Cấm thuốc lá điện tử để bảo vệ thế hệ trẻ

Nguy hiểm từ thuốc lá điện tử chứa ma tuý

Theo Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai, từ đầu năm đến nay, Trung tâm tiếp nhận hơn 100 ca cấp cứu do sử dụng thuốc lá điện tử. Bệnh nhân nhập viện chủ yếu trong lứa tuổi học sinh, sinh viên, nhiều em trong tình trạng rất nặng.

Được đưa vào Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu trong tình trạng ngộ độc thuốc lá điện tử rất nặng, nam sinh viên 20 tuổi (Hà Nội) trải qua nhiều ngày điều trị thở máy tại Trung tâm Chống độc. Nam sinh viên có tiền sử hút thuốc lá điện tử đã lâu. Cách đây 1 năm, anh này đã phải cấp cứu tại Trung tâm chống độc do ngộ độc thuốc lá điện tử. Lần này, nam sinh viên được gia đình phát hiện co giật toàn thân, hôn mê vào lúc 4h sáng. 

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm chống độc cho biết, lần này bệnh nhân bị ngộ độc nặng hơn khi hôn mê, co giật, tụt huyết áp, tổn thương tim, tổn thương não, phải thở máy. Xét nghiệm bộ hút thuốc lá điện tử nam sinh viên sử dụng phát hiện 2 chất ma tuý tổng hợp, các chất này gây tổn thương não và tim rất nặng. Hiện, nam sinh viên đã tỉnh, nhưng do não bị tổn thương toàn bộ 2 bên, có dấu hiệu thần kinh nên tiếp tục phải điều trị. 

Theo BS Nguyên, số người sử dụng thuốc lá điện tử trong 5 năm qua tăng gấp 8 lần. Tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng thuốc lá điện tử vào cấp cứu gia tăng mạnh và hầu hết phát hiện chất ma tuý tổng hợp có trong thuốc lá điện tử gây ngừng tim, vỡ mạch máu não. Không những thế, thuốc lá điện tử còn gây sa sút sức khoẻ tâm thần và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.

Điển hình một bệnh nhi (hơn 10 tuổi) vào nhập viện trong tình trạng run chân tay, xuất hiện ảo giác, đánh giá thang điểm trí nhớ rất thấp. Hay học sinh 17 tuổi sau khi sử dụng thuốc lá điện tử vào cấp cứu với biểu hiện vã mồ hôi, hoang tưởng, ảo giác do chất ma tuý có trong thuốc lá điện tử. Hậu quả của thuốc lá điện tử rất dai dẳng, có bệnh nhân ra viện trong tình trạng mất não do di chứng… 

Giám đốc Trung tâm Chống độc bày tỏ lo lắng khi cần sa tổng hợp là loại ma tuý phức tạp nhất hiện nay mà Việt Nam đang và sẽ phải đối mặt trong thời gian tới. Hiện nay có hàng trăm loại ma tuý tổng hợp và thường xuyên xuất hiện các tiền chất mới. Khi nó được sử dụng vào thuốc lá điện tử, các labo của chúng ta chưa xét nghiệm được hết các chất này, nên công tác điều trị rất khó khăn và không lường hết được hậu quả. Không chỉ tổn hại về sức khoẻ lâu dài của thế hệ thanh thiếu niên, mà hút thuốc lá điện tử chứa ma tuý còn gây ngộ độc nặng với những tổn thương khso phục hồi. 

BS Nguyên cũng cảnh báo, thuốc lá nung nung cũng có nguy cơ rất cao trộn hoá chất và ma tuý tổng hợp. Vì vậy, cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là vô cùng cấp thiết trong bối cảnh gia tăng báo động hiện nay. 

Không cấm nhanh sẽ muộn

ThS.BS Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, người đã sử dụng thuốc lá điện tử, khả năng sử dụng ma tuý rất cao. Theo thống kê, đến nay có khoảng 60% thuốc lá điện tử liên quan đến ma tuý. Nhà sản xuất không có lương tâm sẽ pha trộn ma tuý vào thuốc lá điện tử và quảng cáo loại này sử dụng “phê” hơn, giới trẻ bị thu hút mua và sử dụng nhưng không biết loại nào pha trộn ma tuý. Hiện có gần 700 loại ma tuý tổng hợp thay đổi hàng ngày, rất khó khăn trong công tác kiểm soát khi được pha trộn vào thuốc lá điện tử. 

Qua điều tra, chỉ trong 1 năm số học sinh từ 13-15 tuổi ở Việt Nam sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng gấp 2 lần. Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), nếu chỉ 1 năm nữa con số này sẽ tăng lên gấp 3-4 lần và 5 năm nữa mới cấm thì không còn tác dụng. Ông Khoa cho biết, có 25 căn bệnh liên quan đến việc sử dụng thuốc lá như: đột quỵ, mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi… là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam. Mỗi năm, Việt Nam có khoảng 40 nghìn người tử vong vì các bệnh liên quan thuốc lá, trong khi đó WHO dự báo đến năm 2030, sẽ tăng hơn 70 nghìn người tử vong nếu các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả không được thực hiện.

Chỉ tính riêng năm 2023, cả nước có 1.224 ca nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, trong đó có 81 người sử dụng lần đầu tiên, còn lại là sử dụng một thời gian. Nguyên nhân vào viện chủ yếu do dị ứng, ngộ độc, tổn thương phổi cấp. Bên cạnh đó, mỗi năm nước ta tiêu tốn 49 nghìn tỷ đồng để mua thuốc lá và chi 108 nghìn tỷ đồng cho chi phí khám chữa bệnh, ốm đau và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Nếu cho sử dụng thuốc lá điện tử, số tiền phải tiêu tốn còn lớn hơn rất nhiều. 

“Sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng không giảm hại hơn so với thuốc lá thông thường, mà còn cực kỳ khó quản lý và không thể kiểm soát được ma tuý trong đó. Giới trẻ sau 30-50 năm sử dụng không lường hết được hậu quả về sức khoẻ. Nếu không cấm nhanh, nếu chậm trễ cấm, chỉ chờ đến khi sửa xong Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá thì con em chúng ta đã hút hết rồi”, TS Khoa nhấn mạnh.

Theo BS Nguyễn Tuấn Lâm, trên thế giới có gần 40 quốc gia cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, trong đó ASEAN có 5 nước; 17 quốc gia cấm thuốc lá nung nóng và nhiều quốc gia có cách quản lý khác nhau. Sự đa dạng quá mức của sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng càng gây khó khăn cho công tác quản lý. Vì vậy, Việt Nam cần cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. 

Để bảo vệ thế hệ trẻ và vì tương lai của đất nước, Bộ Y tế đề xuất Quốc hội ban hành ngay Nghị quyết cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo, sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ở Việt Nam.