Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV, sáng 21/10, Đại tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cấp quyền lựa chọn biển số ô tô thông qua đấu giá.
Thiếu tướng Lê Tấn Tới, Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh (QP & AN) của Quốc hội trình bày báo cáo thẩm tra.
Thị trường sẽ quyết định giá trị của biển số qua đấu giá
Theo Bộ trưởng Tô Lâm, thực tế xã hội cho thấy nhiều cá nhân, tổ chức có nhu cầu sở hữu những biển số theo sở thích, “biển số đẹp” và sẵn sàng trả giá cao. Vì thế, việc đấu giá “biển số đẹp” vừa đáp ứng được nhu cầu của cá nhân, tổ chức, tạo sự công bằng giữa các chủ thể có nhu cầu và cũng vừa là tăng nguồn thu ngân sách Nhà nước. Dù đã có chủ trương từ năm 1993, việc đấu giá biển số không thể triển khai do vướng mắc về pháp lý. Lần này, dự thảo nghị quyết được xây dựng với một số quy định riêng để thí điểm đấu giá biển số ôtô trong thời gian 3 năm. Đây là những quy định khác với luật hiện hành.
Về biển số đưa ra đấu giá, Bộ Công an đề nghị chọn một loại là biển số ôtô phục vụ nhu cầu của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân (biển số nền màu trắng, chữ và số màu đen). Đây phải là những biển chưa được đăng ký, nằm trong cơ sở dữ liệu hệ thống đăng ký, quản lý xe của Bộ Công an.
Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, quyền của người trúng đấu giá là được đăng ký biển số trúng đấu giá gắn với ôtô thuộc sở hữu của mình; được giữ lại biển số trúng đấu giá khi chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế xe để đăng ký cho xe khác thuộc sở hữu.
“Khi chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế xe đã gắn với biển số trúng đấu giá, người trúng đấu giá được chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số theo xe”, Bộ trưởng Tô Lâm nói và cho biết, đối với người nhận chuyển nhượng, người được cho tặng, thừa kế biển số trúng đấu giá theo xe sẽ không được giữ lại biển số trúng đấu giá để đăng ký cho xe khác; không được chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số trúng đấu giá.
Về giá khởi điểm của một biển số đưa ra đấu giá, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, dự thảo nghị quyết được xây dựng theo hướng quy định cụ thể về giá khởi điểm của từng biển số đưa ra đấu giá, theo đó xác định con số cụ thể, áp dụng thống nhất, minh bạch trong tất cả trường hợp đấu giá. Cụ thể, mức giá khởi điểm 40 triệu đồng được áp dụng ở Hà Nội và TP HCM. Ở các địa phương còn lại, mức giá khởi điểm là 20 triệu đồng. “Việc xác định giá khởi điểm của biển số ôtô để đấu giá là hết sức phức tạp do biển số là tài sản công đặc thù, giá trị cao hay thấp phụ thuộc vào thị trường và mức độ “đẹp” theo sở thích của người tham gia đấu giá quyết định”, Bộ trưởng Tô Lâm nhấn mạnh. Giá khởi điểm chỉ là mức giá ban đầu, trong quá trình đấu giá, tính cạnh tranh giữa những người tham gia đấu giá sẽ quyết định giá trúng đấu giá của biển số đó. “Thị trường sẽ quyết định giá trị của biển số qua các cuộc đấu giá và giá trị thật của biển số là giá trúng đấu giá chứ không căn cứ vào giá khởi điểm”, Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định.
Đề cập đến việc sử dụng nguồn thu từ đấu giá, sau khi tiếp thu ý kiến của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết dự thảo đã sửa theo hướng “số tiền thu được từ đấu giá biển số sẽ nộp toàn bộ vào ngân sách Trung ương”, thay vì phân chia nguồn thu theo tỷ lệ 70% nộp vào ngân sách Trung ương, 30% phân bổ cho ngân sách địa phương như trước
Được mua đấu giá bất cứ biển của địa phương nào
Thẩm tra dự thảo nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban QP & AN Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban QP & AN nhất trí thực hiện thí điểm đấu giá biển số xe trên phạm vi toàn quốc. Việc này vừa để đáp ứng nhu cầu của người dân tất cả địa phương, đồng thời cũng là để khai thác hiệu quả tài sản công là kho số đăng ký ôtô, tạo nguồn thu ngân sách Nhà nước từ đấu giá. “Nếu người thường trú tại địa phương nào chỉ được tham gia đấu giá tại địa phương đó sẽ hạn chế số lượng người tham gia đấu giá, không đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân và không khai thác triệt để nguồn thu ngân sách” - Chủ nhiệm Ủy ban QP & AN nhấn mạnh.
Ủy ban QP & AN cũng nhất trí việc giới hạn thí điểm chỉ đấu giá đối với biển số ôtô nền trắng chữ đen trong kho biển số chưa được đăng ký, không thí điểm đấu giá đối với biển số nền vàng chữ đen, biển số xe máy. “Với loại hình xe hoạt động kinh doanh vận tải thì nhu cầu của người dân muốn được cấp “biển số đẹp”, biển số theo sở thích là rất ít. Với mô tô, xe gắn máy là phương tiện giao thông đường bộ phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay, nếu mở rộng để thí điểm thì số lượng mô tô, xe gắn máy trong toàn quốc là rất lớn, dẫn đến thiếu tập trung, ảnh hưởng đến việc thực hiện thí điểm” – Chủ nhiệm Uỷ ban QP & AN Lê Tấn Tới nêu.
Riêng về mức giá khởi điểm, Ủy ban QP & AN có quan điểm khác với phương án Chính phủ đưa ra. Theo đó, cơ quan thẩm tra cho rằng việc quy định giá khởi điểm khác nhau giữa vùng 1 (Hà Nội, TP HCM) và vùng 2 (các địa phương còn lại) không có ý nghĩa khi người tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc, không giới hạn và phân biệt giữa các vùng. Vì thế, Ủy ban QP & AN đề xuất áp dụng thống nhất một mức giá khởi điểm trên toàn quốc là 40 triệu đồng.
Nhất trí với quy định về quyền, nghĩa vụ của người trúng đấu giá, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng biển số ôtô trúng đấu giá vừa là tài sản cá nhân vừa là công cụ quản lý Nhà nước. Vì thế, cần phải hạn chế một số quyền tài sản của người trúng đấu giá vì lý do quản lý Nhà nước về an ninh, trật tự. Việc này còn nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ biển số và tránh gây phức tạp trong việc xử lý hệ quả thí điểm đối với các biển số ôtô được cấp thông qua đấu giá nếu chủ trương này không được tiếp tục thực hiện sau khi hết thời hạn thí điểm. Ủy ban QP & AN nhất trí chỉ thí điểm hình thức đấu giá trực tuyến với phương thức đấu giá là trả giá lên.
Theo cơ quan thẩm tra, số lượng biển số xe ô tô đưa ra đấu giá là rất nhiều (hàng nghìn biển số) và số lượng người tham gia đấu giá cũng rất đông, cư trú trên phạm vi toàn quốc nên các hình thức đấu giá khác sẽ không bảo đảm tính khả thi và gây tốn kém cho người tham gia đấu giá. “Đề nghị Bộ Công an có phương án bảo vệ an toàn, an ninh mạng, có biện pháp kỹ thuật để bảo đảm cho các cuộc đấu giá trực tuyến an toàn, thành công”, Chủ nhiệm Uỷ ban QP & AN Lê Tấn Tới nhấn mạnh.
Đấu giá biển số xe ô tô: Tạo thuận lợi nhất, có lợi nhất cho người dân 
Đề xuất khởi điểm đấu giá biển số 40 triệu đồng, 1 năm không đăng ký bị thu hồi 
