả ngày và đêm đó đối tượng "đổ bê tông" nhưng đến sáng cuối cùng vẫn bị khuất phục, phải khai ra đồng phạm.

 Ngay chiều hôm sau, bằng lời khai nhỏ giọt của Ân về nơi ẩn náu của Tài, bằng các biện pháp nghiệp vụ và thông tin từ quần chúng nhân dân, các mũi công tác do trực tiếp Trung tướng Trần Ngọc Hà, Cục trưởng Cục CSHS và Đại tá Lê Khắc Sơn, Phó Cục trưởng Cục CSHS chỉ huy, chỉ đạo đã tiến hành vây bắt đối tượng Phạm Anh Tài, đối tượng cầm đầu vụ cướp đang ẩn náu tại nhà trọ nằm biệt lập giữa vườn cà phê bạt ngàn ở thôn 3, xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Do đối tượng rất manh động, lúc nào cũng mang theo súng lên đạn sẵn trong nòng nên nguyên tắc các đồng chí lãnh đạo Cục CSHS đưa ra cho tổ công tác là quyết tâm bắt giữ bằng được đối tượng nhưng đảm bảo mức độ an toàn cao nhất cho lực lượng truy bắt, người dân và cả đối tượng truy bắt. Vừa khép chặt vòng vây, các cán bộ tham gia vây bắt vừa bí mật tiếp cận, thông báo những gia đình trong khu vực đóng chặt cửa, ở bên trong nhà để phòng trường hợp đối tượng chạy trốn vào, khống chế người dân. Vòng vây mỗi lúc một siết chặt lại….                              

(Còn nữa)

Minh Hiền - Hoàng Phong

Các tin khác

Cần tìm bị hại trong vụ lừa đảo đầu tư tiền mã hóa FTXF tại Hà Nội

Cần tìm bị hại trong vụ lừa đảo đầu tư tiền mã hóa FTXF tại Hà Nội

Liên quan đến vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" thông qua dự án tiền số ảo FTXF do Trần Nam Chung cầm đầu đã bị khởi tố, ngày 25/9, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội tiếp tục thông báo tìm các nhà đầu tư (người bị thiệt hại) để phối hợp làm rõ vụ việc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Bóc gỡ đường dây cung cấp sim điện thoại cho nhóm tội phạm lừa đảo

Bóc gỡ đường dây cung cấp sim điện thoại cho nhóm tội phạm lừa đảo

Ngày 21/9, Công an TP Hải Phòng cho biết, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hải Phòng đã điều tra, làm rõ đường dây tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Truy nã Nguyễn Ngọc Thạch liên quan vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Truy nã Nguyễn Ngọc Thạch liên quan vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Ngày 21/9, Cơ quan Điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp, Bộ Quốc phòng cho biết đã quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Ngọc Thạch (SN 1992 tại Đồng Nai) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Qua quá trình xác minh, hiện Nguyễn Ngọc Thạch không có mặt tại nơi cư trú nên đã quyết định truy nã.

Đối tượng Nguyễn Thị Giỏi tại thời điểm bị truy nã năm 2002 (ảnh trái) và thời điểm bị lực lượng Công an TP Hải Phòng bắt giữ sau gần 24 năm lẩn trốn (ảnh phải).

“Lá rụng về cội” và hành trình khép lại gần 24 năm trốn truy nã

Sau gần 24 năm lẩn trốn tại nhiều địa phương, Nguyễn Thị Giỏi trở về Hải Phòng và bị lực lượng Công an phát hiện, bắt giữ. Đằng sau cuộc bắt giữ là quá trình kiên trì bám địa bàn, nắm chắc di biến động dân cư, rà soát các mối quan hệ và phát huy sức mạnh của quần chúng trong phòng, chống tội phạm.

Kỳ 4: “Lá chắn” phòng ngừa ma túy, bảo vệ giới trẻ

Kỳ 4: “Lá chắn” phòng ngừa ma túy, bảo vệ giới trẻ

Đích đến của giải pháp phòng, chống ma túy không chỉ đơn thuần là những số vụ triệt phá hay lượng ma túy tang vật bị thu giữ, mà cao cả hơn chính là bảo vệ người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tương lai của đất nước, khỏi vòng xoáy hủy hoại của “cái chết trắng”. Tại TP Hồ Chí Minh, cuộc chiến này đang bước vào một giai đoạn mới: quyết liệt hơn và mang tính nhân văn sâu sắc với mục tiêu xây dựng một “Thành phố không ma túy” vào năm 2030.

Điều tra 4 đối tượng lừa đảo đầu tư tiền điện tử Bitcoin Defi

Điều tra 4 đối tượng lừa đảo đầu tư tiền điện tử Bitcoin Defi

Phạm Tuấn (SN 2001, nơi thường trú: Khu phố Phúc Tinh, phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh) và Mai Thế Tùng (SN 1982, nơi thường trú: Số 12 Nhà Thờ, phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) cùng 4 đối tượng tổ chức các sự kiện quảng cáo, giới thiệu, thu hút, lôi kéo người đầu tư vào đồng tiền điện tử Bitcoin Defi để chiếm đoạt tiền.

Kỳ 3: Ma trận ma túy và cuộc chiến chống “kẻ thù giấu mặt”

Kỳ 3: Ma trận ma túy và cuộc chiến chống “kẻ thù giấu mặt”

Các loại ma túy hiện nay không còn giới hạn ở những hình thức truyền thống mà đã và đang “thay hình đổi dạng” ngụy trang dưới vỏ bọc là những món ăn, bánh kẹo, thức uống quen thuộc, hoặc các thiết bị sành điệu như “bánh lười” chứa cần sa, “nước vui” pha ketamine, hay tinh dầu thuốc lá điện tử Pod Chill chứa ma túy Etomidate… Những thủ đoạn núp bóng, nguỵ trang này đã gây ra nhiều thách thức cho công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm ma túy cũng như việc ngăn chặn hậu quả của chúng đối với con người.

Kỳ 2: Quyết tâm “phủ xanh” địa bàn, triệt phá tận gốc tội phạm ma túy

Kỳ 2: Quyết tâm “phủ xanh” địa bàn, triệt phá tận gốc tội phạm ma túy

Từ những chuyên án bóc gỡ các đường dây tội phạm ma tuý xuyên quốc gia, “đánh cả gốc lẫn ngọn”, đến hành trình xây dựng các “vùng xanh” an toàn ngay tại cơ sở, Công an TP Hồ Chí Minh đang triển khai một chiến lược toàn diện, bài bản nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030.

Các bị can trong vụ án bị khởi tố.

Bài cuối: Lợi dụng khám bệnh đe dọa, ép buộc người bệnh chi tiền với giá cao

Trong quá trình khám, chữa bệnh, các đối tượng yêu cầu nhiều hơn các thủ thuật, dịch vụ không nhất thiết phải thực hiện; cố tình làm cho bệnh nhân bị đau đớn, không chịu được. Từ đó, bắt buộc họ phải điều trị bệnh mới; phải chọn gói dịch vụ điều trị có giá tiền cao hơn nhiều lần so với mức chọn ban đầu, có trường hợp bệnh nhân phải chi trả số tiền hơn 100 triệu đồng cho phẫu thuật.

Trộm xe ở Cần Thơ, “sa lưới” tại Đắk Lắk

Trộm xe ở Cần Thơ, “sa lưới” tại Đắk Lắk

Với sự phối hợp của Công an xã M’Drắk (tỉnh Đắk Lắk), Công an phường Tân An (TP Cần Thơ) đã bắt giữ đối tượng truy nã khi đang di chuyển từ cơ sở sản xuất giá đỗ ở thôn Ea Tê, xã M’Drắk ra bến xe để về TP Hồ Chí Minh.

Kỳ 1: Chặt đứt “nguồn cơn” của các loại tội phạm

Kỳ 1: Chặt đứt “nguồn cơn” của các loại tội phạm

TP Hồ Chí Minh là một “siêu đô thị” đặc biệt phía Nam. Cùng với những quyết sách mang tầm chiến lược, đổi mới, thúc đẩy phát triển nhanh về kinh tế-xã hội, TP Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo đảm an ninh trật tự, đấu tranh, phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội… Một trong những vấn đề trọng tâm mà đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 là phải xây dựng thành phố không ma túy…

Bài 1: Hành trình 70 ngày, đêm giải mã những thông tin nghi vấn

Bài 1: Hành trình 70 ngày, đêm giải mã những thông tin nghi vấn

Báo CAND đã đưa tin ban đầu về vụ "vẽ bệnh" để chiếm đoạt tài sản của người bệnh xảy ra tại Phòng khám Phượng Đỏ (Hải Phòng). Liên quan đến vụ án trên, ngày 13/9, Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự; khởi tố bị can đối với 19 đối tượng về hành vi “Cưỡng đoạt tài sản” và “Trốn thuế”. Trong số đó, có 5 đối tượng là người nước ngoài...

Công an tỉnh Bắc Ninh đấu tranh hiệu quả với tội phạm lừa đảo khám chữa bệnh

Công an tỉnh Bắc Ninh đấu tranh hiệu quả với tội phạm lừa đảo khám chữa bệnh

Công an tỉnh Bắc Ninh khuyến cáo người dân khi có nhu cầu khám, chữa bệnh cần tìm hiểu kỹ giấy phép hoạt động, điều kiện hành nghề và trình độ chuyên môn của người trực tiếp thực hiện dịch vụ; không nên tin vào những lời quảng cáo “thần tốc”, “điều trị dứt điểm” hoặc phương pháp chữa bệnh không có cơ sở khoa học.